Sant Seva ParishadSant Seva ParishadSSP · sant seva

Ramcharitmanas · Chapter 3

Aranya Kanda

अरण्यकाण्ड

Life in the forest; the meeting with sages; the abduction of Sita by Ravana.

665 verses

📖 Book View
  1. RCM 3.1.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पुर नर भरत प्रीति मैं गाई। मति अनुरूप अनूप सुहाई।।

    अर्थ (Hindi)

    पुर नर भरत प्रीति मैं गाई। मति अनुरूप अनूप सुहाई।।

  2. RCM 3.1.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अब प्रभु चरित सुनहु अति पावन। करत जे बन सुर नर मुनि भावन।।

    अर्थ (Hindi)

    अब प्रभु चरित सुनहु अति पावन। करत जे बन सुर नर मुनि भावन।।

  3. RCM 3.1.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    एक बार चुनि कुसुम सुहाए। निज कर भूषन राम बनाए।।

    अर्थ (Hindi)

    एक बार चुनि कुसुम सुहाए। निज कर भूषन राम बनाए।।

  4. RCM 3.1.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सीतहि पहिराए प्रभु सादर। बैठे फटिक सिला पर सुंदर।।

    अर्थ (Hindi)

    सीतहि पहिराए प्रभु सादर। बैठे फटिक सिला पर सुंदर।।

  5. RCM 3.1.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुरपति सुत धरि बायस बेषा। सठ चाहत रघुपति बल देखा।।

    अर्थ (Hindi)

    सुरपति सुत धरि बायस बेषा। सठ चाहत रघुपति बल देखा।।

  6. RCM 3.1.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जिमि पिपीलिका सागर थाहा। महा मंदमति पावन चाहा।।

    अर्थ (Hindi)

    जिमि पिपीलिका सागर थाहा। महा मंदमति पावन चाहा।।

  7. RCM 3.1.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सीता चरन चौंच हति भागा। मूढ़ मंदमति कारन कागा।।

    अर्थ (Hindi)

    सीता चरन चौंच हति भागा। मूढ़ मंदमति कारन कागा।।

  8. RCM 3.1.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    चला रुधिर रघुनायक जाना। सींक धनुष सायक संधाना।।

    अर्थ (Hindi)

    चला रुधिर रघुनायक जाना। सींक धनुष सायक संधाना।।

  9. RCM 3.1.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अति कृपाल रघुनायक सदा दीन पर नेह।

    अर्थ (Hindi)

    अति कृपाल रघुनायक सदा दीन पर नेह।

  10. RCM 3.1.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    ता सन आइ कीन्ह छलु मूरख अवगुन गेह।।1।।

    अर्थ (Hindi)

    ता सन आइ कीन्ह छलु मूरख अवगुन गेह।।1।।

  11. RCM 3.2.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    प्रेरित मंत्र ब्रह्मसर धावा। चला भाजि बायस भय पावा।।

    अर्थ (Hindi)

    प्रेरित मंत्र ब्रह्मसर धावा। चला भाजि बायस भय पावा।।

  12. RCM 3.2.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    धरि निज रुप गयउ पितु पाहीं। राम बिमुख राखा तेहि नाहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    धरि निज रुप गयउ पितु पाहीं। राम बिमुख राखा तेहि नाहीं।।

  13. RCM 3.2.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    भा निरास उपजी मन त्रासा। जथा चक्र भय रिषि दुर्बासा।।

    अर्थ (Hindi)

    भा निरास उपजी मन त्रासा। जथा चक्र भय रिषि दुर्बासा।।

  14. RCM 3.2.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    ब्रह्मधाम सिवपुर सब लोका। फिरा श्रमित ब्याकुल भय सोका।।

    अर्थ (Hindi)

    ब्रह्मधाम सिवपुर सब लोका। फिरा श्रमित ब्याकुल भय सोका।।

  15. RCM 3.2.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    काहूँ बैठन कहा न ओही। राखि को सकइ राम कर द्रोही।।

    अर्थ (Hindi)

    काहूँ बैठन कहा न ओही। राखि को सकइ राम कर द्रोही।।

  16. RCM 3.2.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मातु मृत्यु पितु समन समाना। सुधा होइ बिष सुनु हरिजाना।।

    अर्थ (Hindi)

    मातु मृत्यु पितु समन समाना। सुधा होइ बिष सुनु हरिजाना।।

  17. RCM 3.2.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मित्र करइ सत रिपु कै करनी। ता कहँ बिबुधनदी बैतरनी।।

    अर्थ (Hindi)

    मित्र करइ सत रिपु कै करनी। ता कहँ बिबुधनदी बैतरनी।।

  18. RCM 3.2.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सब जगु ताहि अनलहु ते ताता। जो रघुबीर बिमुख सुनु भ्राता।।

    अर्थ (Hindi)

    सब जगु ताहि अनलहु ते ताता। जो रघुबीर बिमुख सुनु भ्राता।।

  19. RCM 3.2.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    नारद देखा बिकल जयंता। लागि दया कोमल चित संता।।

    अर्थ (Hindi)

    नारद देखा बिकल जयंता। लागि दया कोमल चित संता।।

  20. RCM 3.2.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पठवा तुरत राम पहिं ताही। कहेसि पुकारि प्रनत हित पाही।।

    अर्थ (Hindi)

    पठवा तुरत राम पहिं ताही। कहेसि पुकारि प्रनत हित पाही।।

  21. RCM 3.2.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    आतुर सभय गहेसि पद जाई। त्राहि त्राहि दयाल रघुराई।।

    अर्थ (Hindi)

    आतुर सभय गहेसि पद जाई। त्राहि त्राहि दयाल रघुराई।।

  22. RCM 3.2.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अतुलित बल अतुलित प्रभुताई। मैं मतिमंद जानि नहिं पाई।।

    अर्थ (Hindi)

    अतुलित बल अतुलित प्रभुताई। मैं मतिमंद जानि नहिं पाई।।

  23. RCM 3.2.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    निज कृत कर्म जनित फल पायउँ। अब प्रभु पाहि सरन तकि आयउँ।।

    अर्थ (Hindi)

    निज कृत कर्म जनित फल पायउँ। अब प्रभु पाहि सरन तकि आयउँ।।

  24. RCM 3.2.14
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुनि कृपाल अति आरत बानी। एकनयन करि तजा भवानी।।

    अर्थ (Hindi)

    सुनि कृपाल अति आरत बानी। एकनयन करि तजा भवानी।।

  25. RCM 3.2.15
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कीन्ह मोह बस द्रोह जद्यपि तेहि कर बध उचित।

    अर्थ (Hindi)

    कीन्ह मोह बस द्रोह जद्यपि तेहि कर बध उचित।

  26. RCM 3.2.16
    📖 Open verse-by-verse reader#

    प्रभु छाड़ेउ करि छोह को कृपाल रघुबीर सम।।2।।

    अर्थ (Hindi)

    प्रभु छाड़ेउ करि छोह को कृपाल रघुबीर सम।।2।।

  27. RCM 3.3.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    रघुपति चित्रकूट बसि नाना। चरित किए श्रुति सुधा समाना।।

    अर्थ (Hindi)

    रघुपति चित्रकूट बसि नाना। चरित किए श्रुति सुधा समाना।।

  28. RCM 3.3.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बहुरि राम अस मन अनुमाना। होइहि भीर सबहिं मोहि जाना।।

    अर्थ (Hindi)

    बहुरि राम अस मन अनुमाना। होइहि भीर सबहिं मोहि जाना।।

  29. RCM 3.3.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सकल मुनिन्ह सन बिदा कराई। सीता सहित चले द्वौ भाई।।

    अर्थ (Hindi)

    सकल मुनिन्ह सन बिदा कराई। सीता सहित चले द्वौ भाई।।

  30. RCM 3.3.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अत्रि के आश्रम जब प्रभु गयऊ। सुनत महामुनि हरषित भयऊ।।

    अर्थ (Hindi)

    अत्रि के आश्रम जब प्रभु गयऊ। सुनत महामुनि हरषित भयऊ।।

  31. RCM 3.3.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पुलकित गात अत्रि उठि धाए। देखि रामु आतुर चलि आए।।

    अर्थ (Hindi)

