Mokshadharma Parva · Chapter 41
Mokshadharma 41 (BORI 208, vulgate 214)
अध्यायः २०८
Shanti Parva Mokshadharma chapter 41 of 186.
26 verses
गुरुरुवाच|| दुरन्तेष्विन्द्रियार्थेषु सक्ताः सीदन्ति जन्तवः | ये त्वसक्ता महात्मानस्ते यान्ति परमां गतिम्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
जन्ममृत्युजरादुःखैर्व्याधिभिर्मनसः क्लमैः | दृष्ट्वेमं सन्ततं लोकं घटेन्मोक्षाय बुद्धिमान्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
वाङ्मनोभ्यां शरीरेण शुचिः स्यादनहङ्कृतः | प्रशान्तो ज्ञानवान्भिक्षुर्निरपेक्षश्चरेत्सुखम्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
अथ वा मनसः सङ्गं पश्येद्भूतानुकम्पया | अत्राप्युपेक्षां कुर्वीत ज्ञात्वा कर्मफलं जगत्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
यत्कृतं प्राक्षुभं कर्म पापं वा तदुपाश्नुते | तस्माच्छुभानि कर्माणि कुर्याद्वाग्बुद्धिकर्मभिः
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
अहिंसा सत्यवचनं सर्वभूतेषु चार्जवम् | क्षमा चैवाप्रमादश्च यस्यैते स सुखी भवेत्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
यश्चैनं परमं धर्मं सर्वभूतसुखावहम् | दुःखान्निःसरणं वेद स तत्त्वज्ञः सुखी भवेत्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
तस्मात्समाहितं बुद्ध्या मनो भूतेषु धारयेत् | नापध्यायेन्न स्पृहयेन्नाबद्धं चिन्तयेदसत्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
सत्यां वाचमहिंस्रां च वदेदनपवादिनीम्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
कल्कापेतामपरुषामनृशंसामपैशुनाम् | ईदृगल्पं च वक्तव्यमविक्षिप्तेन चेतसा
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
रजोभूतैर्हि करणैः कर्मणा प्रतिपद्यते
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
स दुःखं प्राप्य लोकेऽस्मिन्नरकायोपपद्यते | तस्मान्मनोवाक्षरीरैराचरेद्धैर्यमात्मनः
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
प्रकीर्णमेषभारो हि यद्वद्धार्येत दस्युभिः | प्रतिलोमां दिशं बुद्ध्वा संसारमबुधास्तथा
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
तानेव च यथा दस्यून्क्षिप्त्वा गच्छेच्छिवां दिशम् | तथा रजस्तमःकर्माण्युत्सृज्य प्राप्नुयात्सुखम्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
निःसंदिग्धमनीहो वै मुक्तः सर्वपरिग्रहैः | विविक्तचारी लघ्वाशी तपस्वी नियतेन्द्रियः
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
ज्ञानदग्धपरिक्लेशः प्रयोगरतिरात्मवान् | निष्प्रचारेण मनसा परं तदधिगच्छति
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
धृतिमानात्मवान्बुद्धिं निगृह्णीयादसंशयम् | मनो बुद्ध्या निगृह्णीयाद्विषयान्मनसात्मनः
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
निगृहीतेन्द्रियस्यास्य कुर्वाणस्य मनो वशे | देवतास्ताः प्रकाशन्ते हृष्टा यान्ति तमीश्वरम्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
ताभिः संसक्तमनसो ब्रह्मवत्सम्प्रकाशते | एतैश्चापगतैः सर्वैर्ब्रह्मभूयाय कल्पते
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
अथ वा न प्रवर्तेत योगतन्त्रैरुपक्रमेत् | येन तन्त्रमयं तन्त्रं वृत्तिः स्यात्तत्तदाचरेत्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
कणपिण्याककुल्माषशाकयावकसक्तवः | तथा मूलफलं भैक्षं पर्यायेणोपयोजयेत्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
आहारं नियतं चैव देशे काले च सात्त्विकम् | तत्परीक्ष्यानुवर्तेत यत्प्रवृत्त्यनुवर्तकम्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
प्रवृत्तं नोपरुन्धेत शनैरग्निमिवेन्धयेत् | ज्ञानेन्धितं ततो ज्ञानमर्कवत्सम्प्रकाशते
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
ज्ञानाधिष्ठानमज्ञानं त्रीँल्लोकानधितिष्ठति | विज्ञानानुगतं ज्ञानमज्ञानादपकृष्यते
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
पृथक्त्वात्सम्प्रयोगाच्च नासूयुर्वेद शाश्वतम् | स तयोरपवर्गज्ञो वीतरागो विमुच्यते
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}
वयोतीतो जरामृत्यू जित्वा ब्रह्म सनातनम् | अमृतं तदवाप्नोति यत्तदक्षरमव्ययम्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"गुरुशिष्यसंवादः (वार्ष्णेयाध्यात्मं)","subParva":"mokshadharma","boriChapter":208,"vulgateChapter":214}