Mokshadharma Parva · Chapter 156
Mokshadharma 156 (BORI 323, vulgate 329)
अध्यायः ३२३
Shanti Parva Mokshadharma chapter 156 of 186.
57 verses
ततोऽतीते महाकल्पे उत्पन्नेऽङ्गिरसः सुते | बभूवुर्निर्वृता देवा जाते देवपुरोहिते
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
बृहद्ब्रह्म महच्चेति शब्दाः पर्यायवाचकाः | एभिः समन्वितो राजन्गुणैर्विद्वान्बृहस्पतिः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
तस्य शिष्यो बभूवाग्र्यो राजोपरिचरो वसुः | अधीतवांस्तदा शास्त्रं सम्यक्चित्रशिखण्डिजम्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
स राजा भावितः पूर्वं दैवेन विधिना वसुः | पालयामास पृथिवीं दिवमाखण्डलो यथा
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
तस्य यज्ञो महानासीदश्वमेधो महात्मनः | बृहस्पतिरुपाध्यायस्तत्र होता बभूव ह
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
प्रजापतिसुताश्चात्र सदस्यास्त्वभवंस्त्रयः | एकतश्च द्वितश्चैव त्रितश्चैव महर्षयः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
धनुषाक्षोऽथ रैभ्यश्च अर्वावसुपरावसू | ऋषिर्मेधातिथिश्चैव ताण्ड्यश्चैव महानृषिः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
ऋषिः शक्तिर्महाभागस्तथा वेदशिराश्च यः | कपिलश्च ऋषिश्रेष्ठः शालिहोत्रपितामहः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
सम्भृताः सर्वसम्भारास्तस्मिन्राजन्महाक्रतौ
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
आरण्यकपदोद्गीता भागास्तत्रोपकल्पिताः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
प्रीतस्ततोऽस्य भगवान्देवदेवः पुरातनः | साक्षात्तं दर्शयामास सोऽदृश्योऽन्येन केनचित्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
स्वयं भागमुपाघ्राय पुरोडाशं गृहीतवान् | अदृश्येन हृतो भागो देवेन हरिमेधसा
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
बृहस्पतिस्ततः क्रुद्धः स्रुवमुद्यम्य वेगितः | आकाशं घ्नन्स्रुवः पातै रोषादश्रूण्यवर्तयत्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
उवाच चोपरिचरं मया भागोऽयमुद्यतः | ग्राह्यः स्वयं हि देवेन मत्प्रत्यक्षं न संशयः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
उद्यता यज्ञभागा हि साक्षात्प्राप्ताः सुरैरिह | किमर्थमिह न प्राप्तो दर्शनं स हरिर्विभुः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
ततः स तं समुद्धूतं भूमिपालो महान्वसुः | प्रसादयामास मुनिं सदस्यास्ते च सर्वशः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
ऊचुश्चैनमसम्भ्रान्ता न रोषं कर्तुमर्हसि | नैष धर्मः कृतयुगे यस्त्वं रोषमचीकृथाः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
यस्य प्रसादं कुरुते स वै तं द्रष्टुमर्हति
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
एकतद्वितत्रिता ऊचुः|| वयं हि ब्रह्मणः पुत्रा मानसाः परिकीर्तिताः | गता निःश्रेयसार्थं हि कदाचिद्दिशमुत्तराम्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
तप्त्वा वर्षसहस्राणि चत्वारि तप उत्तमम् | एकपादस्थिताः सम्यक्काष्ठभूताः समाहिताः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
कथं पश्येमहि वयं देवं नारायणं त्विति
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
ततो व्रतस्यावभृथे वागुवाचाशरीरिणी | सुतप्तं वस्तपो विप्राः प्रसन्नेनान्तरात्मना
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
यूयं जिज्ञासवो भक्ताः कथं द्रक्ष्यथ तं प्रभुम् | क्षीरोदधेरुत्तरतः श्वेतद्वीपो महाप्रभः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
तत्र नारायणपरा मानवाश्चन्द्रवर्चसः | एकान्तभावोपगतास्ते भक्ताः पुरुषोत्तमम्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
ते सहस्रार्चिषं देवं प्रविशन्ति सनातनम् | अतीन्द्रिया निराहारा अनिष्पन्दाः सुगन्धिनः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
एकान्तिनस्ते पुरुषाः श्वेतद्वीपनिवासिनः | गच्छध्वं तत्र मुनयस्तत्रात्मा मे प्रकाशितः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
अथ श्रुत्वा वयं सर्वे वाचं तामशरीरिणीम् | यथाख्यातेन मार्गेण तं देशं प्रतिपेदिरे
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
प्राप्य श्वेतं महाद्वीपं तच्चित्तास्तद्दिदृक्षवः | ततो नो दृष्टिविषयस्तदा प्रतिहतोऽभवत्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