    पुलकित गात अत्रि उठि धाए। देखि रामु आतुर चलि आए।।

  32. RCM 3.3.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    करत दंडवत मुनि उर लाए। प्रेम बारि द्वौ जन अन्हवाए।।

    अर्थ (Hindi)

    करत दंडवत मुनि उर लाए। प्रेम बारि द्वौ जन अन्हवाए।।

  33. RCM 3.3.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    देखि राम छबि नयन जुड़ाने। सादर निज आश्रम तब आने।।

    अर्थ (Hindi)

    देखि राम छबि नयन जुड़ाने। सादर निज आश्रम तब आने।।

  34. RCM 3.3.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    करि पूजा कहि बचन सुहाए। दिए मूल फल प्रभु मन भाए।।

    अर्थ (Hindi)

    करि पूजा कहि बचन सुहाए। दिए मूल फल प्रभु मन भाए।।

  35. RCM 3.3.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    प्रभु आसन आसीन भरि लोचन सोभा निरखि।

    अर्थ (Hindi)

    प्रभु आसन आसीन भरि लोचन सोभा निरखि।

  36. RCM 3.3.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मुनिबर परम प्रबीन जोरि पानि अस्तुति करत।।3।।

    अर्थ (Hindi)

    मुनिबर परम प्रबीन जोरि पानि अस्तुति करत।।3।।

  37. RCM 3.4.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    नमामि भक्त वत्सलं। कृपालु शील कोमलं।।

    अर्थ (Hindi)

    नमामि भक्त वत्सलं। कृपालु शील कोमलं।।

  38. RCM 3.4.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    भजामि ते पदांबुजं। अकामिनां स्वधामदं।।

    अर्थ (Hindi)

    भजामि ते पदांबुजं। अकामिनां स्वधामदं।।

  39. RCM 3.4.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    निकाम श्याम सुंदरं। भवाम्बुनाथ मंदरं।।

    अर्थ (Hindi)

    निकाम श्याम सुंदरं। भवाम्बुनाथ मंदरं।।

  40. RCM 3.4.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    प्रफुल्ल कंज लोचनं। मदादि दोष मोचनं।।

    अर्थ (Hindi)

    प्रफुल्ल कंज लोचनं। मदादि दोष मोचनं।।

  41. RCM 3.4.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    प्रलंब बाहु विक्रमं। प्रभोऽप्रमेय वैभवं।।

    अर्थ (Hindi)

    प्रलंब बाहु विक्रमं। प्रभोऽप्रमेय वैभवं।।

  42. RCM 3.4.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    निषंग चाप सायकं। धरं त्रिलोक नायकं।।

    अर्थ (Hindi)

    निषंग चाप सायकं। धरं त्रिलोक नायकं।।

  43. RCM 3.4.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    दिनेश वंश मंडनं। महेश चाप खंडनं।।

    अर्थ (Hindi)

    दिनेश वंश मंडनं। महेश चाप खंडनं।।

  44. RCM 3.4.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मुनींद्र संत रंजनं। सुरारि वृंद भंजनं।।

    अर्थ (Hindi)

    मुनींद्र संत रंजनं। सुरारि वृंद भंजनं।।

  45. RCM 3.4.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मनोज वैरि वंदितं। अजादि देव सेवितं।।

    अर्थ (Hindi)

    मनोज वैरि वंदितं। अजादि देव सेवितं।।

  46. RCM 3.4.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    विशुद्ध बोध विग्रहं। समस्त दूषणापहं।।

    अर्थ (Hindi)

    विशुद्ध बोध विग्रहं। समस्त दूषणापहं।।

  47. RCM 3.4.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    नमामि इंदिरा पतिं। सुखाकरं सतां गतिं।।

    अर्थ (Hindi)

    नमामि इंदिरा पतिं। सुखाकरं सतां गतिं।।

  48. RCM 3.4.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    भजे सशक्ति सानुजं। शची पतिं प्रियानुजं।।

    अर्थ (Hindi)

    भजे सशक्ति सानुजं। शची पतिं प्रियानुजं।।

  49. RCM 3.4.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    त्वदंघ्रि मूल ये नराः। भजंति हीन मत्सरा।।

    अर्थ (Hindi)

    त्वदंघ्रि मूल ये नराः। भजंति हीन मत्सरा।।

  50. RCM 3.4.14
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पतंति नो भवार्णवे। वितर्क वीचि संकुले।।

    अर्थ (Hindi)

    पतंति नो भवार्णवे। वितर्क वीचि संकुले।।

  51. RCM 3.4.15
    📖 Open verse-by-verse reader#

    विविक्त वासिनः सदा। भजंति मुक्तये मुदा।।

    अर्थ (Hindi)

    विविक्त वासिनः सदा। भजंति मुक्तये मुदा।।

  52. RCM 3.4.16
    📖 Open verse-by-verse reader#

    निरस्य इंद्रियादिकं। प्रयांति ते गतिं स्वकं।।

    अर्थ (Hindi)

    निरस्य इंद्रियादिकं। प्रयांति ते गतिं स्वकं।।

  53. RCM 3.4.17
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तमेकमभ्दुतं प्रभुं। निरीहमीश्वरं विभुं।।

    अर्थ (Hindi)

    तमेकमभ्दुतं प्रभुं। निरीहमीश्वरं विभुं।।

  54. RCM 3.4.18
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जगद्गुरुं च शाश्वतं। तुरीयमेव केवलं।।

    अर्थ (Hindi)

    जगद्गुरुं च शाश्वतं। तुरीयमेव केवलं।।

  55. RCM 3.4.19
    📖 Open verse-by-verse reader#

    भजामि भाव वल्लभं। कुयोगिनां सुदुर्लभं।।

    अर्थ (Hindi)

    भजामि भाव वल्लभं। कुयोगिनां सुदुर्लभं।।

  56. RCM 3.4.20
    📖 Open verse-by-verse reader#

    स्वभक्त कल्प पादपं। समं सुसेव्यमन्वहं।।

    अर्थ (Hindi)

    स्वभक्त कल्प पादपं। समं सुसेव्यमन्वहं।।

  57. RCM 3.4.21
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अनूप रूप भूपतिं। नतोऽहमुर्विजा पतिं।।

    अर्थ (Hindi)

    अनूप रूप भूपतिं। नतोऽहमुर्विजा पतिं।।

  58. RCM 3.4.22
    📖 Open verse-by-verse reader#

    प्रसीद मे नमामि ते। पदाब्ज भक्ति देहि मे।।

    अर्थ (Hindi)

    प्रसीद मे नमामि ते। पदाब्ज भक्ति देहि मे।।

  59. RCM 3.4.23
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पठंति ये स्तवं इदं। नरादरेण ते पदं।।

    अर्थ (Hindi)

    पठंति ये स्तवं इदं। नरादरेण ते पदं।।

  60. RCM 3.4.24
    📖 Open verse-by-verse reader#

    व्रजंति नात्र संशयं। त्वदीय भक्ति संयुता।।

    अर्थ (Hindi)

    व्रजंति नात्र संशयं। त्वदीय भक्ति संयुता।।

  61. RCM 3.5.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अनुसुइया के पद गहि सीता। मिली बहोरि सुसील बिनीता।।

    अर्थ (Hindi)

    अनुसुइया के पद गहि सीता। मिली बहोरि सुसील बिनीता।।

  62. RCM 3.5.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    रिषिपतिनी मन सुख अधिकाई। आसिष देइ निकट बैठाई।।

    अर्थ (Hindi)

    रिषिपतिनी मन सुख अधिकाई। आसिष देइ निकट बैठाई।।

  63. RCM 3.5.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    दिब्य बसन भूषन पहिराए। जे नित नूतन अमल सुहाए।।

    अर्थ (Hindi)

    दिब्य बसन भूषन पहिराए। जे नित नूतन अमल सुहाए।।

  64. RCM 3.5.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कह रिषिबधू सरस मृदु बानी। नारिधर्म कछु ब्याज बखानी।।

    अर्थ (Hindi)

    कह रिषिबधू सरस मृदु बानी। नारिधर्म कछु ब्याज बखानी।।

  65. RCM 3.5.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मातु पिता भ्राता हितकारी। मितप्रद सब सुनु राजकुमारी।।

    अर्थ (Hindi)

