Mokshadharma Parva · Chapter 88
Mokshadharma 88 (BORI 255, vulgate 261)
अध्यायः २५५
Shanti Parva Mokshadharma chapter 88 of 186.
41 verses
जाजलिरुवाच|| यथा प्रवर्तितो धर्मस्तुलां धारयता त्वया | स्वर्गद्वारं च वृत्तिं च भूतानामवरोत्स्यते
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
कृष्या ह्यन्नं प्रभवति ततस्त्वमपि जीवसि | पशुभिश्चौषधीभिश्च मर्त्या जीवन्ति वाणिज
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
यतो यज्ञः प्रभवति नास्तिक्यमपि जल्पसि | न हि वर्तेदयं लोको वार्तामुत्सृज्य केवलम्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
वक्ष्यामि जाजले वृत्तिं नास्मि ब्राह्मण नास्तिकः | न च यज्ञं विनिन्दामि यज्ञवित्तु सुदुर्लभः
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
नमो ब्राह्मणयज्ञाय ये च यज्ञविदो जनाः | स्वयज्ञं ब्राह्मणा हित्वा क्षात्रं यज्ञमिहास्थिताः
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
लुब्धैर्वित्तपरैर्ब्रह्मन्नास्तिकैः सम्प्रवर्तितम् | वेदवादानविज्ञाय सत्याभासमिवानृतम्
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
तदेव सुकृतं हव्यं येन तुष्यन्ति देवताः
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
नमस्कारेण हविषा स्वाध्यायैरौषधैस्तथा | पूजा स्याद्देवतानां हि यथा शास्त्रनिदर्शनम्
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
इष्टापूर्तादसाधूनां विषमा जायते प्रजा | लुब्धेभ्यो जायते लुब्धः समेभ्यो जायते समः
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
यजमानो यथात्मानमृत्विजश्च तथा प्रजाः | यज्ञात्प्रजा प्रभवति नभसोऽम्भ इवामलम्
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
अग्नौ प्रास्ताहुतिर्ब्रह्मन्नादित्यमुपतिष्ठति | आदित्याज्जायते वृष्टिर्वृष्टेरन्नं ततः प्रजाः
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
न ते यज्ञेष्वात्मसु वा फलं पश्यन्ति किञ्चन
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
शङ्कमानाः फलं यज्ञे ये यजेरन्कथञ्चन | जायन्तेऽसाधवो धूर्ता लुब्धा वित्तप्रयोजनाः
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
पापात्मा सोऽकृतप्रज्ञः सदैवेह द्विजोत्तम
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
कर्तव्यमिति कर्तव्यं वेत्ति यो ब्राह्मणोभयम् | ब्रह्मैव वर्तते लोके नैति कर्तव्यतां पुनः
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
विगुणं च पुनः कर्म ज्याय इत्यनुशुश्रुम | सर्वभूतोपघातश्च फलभावे च संयमः
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
सत्ययज्ञा दमयज्ञा अलुब्धाश्चात्मतृप्तयः | उत्पन्नत्यागिनः सर्वे जना आसन्नमत्सराः
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
क्षेत्रक्षेत्रज्ञतत्त्वज्ञाः स्वयज्ञपरिनिष्ठिताः | ब्राह्मं वेदमधीयन्तस्तोषयन्त्यमरानपि
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
अखिलं दैवतं सर्वं ब्रह्म ब्राह्मणसंश्रितम् | तृप्यन्ति तृप्यतो देवास्तृप्तास्तृप्तस्य जाजले
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
यथा सर्वरसैस्तृप्तो नाभिनन्दति किञ्चन | तथा प्रज्ञानतृप्तस्य नित्यं तृप्तिः सुखोदया
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
धर्मारामा धर्मसुखाः कृत्स्नव्यवसितास्तथा | अस्ति नस्तत्त्वतो भूय इति प्रज्ञागवेषिणः
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
ज्ञानविज्ञानिनः केचित्परं पारं तितीर्षवः | अतीव तत्सदा पुण्यं पुण्याभिजनसंहितम्
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
यत्र गत्वा न शोचन्ति न च्यवन्ति व्यथन्ति च | ते तु तद्ब्रह्मणः स्थानं प्राप्नुवन्तीह सात्त्विकाः
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
नैव ते स्वर्गमिच्छन्ति न यजन्ति यशोधनैः | सतां वर्त्मानुवर्तन्ते यथाबलमहिंसया
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
वनस्पतीनोषधीश्च फलमूलं च ते विदुः | न चैतानृत्विजो लुब्धा याजयन्ति धनार्थिनः
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
स्वमेव चार्थं कुर्वाणा यज्ञं चक्रुः पुनर्द्विजाः | परिनिष्ठितकर्माणः प्रजानुग्रहकाम्यया
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
प्रापयेयुः प्रजाः स्वर्गं स्वधर्मचरणेन वै | इति मे वर्तते बुद्धिः समा सर्वत्र जाजले
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
प्रयुञ्जते यानि यज्ञे सदा प्राज्ञा द्विजर्षभ | तेन ते देवयानेन पथा यान्ति महामुने
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
आवृत्तिस्तत्र चैकस्य नास्त्यावृत्तिर्मनीषिणाम् | उभौ तौ देवयानेन गच्छतो जाजले पथा
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
स्वयं चैषामनडुहो युज्यन्ति च वहन्ति च | स्वयमुस्राश्च दुह्यन्ते मनःसङ्कल्पसिद्धिभिः
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
स्वयं यूपानुपादाय यजन्ते स्वाप्तदक्षिणैः | यस्तथाभावितात्मा स्यात्स गामालब्धुमर्हति
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
ओषधीभिस्तथा ब्रह्मन्यजेरंस्ते नतादृशाः | बुद्धित्यागं पुरस्कृत्य तादृशं प्रब्रवीमि ते
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
निराशिषमनारम्भं निर्नमस्कारमस्तुतिम् | अक्षीणं क्षीणकर्माणं तं देवा ब्राह्मणं विदुः
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
इदं तु दैवतं कृत्वा यथा यज्ञमवाप्नुयात्
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
जाजलिरुवाच|| न वै मुनीनां शृणुमः स्म तत्त्वं; पृच्छामि त्वा वाणिज कष्टमेतत् | पूर्वे पूर्वे चास्य नावेक्षमाणा; नातः परं तमृषयः स्थापयन्ति
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
शंस मे तन्महाप्राज्ञ भृशं वै श्रद्दधामि ते
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
वालैः शृङ्गेण पादेन सम्भवत्येव गौर्मखम्
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
पत्नीं चानेन विधिना प्रकरोति नियोजयन् | पुरोडाशो हि सर्वेषां पशूनां मेध्य उच्यते
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
सर्वा नद्यः सरस्वत्यः सर्वे पुण्याः शिलोच्चयाः | जाजले तीर्थमात्मैव मा स्म देशातिथिर्भव
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
एतानीदृशकान्धर्मानाचरन्निह जाजले | कारणैर्धर्ममन्विच्छन्न लोकानाप्नुते शुभान्
Meaning
{"speaker":"तुलाधार","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}
एतानीदृशकान्धर्मांस्तुलाधारः प्रशंसति | उपपत्त्या हि सम्पन्नान्नित्यं सद्भिर्निषेवितान्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"तुलाधारजाजलिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":255,"vulgateChapter":261}