Mokshadharma Parva · Chapter 33
Mokshadharma 33 (BORI 200, vulgate 206)
अध्यायः २००
Shanti Parva Mokshadharma chapter 33 of 186.
46 verses
पितामह महाप्राज्ञ पुण्डरीकाक्षमच्युतम् | कर्तारमकृतं विष्णुं भूतानां प्रभवाप्ययम्
Meaning
{"speaker":"Yudhishthira","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
नारायणं हृषीकेशं गोविन्दमपराजितम् | तत्त्वेन भरतश्रेष्ठ श्रोतुमिच्छामि केशवम्
Meaning
{"speaker":"Yudhishthira","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
श्रुतोऽयमर्थो रामस्य जामदग्न्यस्य जल्पतः | नारदस्य च देवर्षेः कृष्णद्वैपायनस्य च
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
असितो देवलस्तात वाल्मीकिश्च महातपाः | मार्कण्डेयश्च गोविन्दे कथयत्यद्भुतं महत्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
केशवो भरतश्रेष्ठ भगवानीश्वरः प्रभुः | पुरुषः सर्वमित्येव श्रूयते बहुधा विभुः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
किं तु यानि विदुर्लोके ब्राह्मणाः शार्ङ्गधन्वनः | माहात्म्यानि महाबाहो शृणु तानि युधिष्ठिर
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
यानि चाहुर्मनुष्येन्द्र ये पुराणविदो जनाः | अशेषेण हि गोविन्दे कीर्तयिष्यामि तान्यहम्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
महाभूतानि भूतात्मा महात्मा पुरुषोत्तमः | वायुर्ज्योतिस्तथा चापः खं गां चैवान्वकल्पयत्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
स दृष्ट्वा पृथिवीं चैव सर्वभूतेश्वरः प्रभुः | अप्स्वेव शयनं चक्रे महात्मा पुरुषोत्तमः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
सर्वतेजोमयस्तस्मिञ्शयानः शयने शुभे | सोऽग्रजं सर्वभूतानां सङ्कर्षणमचिन्तयत्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
आश्रयं सर्वभूतानां मनसेति विशुश्रुम | स धारयति भूतात्मा उभे भूतभविष्यती
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
ततस्तस्मिन्महाबाहो प्रादुर्भूते महात्मनि | भास्करप्रतिमं दिव्यं नाभ्यां पद्ममजायत
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
स तत्र भगवान्देवः पुष्करे भासयन्दिशः | ब्रह्मा समभवत्तात सर्वभूतपितामहः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
तस्मिन्नपि महाबाहो प्रादुर्भूते महात्मनि | तमसः पूर्वजो जज्ञे मधुर्नाम महासुरः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
तमुग्रमुग्रकर्माणमुग्रां बुद्धिं समास्थितम् | ब्रह्मणोपचितिं कुर्वञ्जघान पुरुषोत्तमः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
तस्य तात वधात्सर्वे देवदानवमानवाः | मधुसूदनमित्याहुर्वृषभं सर्वसात्वताम्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
ब्रह्मा तु ससृजे पुत्रान्मानसान्दक्षसप्तमान् | मरीचिमत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
मरीचिः कश्यपं तात पुत्रं चासृजदग्रजम् | मानसं जनयामास तैजसं ब्रह्मसत्तमम्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
अङ्गुष्ठादसृजद्ब्रह्मा मरीचेरपि पूर्वजम् | सोऽभवद्भरतश्रेष्ठ दक्षो नाम प्रजापतिः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
तस्य पूर्वमजायन्त दश तिस्रश्च भारत | प्रजापतेर्दुहितरस्तासां ज्येष्ठाभवद्दितिः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
सर्वधर्मविशेषज्ञः पुण्यकीर्तिर्महायशाः | मारीचः कश्यपस्तात सर्वासामभवत्पतिः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
उत्पाद्य तु महाभागस्तासामवरजा दश | ददौ धर्माय धर्मज्ञो दक्ष एव प्रजापतिः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
धर्मस्य वसवः पुत्रा रुद्राश्चामिततेजसः | विश्वेदेवाश्च साध्याश्च मरुत्वन्तश्च भारत