    मातु पिता भ्राता हितकारी। मितप्रद सब सुनु राजकुमारी।।

  66. RCM 3.5.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अमित दानि भर्ता बयदेही। अधम सो नारि जो सेव न तेही।।

    अर्थ (Hindi)

    अमित दानि भर्ता बयदेही। अधम सो नारि जो सेव न तेही।।

  67. RCM 3.5.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    धीरज धर्म मित्र अरु नारी। आपद काल परिखिअहिं चारी।।

    अर्थ (Hindi)

    धीरज धर्म मित्र अरु नारी। आपद काल परिखिअहिं चारी।।

  68. RCM 3.5.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बृद्ध रोगबस जड़ धनहीना। अधं बधिर क्रोधी अति दीना।।

    अर्थ (Hindi)

    बृद्ध रोगबस जड़ धनहीना। अधं बधिर क्रोधी अति दीना।।

  69. RCM 3.5.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    ऐसेहु पति कर किएँ अपमाना। नारि पाव जमपुर दुख नाना।।

    अर्थ (Hindi)

    ऐसेहु पति कर किएँ अपमाना। नारि पाव जमपुर दुख नाना।।

  70. RCM 3.5.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    एकइ धर्म एक ब्रत नेमा। कायँ बचन मन पति पद प्रेमा।।

    अर्थ (Hindi)

    एकइ धर्म एक ब्रत नेमा। कायँ बचन मन पति पद प्रेमा।।

  71. RCM 3.5.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जग पति ब्रता चारि बिधि अहहिं। बेद पुरान संत सब कहहिं।।

    अर्थ (Hindi)

    जग पति ब्रता चारि बिधि अहहिं। बेद पुरान संत सब कहहिं।।

  72. RCM 3.5.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    उत्तम के अस बस मन माहीं। सपनेहुँ आन पुरुष जग नाहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    उत्तम के अस बस मन माहीं। सपनेहुँ आन पुरुष जग नाहीं।।

  73. RCM 3.5.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मध्यम परपति देखइ कैसें। भ्राता पिता पुत्र निज जैंसें।।

    अर्थ (Hindi)

    मध्यम परपति देखइ कैसें। भ्राता पिता पुत्र निज जैंसें।।

  74. RCM 3.5.14
    📖 Open verse-by-verse reader#

    धर्म बिचारि समुझि कुल रहई। सो निकिष्ट त्रिय श्रुति अस कहई।।

    अर्थ (Hindi)

    धर्म बिचारि समुझि कुल रहई। सो निकिष्ट त्रिय श्रुति अस कहई।।

  75. RCM 3.5.15
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बिनु अवसर भय तें रह जोई। जानेहु अधम नारि जग सोई।।

    अर्थ (Hindi)

    बिनु अवसर भय तें रह जोई। जानेहु अधम नारि जग सोई।।

  76. RCM 3.5.16
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पति बंचक परपति रति करई। रौरव नरक कल्प सत परई।।

    अर्थ (Hindi)

    पति बंचक परपति रति करई। रौरव नरक कल्प सत परई।।

  77. RCM 3.5.17
    📖 Open verse-by-verse reader#

    छन सुख लागि जनम सत कोटि। दुख न समुझ तेहि सम को खोटी।।

    अर्थ (Hindi)

    छन सुख लागि जनम सत कोटि। दुख न समुझ तेहि सम को खोटी।।

  78. RCM 3.5.18
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बिनु श्रम नारि परम गति लहई। पतिब्रत धर्म छाड़ि छल गहई।।

    अर्थ (Hindi)

    बिनु श्रम नारि परम गति लहई। पतिब्रत धर्म छाड़ि छल गहई।।

  79. RCM 3.5.19
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पति प्रतिकुल जनम जहँ जाई। बिधवा होई पाई तरुनाई।।

    अर्थ (Hindi)

    पति प्रतिकुल जनम जहँ जाई। बिधवा होई पाई तरुनाई।।

  80. RCM 3.5.20
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सहज अपावनि नारि पति सेवत सुभ गति लहइ।

    अर्थ (Hindi)

    सहज अपावनि नारि पति सेवत सुभ गति लहइ।

  81. RCM 3.5.21
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जसु गावत श्रुति चारि अजहु तुलसिका हरिहि प्रिय।।5(क)।।

    अर्थ (Hindi)

    जसु गावत श्रुति चारि अजहु तुलसिका हरिहि प्रिय।।5(क)।।

  82. RCM 3.5.22
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुनु सीता तव नाम सुमिर नारि पतिब्रत करहि।

    अर्थ (Hindi)

    सुनु सीता तव नाम सुमिर नारि पतिब्रत करहि।

  83. RCM 3.5.23
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तोहि प्रानप्रिय राम कहिउँ कथा संसार हित।।5(ख)।।

    अर्थ (Hindi)

    तोहि प्रानप्रिय राम कहिउँ कथा संसार हित।।5(ख)।।

  84. RCM 3.6.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुनि जानकीं परम सुखु पावा। सादर तासु चरन सिरु नावा।।

    अर्थ (Hindi)

    सुनि जानकीं परम सुखु पावा। सादर तासु चरन सिरु नावा।।

  85. RCM 3.6.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तब मुनि सन कह कृपानिधाना। आयसु होइ जाउँ बन आना।।

    अर्थ (Hindi)

    तब मुनि सन कह कृपानिधाना। आयसु होइ जाउँ बन आना।।

  86. RCM 3.6.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    संतत मो पर कृपा करेहू। सेवक जानि तजेहु जनि नेहू।।

    अर्थ (Hindi)

    संतत मो पर कृपा करेहू। सेवक जानि तजेहु जनि नेहू।।

  87. RCM 3.6.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    धर्म धुरंधर प्रभु कै बानी। सुनि सप्रेम बोले मुनि ग्यानी।।

    अर्थ (Hindi)

    धर्म धुरंधर प्रभु कै बानी। सुनि सप्रेम बोले मुनि ग्यानी।।

  88. RCM 3.6.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जासु कृपा अज सिव सनकादी। चहत सकल परमारथ बादी।।

    अर्थ (Hindi)

    जासु कृपा अज सिव सनकादी। चहत सकल परमारथ बादी।।

  89. RCM 3.6.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    ते तुम्ह राम अकाम पिआरे। दीन बंधु मृदु बचन उचारे।।

    अर्थ (Hindi)

    ते तुम्ह राम अकाम पिआरे। दीन बंधु मृदु बचन उचारे।।

  90. RCM 3.6.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अब जानी मैं श्री चतुराई। भजी तुम्हहि सब देव बिहाई।।

    अर्थ (Hindi)

    अब जानी मैं श्री चतुराई। भजी तुम्हहि सब देव बिहाई।।

  91. RCM 3.6.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जेहि समान अतिसय नहिं कोई। ता कर सील कस न अस होई।।

    अर्थ (Hindi)

    जेहि समान अतिसय नहिं कोई। ता कर सील कस न अस होई।।

  92. RCM 3.6.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    केहि बिधि कहौं जाहु अब स्वामी। कहहु नाथ तुम्ह अंतरजामी।।

    अर्थ (Hindi)

    केहि बिधि कहौं जाहु अब स्वामी। कहहु नाथ तुम्ह अंतरजामी।।

  93. RCM 3.6.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अस कहि प्रभु बिलोकि मुनि धीरा। लोचन जल बह पुलक सरीरा।।

    अर्थ (Hindi)

    अस कहि प्रभु बिलोकि मुनि धीरा। लोचन जल बह पुलक सरीरा।।

  94. RCM 3.6.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तन पुलक निर्भर प्रेम पुरन नयन मुख पंकज दिए।

    अर्थ (Hindi)

    तन पुलक निर्भर प्रेम पुरन नयन मुख पंकज दिए।

  95. RCM 3.6.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मन ग्यान गुन गोतीत प्रभु मैं दीख जप तप का किए।।

    अर्थ (Hindi)

    मन ग्यान गुन गोतीत प्रभु मैं दीख जप तप का किए।।

  96. RCM 3.6.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जप जोग धर्म समूह तें नर भगति अनुपम पावई।

    अर्थ (Hindi)