न च पश्याम पुरुषं तत्तेजोहृतदर्शनाः | ततो नः प्रादुरभवद्विज्ञानं देवयोगजम्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
न किलातप्ततपसा शक्यते द्रष्टुमञ्जसा | ततः पुनर्वर्षशतं तप्त्वा तात्कालिकं महत्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
व्रतावसाने सुशुभान्नरान्ददृशिरे वयम् | श्वेतांश्चन्द्रप्रतीकाशान्सर्वलक्षणलक्षितान्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
तेनैकाग्रमनस्त्वेन प्रीतो भवति वै हरिः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
या भवेन्मुनिशार्दूल भाः सूर्यस्य युगक्षये | एकैकस्य प्रभा तादृक्साभवन्मानवस्य ह
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
तेजोनिवासः स द्वीप इति वै मेनिरे वयम् | न तत्राभ्यधिकः कश्चित्सर्वे ते समतेजसः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
अथ सूर्यसहस्रस्य प्रभां युगपदुत्थिताम् | सहसा दृष्टवन्तः स्म पुनरेव बृहस्पते
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
सहिताश्चाभ्यधावन्त ततस्ते मानवा द्रुतम् | कृताञ्जलिपुटा हृष्टा नम इत्येव वादिनः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
ततोऽभिवदतां तेषामश्रौष्म विपुलं ध्वनिम् | बलिः किलोपह्रियते तस्य देवस्य तैर्नरैः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
वयं तु तेजसा तस्य सहसा हृतचेतसः | न किञ्चिदपि पश्यामो हृतदृष्टिबलेन्द्रियाः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
एकस्तु शब्दोऽविरतः श्रुतोऽस्माभिरुदीरितः | जितं ते पुण्डरीकाक्ष नमस्ते विश्वभावन
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
नमस्तेऽस्तु हृषीकेश महापुरुषपूर्वज | इति शब्दः श्रुतोऽस्माभिः शिक्षाक्षरसमीरितः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
एतस्मिन्नन्तरे वायुः सर्वगन्धवहः शुचिः | दिव्यान्युवाह पुष्पाणि कर्मण्याश्चौषधीस्तथा
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
वयं त्वेनं न पश्यामो मोहितास्तस्य मायया
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
मारुते संनिवृत्ते च बलौ च प्रतिपादिते | चिन्ताव्याकुलितात्मानो जाताः स्मोऽङ्गिरसां वर
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
मानवानां सहस्रेषु तेषु वै शुद्धयोनिषु | अस्मान्न कश्चिन्मनसा चक्षुषा वाप्यपूजयत्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
तेऽपि स्वस्था मुनिगणा एकभावमनुव्रताः | नास्मासु दधिरे भावं ब्रह्मभावमनुष्ठिताः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
ततोऽस्मान्सुपरिश्रान्तांस्तपसा चापि कर्शितान् | उवाच खस्थं किमपि भूतं तत्राशरीरकम्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
दृष्टा वः पुरुषाः श्वेताः सर्वेन्द्रियविवर्जिताः | दृष्टो भवति देवेश एभिर्दृष्टैर्द्विजोत्तमाः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
गच्छध्वं मुनयः सर्वे यथागतमितोऽचिरात् | न स शक्यो अभक्तेन द्रष्टुं देवः कथञ्चन
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
कामं कालेन महता एकान्तित्वं समागतैः | शक्यो द्रष्टुं स भगवान्प्रभामण्डलदुर्दृशः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
महत्कार्यं तु कर्तव्यं युष्माभिर्द्विजसत्तमाः | इतः कृतयुगेऽतीते विपर्यासं गतेऽपि च
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
वैवस्वतेऽन्तरे विप्राः प्राप्ते त्रेतायुगे ततः | सुराणां कार्यसिद्ध्यर्थं सहाया वै भविष्यथ
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
ततस्तदद्भुतं वाक्यं निशम्यैवं स्म सोमप | तस्य प्रसादात्प्राप्ताः स्मो देशमीप्सितमञ्जसा
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
नारायणो महद्भूतं विश्वसृग्घव्यकव्यभुक्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
समानीय ततो यज्ञं दैवतं समपूजयत्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
समाप्तयज्ञो राजापि प्रजाः पालितवान्वसुः | ब्रह्मशापाद्दिवो भ्रष्टः प्रविवेश महीं ततः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
अन्तर्भूमिगतश्चैव सततं धर्मवत्सलः | नारायणपरो भूत्वा नारायणपदं जगौ
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}
परां गतिमनुप्राप्त इति नैष्ठिकमञ्जसा
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"नरनारायणीयम्","subParva":"mokshadharma","boriChapter":323,"vulgateChapter":329}