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
अपरास्तु यवीयस्यस्ताभ्योऽन्याः सप्तविंशतिः | सोमस्तासां महाभागः सर्वासामभवत्पतिः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
इतरास्तु व्यजायन्त गन्धर्वांस्तुरगान्द्विजान् | गाश्च किम्पुरुषान्मत्स्यानौद्भिदांश्च वनस्पतीन्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
आदित्यानदितिर्जज्ञे देवश्रेष्ठान्महाबलान् | तेषां विष्णुर्वामनोऽभूद्गोविन्दश्चाभवत्प्रभुः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
तस्य विक्रमणादेव देवानां श्रीर्व्यवर्धत | दानवाश्च पराभूता दैतेयी चासुरी प्रजा
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
विप्रचित्तिप्रधानांश्च दानवानसृजद्दनुः | दितिस्तु सर्वानसुरान्महासत्त्वान्व्यजायत
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
अहोरात्रं च कालं च यथर्तु मधुसूदनः | पूर्वाह्णं चापराह्णं च सर्वमेवान्वकल्पयत्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
बुद्द्यापः सोऽसृजन्मेघांस्तथा स्थावरजङ्गमान् | पृथिवीं सोऽसृजद्विश्वां सहितां भूरितेजसा
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
ततः कृष्णो महाबाहुः पुनरेव युधिष्ठिर | ब्राह्मणानां शतं श्रेष्ठं मुखादसृजत प्रभुः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
बाहुभ्यां क्षत्रियशतं वैश्यानामूरुतः शतम् | पद्भ्यां शूद्रशतं चैव केशवो भरतर्षभ
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
स एवं चतुरो वर्णान्समुत्पाद्य महायशाः | अध्यक्षं सर्वभूतानां धातारमकरोत्प्रभुः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
यावद्यावदभूच्छ्रद्धा देहं धारयितुं नृणाम् | तावत्तावदजीवंस्ते नासीद्यमकृतं भयम्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
न चैषां मैथुनो धर्मो बभूव भरतर्षभ | सङ्कल्पादेव चैतेषामपत्यमुदपद्यत
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
तत्र त्रेतायुगे काले सङ्कल्पाज्जायते प्रजा | न ह्यभून्मैथुनो धर्मस्तेषामपि जनाधिप
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
द्वापरे मैथुनो धर्मः प्रजानामभवन्नृप | तथा कलियुगे राजन्द्वंद्वमापेदिरे जनाः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
एष भूतपतिस्तात स्वध्यक्षश्च प्रकीर्तितः | निरध्यक्षांस्तु कौन्तेय कीर्तयिष्यामि तानपि
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
दक्षिणापथजन्मानः सर्वे तलवरान्ध्रकाः | उत्साः पुलिन्दाः शबराश्चूचुपा मण्डपैः सह
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
उत्तरापथजन्मानः कीर्तयिष्यामि तानपि | यौनकाम्बोजगान्धाराः किराता बर्बरैः सह
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
एते पापकृतस्तात चरन्ति पृथिवीमिमाम् | श्वकाकबलगृध्राणां सधर्माणो नराधिप
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
नैते कृतयुगे तात चरन्ति पृथिवीमिमाम् | त्रेताप्रभृति वर्तन्ते ते जना भरतर्षभ
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
ततस्तस्मिन्महाघोरे सन्ध्याकाले युगान्तिके | राजानः समसज्जन्त समासाद्येतरेतरम्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
एवमेष कुरुश्रेष्ठ प्रादुर्भावो महात्मनः | देवदेवर्षिराचष्ट नारदः सर्वलोकदृक्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
नारदोऽप्यथ कृष्णस्य परं मेने नराधिप | शाश्वतत्वं महाबाहो यथावद्भरतर्षभ
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}
एवमेष महाबाहुः केशवः सत्यविक्रमः | अचिन्त्यः पुण्डरीकाक्षो नैष केवलमानुषः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":200,"vulgateChapter":206}