    जप जोग धर्म समूह तें नर भगति अनुपम पावई।

  97. RCM 3.6.14
    📖 Open verse-by-verse reader#

    रधुबीर चरित पुनीत निसि दिन दास तुलसी गावई।।

    अर्थ (Hindi)

    रधुबीर चरित पुनीत निसि दिन दास तुलसी गावई।।

  98. RCM 3.6.15
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कलिमल समन दमन मन राम सुजस सुखमूल।

    अर्थ (Hindi)

    कलिमल समन दमन मन राम सुजस सुखमूल।

  99. RCM 3.6.16
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सादर सुनहि जे तिन्ह पर राम रहहिं अनुकूल।।6(क)।।

    अर्थ (Hindi)

    सादर सुनहि जे तिन्ह पर राम रहहिं अनुकूल।।6(क)।।

  100. RCM 3.6.17
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कठिन काल मल कोस धर्म न ग्यान न जोग जप।

    अर्थ (Hindi)

    कठिन काल मल कोस धर्म न ग्यान न जोग जप।

  101. RCM 3.6.18
    📖 Open verse-by-verse reader#

    परिहरि सकल भरोस रामहि भजहिं ते चतुर नर।।6(ख)।।

    अर्थ (Hindi)

    परिहरि सकल भरोस रामहि भजहिं ते चतुर नर।।6(ख)।।

  102. RCM 3.7.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मुनि पद कमल नाइ करि सीसा। चले बनहि सुर नर मुनि ईसा।।

    अर्थ (Hindi)

    मुनि पद कमल नाइ करि सीसा। चले बनहि सुर नर मुनि ईसा।।

  103. RCM 3.7.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    आगे राम अनुज पुनि पाछें। मुनि बर बेष बने अति काछें।।

    अर्थ (Hindi)

    आगे राम अनुज पुनि पाछें। मुनि बर बेष बने अति काछें।।

  104. RCM 3.7.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    उमय बीच श्री सोहइ कैसी। ब्रह्म जीव बिच माया जैसी।।

    अर्थ (Hindi)

    उमय बीच श्री सोहइ कैसी। ब्रह्म जीव बिच माया जैसी।।

  105. RCM 3.7.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सरिता बन गिरि अवघट घाटा। पति पहिचानी देहिं बर बाटा।।

    अर्थ (Hindi)

    सरिता बन गिरि अवघट घाटा। पति पहिचानी देहिं बर बाटा।।

  106. RCM 3.7.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जहँ जहँ जाहि देव रघुराया। करहिं मेध तहँ तहँ नभ छाया।।

    अर्थ (Hindi)

    जहँ जहँ जाहि देव रघुराया। करहिं मेध तहँ तहँ नभ छाया।।

  107. RCM 3.7.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मिला असुर बिराध मग जाता। आवतहीं रघुवीर निपाता।।

    अर्थ (Hindi)

    मिला असुर बिराध मग जाता। आवतहीं रघुवीर निपाता।।

  108. RCM 3.7.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तुरतहिं रुचिर रूप तेहिं पावा। देखि दुखी निज धाम पठावा।।

    अर्थ (Hindi)

    तुरतहिं रुचिर रूप तेहिं पावा। देखि दुखी निज धाम पठावा।।

  109. RCM 3.7.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पुनि आए जहँ मुनि सरभंगा। सुंदर अनुज जानकी संगा।।

    अर्थ (Hindi)

    पुनि आए जहँ मुनि सरभंगा। सुंदर अनुज जानकी संगा।।

  110. RCM 3.7.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    देखी राम मुख पंकज मुनिबर लोचन भृंग।

    अर्थ (Hindi)

    देखी राम मुख पंकज मुनिबर लोचन भृंग।

  111. RCM 3.7.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सादर पान करत अति धन्य जन्म सरभंग।।7।।

    अर्थ (Hindi)

    सादर पान करत अति धन्य जन्म सरभंग।।7।।

  112. RCM 3.8.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कह मुनि सुनु रघुबीर कृपाला। संकर मानस राजमराला।।

    अर्थ (Hindi)

    कह मुनि सुनु रघुबीर कृपाला। संकर मानस राजमराला।।

  113. RCM 3.8.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जात रहेउँ बिरंचि के धामा। सुनेउँ श्रवन बन ऐहहिं रामा।।

    अर्थ (Hindi)

    जात रहेउँ बिरंचि के धामा। सुनेउँ श्रवन बन ऐहहिं रामा।।

  114. RCM 3.8.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    चितवत पंथ रहेउँ दिन राती। अब प्रभु देखि जुड़ानी छाती।।

    अर्थ (Hindi)

    चितवत पंथ रहेउँ दिन राती। अब प्रभु देखि जुड़ानी छाती।।

  115. RCM 3.8.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    नाथ सकल साधन मैं हीना। कीन्ही कृपा जानि जन दीना।।

    अर्थ (Hindi)

    नाथ सकल साधन मैं हीना। कीन्ही कृपा जानि जन दीना।।

  116. RCM 3.8.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सो कछु देव न मोहि निहोरा। निज पन राखेउ जन मन चोरा।।

    अर्थ (Hindi)

    सो कछु देव न मोहि निहोरा। निज पन राखेउ जन मन चोरा।।

  117. RCM 3.8.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तब लगि रहहु दीन हित लागी। जब लगि मिलौं तुम्हहि तनु त्यागी।।

    अर्थ (Hindi)

    तब लगि रहहु दीन हित लागी। जब लगि मिलौं तुम्हहि तनु त्यागी।।

  118. RCM 3.8.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जोग जग्य जप तप ब्रत कीन्हा। प्रभु कहँ देइ भगति बर लीन्हा।।

    अर्थ (Hindi)

    जोग जग्य जप तप ब्रत कीन्हा। प्रभु कहँ देइ भगति बर लीन्हा।।

  119. RCM 3.8.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    एहि बिधि सर रचि मुनि सरभंगा। बैठे हृदयँ छाड़ि सब संगा।।

    अर्थ (Hindi)

    एहि बिधि सर रचि मुनि सरभंगा। बैठे हृदयँ छाड़ि सब संगा।।

  120. RCM 3.8.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सीता अनुज समेत प्रभु नील जलद तनु स्याम।

    अर्थ (Hindi)

    सीता अनुज समेत प्रभु नील जलद तनु स्याम।

  121. RCM 3.8.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मम हियँ बसहु निरंतर सगुनरुप श्रीराम।।8।।

    अर्थ (Hindi)

    मम हियँ बसहु निरंतर सगुनरुप श्रीराम।।8।।

  122. RCM 3.9.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अस कहि जोग अगिनि तनु जारा। राम कृपाँ बैकुंठ सिधारा।।

    अर्थ (Hindi)

    अस कहि जोग अगिनि तनु जारा। राम कृपाँ बैकुंठ सिधारा।।

  123. RCM 3.9.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    ताते मुनि हरि लीन न भयऊ। प्रथमहिं भेद भगति बर लयऊ।।

    अर्थ (Hindi)

    ताते मुनि हरि लीन न भयऊ। प्रथमहिं भेद भगति बर लयऊ।।

  124. RCM 3.9.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    रिषि निकाय मुनिबर गति देखि। सुखी भए निज हृदयँ बिसेषी।।

    अर्थ (Hindi)

    रिषि निकाय मुनिबर गति देखि। सुखी भए निज हृदयँ बिसेषी।।

  125. RCM 3.9.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अस्तुति करहिं सकल मुनि बृंदा। जयति प्रनत हित करुना कंदा।।

    अर्थ (Hindi)

    अस्तुति करहिं सकल मुनि बृंदा। जयति प्रनत हित करुना कंदा।।

  126. RCM 3.9.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पुनि रघुनाथ चले बन आगे। मुनिबर बृंद बिपुल सँग लागे।।

    अर्थ (Hindi)

    पुनि रघुनाथ चले बन आगे। मुनिबर बृंद बिपुल सँग लागे।।

  127. RCM 3.9.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अस्थि समूह देखि रघुराया। पूछी मुनिन्ह लागि अति दाया।।

    अर्थ (Hindi)

