Mokshadharma Parva · Chapter 30
Mokshadharma 30 (BORI 197, vulgate 203)
अध्यायः १९७
Shanti Parva Mokshadharma chapter 30 of 186.
20 verses
मनुरुवाच|| यथा व्यक्तमिदं शेते स्वप्ने चरति चेतनम् | ज्ञानमिन्द्रियसंयुक्तं तद्वत्प्रेत्य भवाभवौ
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":197,"vulgateChapter":203}
यथाम्भसि प्रसन्ने तु रूपं पश्यति चक्षुषा | तद्वत्प्रसन्नेन्द्रियवाञ्ज्ञेयं ज्ञानेन पश्यति
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":197,"vulgateChapter":203}
स एव लुलिते तस्मिन्यथा रूपं न पश्यति | तथेन्द्रियाकुलीभावे ज्ञेयं ज्ञाने न पश्यति
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":197,"vulgateChapter":203}
अबुद्धिरज्ञानकृता अबुद्ध्या दुष्यते मनः | दुष्टस्य मनसः पञ्च सम्प्रदुष्यन्ति मानसाः
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":197,"vulgateChapter":203}
अज्ञानतृप्तो विषयेष्ववगाढो न दृश्यते | अदृष्ट्वैव तु पूतात्मा विषयेभ्यो निवर्तते
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":197,"vulgateChapter":203}
तर्षच्छेदो न भवति पुरुषस्येह कल्मषात् | निवर्तते तथा तर्षः पापमन्तं गतं यथा
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":197,"vulgateChapter":203}
विषयेषु च संसर्गाच्छाश्वतस्य नसंश्रयात् | मनसा चान्यदाकाङ्क्षन्परं न प्रतिपद्यते
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":197,"vulgateChapter":203}
ज्ञानमुत्पद्यते पुंसां क्षयात्पापस्य कर्मणः | अथादर्शतलप्रख्ये पश्यत्यात्मानमात्मनि
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":197,"vulgateChapter":203}
प्रसृतैरिन्द्रियैर्दुःखी तैरेव नियतैः सुखी | तस्मादिन्द्रियरूपेभ्यो यच्छेदात्मानमात्मना
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":197,"vulgateChapter":203}
इन्द्रियेभ्यो मनः पूर्वं बुद्धिः परतरा ततः | बुद्धेः परतरं ज्ञानं ज्ञानात्परतरं परम्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":197,"vulgateChapter":203}
अव्यक्तात्प्रसृतं ज्ञानं ततो बुद्धिस्ततो मनः | मनः श्रोत्रादिभिर्युक्तं शब्दादीन्साधु पश्यति
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":197,"vulgateChapter":203}
यस्तांस्त्यजति शब्दादीन्सर्वाश्च व्यक्तयस्तथा | विमुञ्चत्याकृतिग्रामांस्तान्मुक्त्वामृतमश्नुते
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":197,"vulgateChapter":203}
उद्यन्हि सविता यद्वत्सृजते रश्मिमण्डलम् | स एवास्तमुपागच्छंस्तदेवात्मनि यच्छति
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":197,"vulgateChapter":203}
अन्तरात्मा तथा देहमाविश्येन्द्रियरश्मिभिः | प्राप्येन्द्रियगुणान्पञ्च सोऽस्तमावृत्य गच्छति
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":197,"vulgateChapter":203}
प्रणीतं कर्मणा मार्गं नीयमानः पुनः पुनः | प्राप्नोत्ययं कर्मफलं प्रवृद्धं धर्ममात्मवान्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":197,"vulgateChapter":203}
विषया विनिवर्तन्ते निराहारस्य देहिनः | रसवर्जं रसोऽप्यस्य परं दृष्ट्वा निवर्तते
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":197,"vulgateChapter":203}
बुद्धिः कर्मगुणैर्हीना यदा मनसि वर्तते | तदा सम्पद्यते ब्रह्म तत्रैव प्रलयं गतम्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":197,"vulgateChapter":203}
अस्पर्शनमशृण्वानमनास्वादमदर्शनम् | अघ्राणमवितर्कं च सत्त्वं प्रविशते परम्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":197,"vulgateChapter":203}
मनस्याकृतयो मग्ना मनस्त्वतिगतं मतिम् | मतिस्त्वतिगता ज्ञानं ज्ञानं त्वभिगतं परम्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":197,"vulgateChapter":203}
इन्द्रियैर्मनसः सिद्धिर्न बुद्धिं बुध्यते मनः | न बुद्धिर्बुध्यतेऽव्यक्तं सूक्ष्मस्त्वेतानि पश्यति
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":197,"vulgateChapter":203}