    अस्थि समूह देखि रघुराया। पूछी मुनिन्ह लागि अति दाया।।

  128. RCM 3.9.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जानतहुँ पूछिअ कस स्वामी। सबदरसी तुम्ह अंतरजामी।।

    अर्थ (Hindi)

    जानतहुँ पूछिअ कस स्वामी। सबदरसी तुम्ह अंतरजामी।।

  129. RCM 3.9.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    निसिचर निकर सकल मुनि खाए। सुनि रघुबीर नयन जल छाए।।

    अर्थ (Hindi)

    निसिचर निकर सकल मुनि खाए। सुनि रघुबीर नयन जल छाए।।

  130. RCM 3.9.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    निसिचर हीन करउँ महि भुज उठाइ पन कीन्ह।

    अर्थ (Hindi)

    निसिचर हीन करउँ महि भुज उठाइ पन कीन्ह।

  131. RCM 3.9.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सकल मुनिन्ह के आश्रमन्हि जाइ जाइ सुख दीन्ह।।9।।

    अर्थ (Hindi)

    सकल मुनिन्ह के आश्रमन्हि जाइ जाइ सुख दीन्ह।।9।।

  132. RCM 3.10.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मुनि अगस्ति कर सिष्य सुजाना। नाम सुतीछन रति भगवाना।।

    अर्थ (Hindi)

    मुनि अगस्ति कर सिष्य सुजाना। नाम सुतीछन रति भगवाना।।

  133. RCM 3.10.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मन क्रम बचन राम पद सेवक। सपनेहुँ आन भरोस न देवक।।

    अर्थ (Hindi)

    मन क्रम बचन राम पद सेवक। सपनेहुँ आन भरोस न देवक।।

  134. RCM 3.10.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    प्रभु आगवनु श्रवन सुनि पावा। करत मनोरथ आतुर धावा।।

    अर्थ (Hindi)

    प्रभु आगवनु श्रवन सुनि पावा। करत मनोरथ आतुर धावा।।

  135. RCM 3.10.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    हे बिधि दीनबंधु रघुराया। मो से सठ पर करिहहिं दाया।।

    अर्थ (Hindi)

    हे बिधि दीनबंधु रघुराया। मो से सठ पर करिहहिं दाया।।

  136. RCM 3.10.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सहित अनुज मोहि राम गोसाई। मिलिहहिं निज सेवक की नाई।।

    अर्थ (Hindi)

    सहित अनुज मोहि राम गोसाई। मिलिहहिं निज सेवक की नाई।।

  137. RCM 3.10.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मोरे जियँ भरोस दृढ़ नाहीं। भगति बिरति न ग्यान मन माहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    मोरे जियँ भरोस दृढ़ नाहीं। भगति बिरति न ग्यान मन माहीं।।

  138. RCM 3.10.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    नहिं सतसंग जोग जप जागा। नहिं दृढ़ चरन कमल अनुरागा।।

    अर्थ (Hindi)

    नहिं सतसंग जोग जप जागा। नहिं दृढ़ चरन कमल अनुरागा।।

  139. RCM 3.10.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    एक बानि करुनानिधान की। सो प्रिय जाकें गति न आन की।।

    अर्थ (Hindi)

    एक बानि करुनानिधान की। सो प्रिय जाकें गति न आन की।।

  140. RCM 3.10.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    होइहैं सुफल आजु मम लोचन। देखि बदन पंकज भव मोचन।।

    अर्थ (Hindi)

    होइहैं सुफल आजु मम लोचन। देखि बदन पंकज भव मोचन।।

  141. RCM 3.10.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    निर्भर प्रेम मगन मुनि ग्यानी। कहि न जाइ सो दसा भवानी।।

    अर्थ (Hindi)

    निर्भर प्रेम मगन मुनि ग्यानी। कहि न जाइ सो दसा भवानी।।

  142. RCM 3.10.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    दिसि अरु बिदिसि पंथ नहिं सूझा। को मैं चलेउँ कहाँ नहिं बूझा।।

    अर्थ (Hindi)

    दिसि अरु बिदिसि पंथ नहिं सूझा। को मैं चलेउँ कहाँ नहिं बूझा।।

  143. RCM 3.10.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कबहुँक फिरि पाछें पुनि जाई। कबहुँक नृत्य करइ गुन गाई।।

    अर्थ (Hindi)

    कबहुँक फिरि पाछें पुनि जाई। कबहुँक नृत्य करइ गुन गाई।।

  144. RCM 3.10.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अबिरल प्रेम भगति मुनि पाई। प्रभु देखैं तरु ओट लुकाई।।

    अर्थ (Hindi)

    अबिरल प्रेम भगति मुनि पाई। प्रभु देखैं तरु ओट लुकाई।।

  145. RCM 3.10.14
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अतिसय प्रीति देखि रघुबीरा। प्रगटे हृदयँ हरन भव भीरा।।

    अर्थ (Hindi)

    अतिसय प्रीति देखि रघुबीरा। प्रगटे हृदयँ हरन भव भीरा।।

  146. RCM 3.10.15
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मुनि मग माझ अचल होइ बैसा। पुलक सरीर पनस फल जैसा।।

    अर्थ (Hindi)

    मुनि मग माझ अचल होइ बैसा। पुलक सरीर पनस फल जैसा।।

  147. RCM 3.10.16
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तब रघुनाथ निकट चलि आए। देखि दसा निज जन मन भाए।।

    अर्थ (Hindi)

    तब रघुनाथ निकट चलि आए। देखि दसा निज जन मन भाए।।

  148. RCM 3.10.17
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मुनिहि राम बहु भाँति जगावा। जाग न ध्यानजनित सुख पावा।।

    अर्थ (Hindi)

    मुनिहि राम बहु भाँति जगावा। जाग न ध्यानजनित सुख पावा।।

  149. RCM 3.10.18
    📖 Open verse-by-verse reader#

    भूप रूप तब राम दुरावा। हृदयँ चतुर्भुज रूप देखावा।।

    अर्थ (Hindi)

    भूप रूप तब राम दुरावा। हृदयँ चतुर्भुज रूप देखावा।।

  150. RCM 3.10.19
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मुनि अकुलाइ उठा तब कैसें। बिकल हीन मनि फनि बर जैसें।।

    अर्थ (Hindi)

    मुनि अकुलाइ उठा तब कैसें। बिकल हीन मनि फनि बर जैसें।।

  151. RCM 3.10.20
    📖 Open verse-by-verse reader#

    आगें देखि राम तन स्यामा। सीता अनुज सहित सुख धामा।।

    अर्थ (Hindi)

    आगें देखि राम तन स्यामा। सीता अनुज सहित सुख धामा।।

  152. RCM 3.10.21
    📖 Open verse-by-verse reader#

    परेउ लकुट इव चरनन्हि लागी। प्रेम मगन मुनिबर बड़भागी।।

    अर्थ (Hindi)

    परेउ लकुट इव चरनन्हि लागी। प्रेम मगन मुनिबर बड़भागी।।

  153. RCM 3.10.22
    📖 Open verse-by-verse reader#

    भुज बिसाल गहि लिए उठाई। परम प्रीति राखे उर लाई।।

    अर्थ (Hindi)

    भुज बिसाल गहि लिए उठाई। परम प्रीति राखे उर लाई।।

  154. RCM 3.10.23
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मुनिहि मिलत अस सोह कृपाला। कनक तरुहि जनु भेंट तमाला।।

    अर्थ (Hindi)

    मुनिहि मिलत अस सोह कृपाला। कनक तरुहि जनु भेंट तमाला।।

  155. RCM 3.10.24
    📖 Open verse-by-verse reader#

    राम बदनु बिलोक मुनि ठाढ़ा। मानहुँ चित्र माझ लिखि काढ़ा।।

    अर्थ (Hindi)

    राम बदनु बिलोक मुनि ठाढ़ा। मानहुँ चित्र माझ लिखि काढ़ा।।

  156. RCM 3.10.25
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तब मुनि हृदयँ धीर धीर गहि पद बारहिं बार।

    अर्थ (Hindi)

    तब मुनि हृदयँ धीर धीर गहि पद बारहिं बार।

  157. RCM 3.10.26
    📖 Open verse-by-verse reader#

    निज आश्रम प्रभु आनि करि पूजा बिबिध प्रकार।।10।।

    अर्थ (Hindi)

    निज आश्रम प्रभु आनि करि पूजा बिबिध प्रकार।।10।।

  158. RCM 3.11.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कह मुनि प्रभु सुनु बिनती मोरी। अस्तुति करौं कवन बिधि तोरी।।

    अर्थ (Hindi)

    कह मुनि प्रभु सुनु बिनती मोरी। अस्तुति करौं कवन बिधि तोरी।।

  159. RCM 3.11.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    महिमा अमित मोरि मति थोरी। रबि सन्मुख खद्योत अँजोरी।।

    अर्थ (Hindi)

    महिमा अमित मोरि मति थोरी। रबि सन्मुख खद्योत अँजोरी।।

  160. RCM 3.11.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    श्याम तामरस दाम शरीरं। जटा मुकुट परिधन मुनिचीरं।।

    अर्थ (Hindi)

    श्याम तामरस दाम शरीरं। जटा मुकुट परिधन मुनिचीरं।।

  161. RCM 3.11.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पाणि चाप शर कटि तूणीरं। नौमि निरंतर श्रीरघुवीरं।।

    अर्थ (Hindi)

    पाणि चाप शर कटि तूणीरं। नौमि निरंतर श्रीरघुवीरं।।

  162. RCM 3.11.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मोह विपिन घन दहन कृशानुः। संत सरोरुह कानन भानुः।।

    अर्थ (Hindi)

    मोह विपिन घन दहन कृशानुः। संत सरोरुह कानन भानुः।।

  163. RCM 3.11.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    निशिचर करि वरूथ मृगराजः। त्रातु सदा नो भव खग बाजः।।

    अर्थ (Hindi)

    निशिचर करि वरूथ मृगराजः। त्रातु सदा नो भव खग बाजः।।

  164. RCM 3.11.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अरुण नयन राजीव सुवेशं। सीता नयन चकोर निशेशं।।

    अर्थ (Hindi)

    अरुण नयन राजीव सुवेशं। सीता नयन चकोर निशेशं।।

  165. RCM 3.11.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    हर ह्रदि मानस बाल मरालं। नौमि राम उर बाहु विशालं।।

    अर्थ (Hindi)

    हर ह्रदि मानस बाल मरालं। नौमि राम उर बाहु विशालं।।

  166. RCM 3.11.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    संशय सर्प ग्रसन उरगादः। शमन सुकर्कश तर्क विषादः।।

    अर्थ (Hindi)

    संशय सर्प ग्रसन उरगादः। शमन सुकर्कश तर्क विषादः।।

  167. RCM 3.11.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    भव भंजन रंजन सुर यूथः। त्रातु सदा नो कृपा वरूथः।।

    अर्थ (Hindi)

    भव भंजन रंजन सुर यूथः। त्रातु सदा नो कृपा वरूथः।।

  168. RCM 3.11.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    निर्गुण सगुण विषम सम रूपं। ज्ञान गिरा गोतीतमनूपं।।

    अर्थ (Hindi)

    निर्गुण सगुण विषम सम रूपं। ज्ञान गिरा गोतीतमनूपं।।

  169. RCM 3.11.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अमलमखिलमनवद्यमपारं। नौमि राम भंजन महि भारं।।

    अर्थ (Hindi)

    अमलमखिलमनवद्यमपारं। नौमि राम भंजन महि भारं।।

  170. RCM 3.11.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    भक्त कल्पपादप आरामः। तर्जन क्रोध लोभ मद कामः।।

    अर्थ (Hindi)

    भक्त कल्पपादप आरामः। तर्जन क्रोध लोभ मद कामः।।

  171. RCM 3.11.14
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अति नागर भव सागर सेतुः। त्रातु सदा दिनकर कुल केतुः।।

    अर्थ (Hindi)

    अति नागर भव सागर सेतुः। त्रातु सदा दिनकर कुल केतुः।।

  172. RCM 3.11.15
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अतुलित भुज प्रताप बल धामः। कलि मल विपुल विभंजन नामः।।

    अर्थ (Hindi)

    अतुलित भुज प्रताप बल धामः। कलि मल विपुल विभंजन नामः।।

  173. RCM 3.11.16
    📖 Open verse-by-verse reader#

    धर्म वर्म नर्मद गुण ग्रामः। संतत शं तनोतु मम रामः।।

    अर्थ (Hindi)

    धर्म वर्म नर्मद गुण ग्रामः। संतत शं तनोतु मम रामः।।

  174. RCM 3.11.17
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जदपि बिरज ब्यापक अबिनासी। सब के हृदयँ निरंतर बासी।।

    अर्थ (Hindi)

    जदपि बिरज ब्यापक अबिनासी। सब के हृदयँ निरंतर बासी।।

  175. RCM 3.11.18
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तदपि अनुज श्री सहित खरारी। बसतु मनसि मम काननचारी।।

    अर्थ (Hindi)

    तदपि अनुज श्री सहित खरारी। बसतु मनसि मम काननचारी।।

  176. RCM 3.11.19
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जे जानहिं ते जानहुँ स्वामी। सगुन अगुन उर अंतरजामी।।

    अर्थ (Hindi)

    जे जानहिं ते जानहुँ स्वामी। सगुन अगुन उर अंतरजामी।।

  177. RCM 3.11.20
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जो कोसल पति राजिव नयना। करउ सो राम हृदय मम अयना।

    अर्थ (Hindi)

    जो कोसल पति राजिव नयना। करउ सो राम हृदय मम अयना।

  178. RCM 3.11.21
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अस अभिमान जाइ जनि भोरे। मैं सेवक रघुपति पति मोरे।।

    अर्थ (Hindi)

    अस अभिमान जाइ जनि भोरे। मैं सेवक रघुपति पति मोरे।।

  179. RCM 3.11.22
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुनि मुनि बचन राम मन भाए। बहुरि हरषि मुनिबर उर लाए।।

    अर्थ (Hindi)

    सुनि मुनि बचन राम मन भाए। बहुरि हरषि मुनिबर उर लाए।।

  180. RCM 3.11.23
    📖 Open verse-by-verse reader#

    परम प्रसन्न जानु मुनि मोही। जो बर मागहु देउ सो तोही।।

    अर्थ (Hindi)

    परम प्रसन्न जानु मुनि मोही। जो बर मागहु देउ सो तोही।।

  181. RCM 3.11.24
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मुनि कह मै बर कबहुँ न जाचा। समुझि न परइ झूठ का साचा।।

    अर्थ (Hindi)

    मुनि कह मै बर कबहुँ न जाचा। समुझि न परइ झूठ का साचा।।

  182. RCM 3.11.25
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तुम्हहि नीक लागै रघुराई। सो मोहि देहु दास सुखदाई।।

    अर्थ (Hindi)

    तुम्हहि नीक लागै रघुराई। सो मोहि देहु दास सुखदाई।।

  183. RCM 3.11.26
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अबिरल भगति बिरति बिग्याना। होहु सकल गुन ग्यान निधाना।।

    अर्थ (Hindi)

    अबिरल भगति बिरति बिग्याना। होहु सकल गुन ग्यान निधाना।।

  184. RCM 3.11.27
    📖 Open verse-by-verse reader#

    प्रभु जो दीन्ह सो बरु मैं पावा। अब सो देहु मोहि जो भावा।।

    अर्थ (Hindi)

    प्रभु जो दीन्ह सो बरु मैं पावा। अब सो देहु मोहि जो भावा।।

  185. RCM 3.11.28
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अनुज जानकी सहित प्रभु चाप बान धर राम।

    अर्थ (Hindi)

    अनुज जानकी सहित प्रभु चाप बान धर राम।

  186. RCM 3.11.29
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मम हिय गगन इंदु इव बसहु सदा निहकाम।।11।।

    अर्थ (Hindi)

    मम हिय गगन इंदु इव बसहु सदा निहकाम।।11।।

  187. RCM 3.12.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    एवमस्तु करि रमानिवासा। हरषि चले कुभंज रिषि पासा।।

    अर्थ (Hindi)

    एवमस्तु करि रमानिवासा। हरषि चले कुभंज रिषि पासा।।

  188. RCM 3.12.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बहुत दिवस गुर दरसन पाएँ। भए मोहि एहिं आश्रम आएँ।।

    अर्थ (Hindi)

    बहुत दिवस गुर दरसन पाएँ। भए मोहि एहिं आश्रम आएँ।।

  189. RCM 3.12.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अब प्रभु संग जाउँ गुर पाहीं। तुम्ह कहँ नाथ निहोरा नाहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    अब प्रभु संग जाउँ गुर पाहीं। तुम्ह कहँ नाथ निहोरा नाहीं।।

  190. RCM 3.12.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    देखि कृपानिधि मुनि चतुराई। लिए संग बिहसै द्वौ भाई।।

    अर्थ (Hindi)

    देखि कृपानिधि मुनि चतुराई। लिए संग बिहसै द्वौ भाई।।

  191. RCM 3.12.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पंथ कहत निज भगति अनूपा। मुनि आश्रम पहुँचे सुरभूपा।।

    अर्थ (Hindi)

    पंथ कहत निज भगति अनूपा। मुनि आश्रम पहुँचे सुरभूपा।।

  192. RCM 3.12.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तुरत सुतीछन गुर पहिं गयऊ। करि दंडवत कहत अस भयऊ।।

    अर्थ (Hindi)

    तुरत सुतीछन गुर पहिं गयऊ। करि दंडवत कहत अस भयऊ।।

  193. RCM 3.12.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    नाथ कौसलाधीस कुमारा। आए मिलन जगत आधारा।।

    अर्थ (Hindi)

    नाथ कौसलाधीस कुमारा। आए मिलन जगत आधारा।।

  194. RCM 3.12.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    राम अनुज समेत बैदेही। निसि दिनु देव जपत हहु जेही।।

    अर्थ (Hindi)

    राम अनुज समेत बैदेही। निसि दिनु देव जपत हहु जेही।।

  195. RCM 3.12.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुनत अगस्ति तुरत उठि धाए। हरि बिलोकि लोचन जल छाए।।

    अर्थ (Hindi)

    सुनत अगस्ति तुरत उठि धाए। हरि बिलोकि लोचन जल छाए।।

  196. RCM 3.12.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मुनि पद कमल परे द्वौ भाई। रिषि अति प्रीति लिए उर लाई।।

    अर्थ (Hindi)

    मुनि पद कमल परे द्वौ भाई। रिषि अति प्रीति लिए उर लाई।।

  197. RCM 3.12.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सादर कुसल पूछि मुनि ग्यानी। आसन बर बैठारे आनी।।

    अर्थ (Hindi)

    सादर कुसल पूछि मुनि ग्यानी। आसन बर बैठारे आनी।।

  198. RCM 3.12.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पुनि करि बहु प्रकार प्रभु पूजा। मोहि सम भाग्यवंत नहिं दूजा।।

    अर्थ (Hindi)

    पुनि करि बहु प्रकार प्रभु पूजा। मोहि सम भाग्यवंत नहिं दूजा।।

  199. RCM 3.12.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जहँ लगि रहे अपर मुनि बृंदा। हरषे सब बिलोकि सुखकंदा।।

    अर्थ (Hindi)

    जहँ लगि रहे अपर मुनि बृंदा। हरषे सब बिलोकि सुखकंदा।।

  200. RCM 3.12.14
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मुनि समूह महँ बैठे सन्मुख सब की ओर।

    अर्थ (Hindi)

    मुनि समूह महँ बैठे सन्मुख सब की ओर।

  201. RCM 3.12.15
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सरद इंदु तन चितवत मानहुँ निकर चकोर।।12।।

    अर्थ (Hindi)

    सरद इंदु तन चितवत मानहुँ निकर चकोर।।12।।

  202. RCM 3.13.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तब रघुबीर कहा मुनि पाहीं। तुम्ह सन प्रभु दुराव कछु नाही।।

    अर्थ (Hindi)

    तब रघुबीर कहा मुनि पाहीं। तुम्ह सन प्रभु दुराव कछु नाही।।

  203. RCM 3.13.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तुम्ह जानहु जेहि कारन आयउँ। ताते तात न कहि समुझायउँ।।

    अर्थ (Hindi)

    तुम्ह जानहु जेहि कारन आयउँ। ताते तात न कहि समुझायउँ।।

  204. RCM 3.13.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अब सो मंत्र देहु प्रभु मोही। जेहि प्रकार मारौं मुनिद्रोही।।

    अर्थ (Hindi)

    अब सो मंत्र देहु प्रभु मोही। जेहि प्रकार मारौं मुनिद्रोही।।

  205. RCM 3.13.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मुनि मुसकाने सुनि प्रभु बानी। पूछेहु नाथ मोहि का जानी।।

    अर्थ (Hindi)

    मुनि मुसकाने सुनि प्रभु बानी। पूछेहु नाथ मोहि का जानी।।

  206. RCM 3.13.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तुम्हरेइँ भजन प्रभाव अघारी। जानउँ महिमा कछुक तुम्हारी।।

    अर्थ (Hindi)

    तुम्हरेइँ भजन प्रभाव अघारी। जानउँ महिमा कछुक तुम्हारी।।

  207. RCM 3.13.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    ऊमरि तरु बिसाल तव माया। फल ब्रह्मांड अनेक निकाया।।

    अर्थ (Hindi)

    ऊमरि तरु बिसाल तव माया। फल ब्रह्मांड अनेक निकाया।।

  208. RCM 3.13.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जीव चराचर जंतु समाना। भीतर बसहि न जानहिं आना।।

    अर्थ (Hindi)

    जीव चराचर जंतु समाना। भीतर बसहि न जानहिं आना।।

  209. RCM 3.13.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    ते फल भच्छक कठिन कराला। तव भयँ डरत सदा सोउ काला।।

    अर्थ (Hindi)

    ते फल भच्छक कठिन कराला। तव भयँ डरत सदा सोउ काला।।

  210. RCM 3.13.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    ते तुम्ह सकल लोकपति साईं। पूँछेहु मोहि मनुज की नाईं।।

    अर्थ (Hindi)

    ते तुम्ह सकल लोकपति साईं। पूँछेहु मोहि मनुज की नाईं।।

  211. RCM 3.13.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    यह बर मागउँ कृपानिकेता। बसहु हृदयँ श्री अनुज समेता।।

    अर्थ (Hindi)

    यह बर मागउँ कृपानिकेता। बसहु हृदयँ श्री अनुज समेता।।

  212. RCM 3.13.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अबिरल भगति बिरति सतसंगा। चरन सरोरुह प्रीति अभंगा।।

    अर्थ (Hindi)

    अबिरल भगति बिरति सतसंगा। चरन सरोरुह प्रीति अभंगा।।

  213. RCM 3.13.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जद्यपि ब्रह्म अखंड अनंता। अनुभव गम्य भजहिं जेहि संता।।

    अर्थ (Hindi)

    जद्यपि ब्रह्म अखंड अनंता। अनुभव गम्य भजहिं जेहि संता।।

  214. RCM 3.13.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अस तव रूप बखानउँ जानउँ। फिरि फिरि सगुन ब्रह्म रति मानउँ।।

    अर्थ (Hindi)

    अस तव रूप बखानउँ जानउँ। फिरि फिरि सगुन ब्रह्म रति मानउँ।।

  215. RCM 3.13.14
    📖 Open verse-by-verse reader#

    संतत दासन्ह देहु बड़ाई। तातें मोहि पूँछेहु रघुराई।।

    अर्थ (Hindi)

    संतत दासन्ह देहु बड़ाई। तातें मोहि पूँछेहु रघुराई।।

  216. RCM 3.13.15
    📖 Open verse-by-verse reader#

    है प्रभु परम मनोहर ठाऊँ। पावन पंचबटी तेहि नाऊँ।।

    अर्थ (Hindi)

    है प्रभु परम मनोहर ठाऊँ। पावन पंचबटी तेहि नाऊँ।।

  217. RCM 3.13.16
    📖 Open verse-by-verse reader#

    दंडक बन पुनीत प्रभु करहू। उग्र साप मुनिबर कर हरहू।।

    अर्थ (Hindi)

    दंडक बन पुनीत प्रभु करहू। उग्र साप मुनिबर कर हरहू।।

  218. RCM 3.13.17
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बास करहु तहँ रघुकुल राया। कीजे सकल मुनिन्ह पर दाया।।

    अर्थ (Hindi)

    बास करहु तहँ रघुकुल राया। कीजे सकल मुनिन्ह पर दाया।।

  219. RCM 3.13.18
    📖 Open verse-by-verse reader#

    चले राम मुनि आयसु पाई। तुरतहिं पंचबटी निअराई।।

    अर्थ (Hindi)

    चले राम मुनि आयसु पाई। तुरतहिं पंचबटी निअराई।।

  220. RCM 3.13.19
    📖 Open verse-by-verse reader#

    गीधराज सैं भैंट भइ बहु बिधि प्रीति बढ़ाइ।।

    अर्थ (Hindi)

    गीधराज सैं भैंट भइ बहु बिधि प्रीति बढ़ाइ।।

  221. RCM 3.13.20
    📖 Open verse-by-verse reader#

    गोदावरी निकट प्रभु रहे परन गृह छाइ।।13।।

    अर्थ (Hindi)

    गोदावरी निकट प्रभु रहे परन गृह छाइ।।13।।

  222. RCM 3.14.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जब ते राम कीन्ह तहँ बासा। सुखी भए मुनि बीती त्रासा।।

    अर्थ (Hindi)

    जब ते राम कीन्ह तहँ बासा। सुखी भए मुनि बीती त्रासा।।

  223. RCM 3.14.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    गिरि बन नदीं ताल छबि छाए। दिन दिन प्रति अति हौहिं सुहाए।।

    अर्थ (Hindi)

    गिरि बन नदीं ताल छबि छाए। दिन दिन प्रति अति हौहिं सुहाए।।

  224. RCM 3.14.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    खग मृग बृंद अनंदित रहहीं। मधुप मधुर गंजत छबि लहहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    खग मृग बृंद अनंदित रहहीं। मधुप मधुर गंजत छबि लहहीं।।

  225. RCM 3.14.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सो बन बरनि न सक अहिराजा। जहाँ प्रगट रघुबीर बिराजा।।

    अर्थ (Hindi)

    सो बन बरनि न सक अहिराजा। जहाँ प्रगट रघुबीर बिराजा।।

  226. RCM 3.14.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    एक बार प्रभु सुख आसीना। लछिमन बचन कहे छलहीना।।

    अर्थ (Hindi)

    एक बार प्रभु सुख आसीना। लछिमन बचन कहे छलहीना।।

  227. RCM 3.14.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुर नर मुनि सचराचर साईं। मैं पूछउँ निज प्रभु की नाई।।

    अर्थ (Hindi)

    सुर नर मुनि सचराचर साईं। मैं पूछउँ निज प्रभु की नाई।।

  228. RCM 3.14.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मोहि समुझाइ कहहु सोइ देवा। सब तजि करौं चरन रज सेवा।।

    अर्थ (Hindi)

    मोहि समुझाइ कहहु सोइ देवा। सब तजि करौं चरन रज सेवा।।

  229. RCM 3.14.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कहहु ग्यान बिराग अरु माया। कहहु सो भगति करहु जेहिं दाया।।

    अर्थ (Hindi)

    कहहु ग्यान बिराग अरु माया। कहहु सो भगति करहु जेहिं दाया।।

  230. RCM 3.14.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    ईस्वर जीव भेद प्रभु सकल कहौ समुझाइ।।

    अर्थ (Hindi)

    ईस्वर जीव भेद प्रभु सकल कहौ समुझाइ।।

  231. RCM 3.14.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जातें होइ चरन रति सोक मोह भ्रम जाइ।।14।।

    अर्थ (Hindi)

    जातें होइ चरन रति सोक मोह भ्रम जाइ।।14।।

  232. RCM 3.15.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    थोरेहि महँ सब कहउँ बुझाई। सुनहु तात मति मन चित लाई।।

    अर्थ (Hindi)

    थोरेहि महँ सब कहउँ बुझाई। सुनहु तात मति मन चित लाई।।

  233. RCM 3.15.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मैं अरु मोर तोर तैं माया। जेहिं बस कीन्हे जीव निकाया।।

    अर्थ (Hindi)

    मैं अरु मोर तोर तैं माया। जेहिं बस कीन्हे जीव निकाया।।

  234. RCM 3.15.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    गो गोचर जहँ लगि मन जाई। सो सब माया जानेहु भाई।।

    अर्थ (Hindi)

    गो गोचर जहँ लगि मन जाई। सो सब माया जानेहु भाई।।

  235. RCM 3.15.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तेहि कर भेद सुनहु तुम्ह सोऊ। बिद्या अपर अबिद्या दोऊ।।

    अर्थ (Hindi)

    तेहि कर भेद सुनहु तुम्ह सोऊ। बिद्या अपर अबिद्या दोऊ।।

  236. RCM 3.15.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    एक दुष्ट अतिसय दुखरूपा। जा बस जीव परा भवकूपा।।

    अर्थ (Hindi)

    एक दुष्ट अतिसय दुखरूपा। जा बस जीव परा भवकूपा।।

  237. RCM 3.15.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    एक रचइ जग गुन बस जाकें। प्रभु प्रेरित नहिं निज बल ताकें।।

    अर्थ (Hindi)

    एक रचइ जग गुन बस जाकें। प्रभु प्रेरित नहिं निज बल ताकें।।

  238. RCM 3.15.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    ग्यान मान जहँ एकउ नाहीं। देख ब्रह्म समान सब माही।।

    अर्थ (Hindi)

    ग्यान मान जहँ एकउ नाहीं। देख ब्रह्म समान सब माही।।

  239. RCM 3.15.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कहिअ तात सो परम बिरागी। तृन सम सिद्धि तीनि गुन त्यागी।।

    अर्थ (Hindi)

    कहिअ तात सो परम बिरागी। तृन सम सिद्धि तीनि गुन त्यागी।।

  240. RCM 3.15.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    माया ईस न आपु कहुँ जान कहिअ सो जीव।

    अर्थ (Hindi)

    माया ईस न आपु कहुँ जान कहिअ सो जीव।

  241. RCM 3.15.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बंध मोच्छ प्रद सर्बपर माया प्रेरक सीव।।15।।

    अर्थ (Hindi)

    बंध मोच्छ प्रद सर्बपर माया प्रेरक सीव।।15।।

  242. RCM 3.16.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    धर्म तें बिरति जोग तें ग्याना। ग्यान मोच्छप्रद बेद बखाना।।

    अर्थ (Hindi)

    धर्म तें बिरति जोग तें ग्याना। ग्यान मोच्छप्रद बेद बखाना।।

  243. RCM 3.16.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जातें बेगि द्रवउँ मैं भाई। सो मम भगति भगत सुखदाई।।

    अर्थ (Hindi)

    जातें बेगि द्रवउँ मैं भाई। सो मम भगति भगत सुखदाई।।

  244. RCM 3.16.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सो सुतंत्र अवलंब न आना। तेहि आधीन ग्यान बिग्याना।।

    अर्थ (Hindi)

    सो सुतंत्र अवलंब न आना। तेहि आधीन ग्यान बिग्याना।।

  245. RCM 3.16.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    भगति तात अनुपम सुखमूला। मिलइ जो संत होइँ अनुकूला।।

    अर्थ (Hindi)

    भगति तात अनुपम सुखमूला। मिलइ जो संत होइँ अनुकूला।।

  246. RCM 3.16.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    भगति कि साधन कहउँ बखानी। सुगम पंथ मोहि पावहिं प्रानी।।

    अर्थ (Hindi)

    भगति कि साधन कहउँ बखानी। सुगम पंथ मोहि पावहिं प्रानी।।

  247. RCM 3.16.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    प्रथमहिं बिप्र चरन अति प्रीती। निज निज कर्म निरत श्रुति रीती।।

    अर्थ (Hindi)

    प्रथमहिं बिप्र चरन अति प्रीती। निज निज कर्म निरत श्रुति रीती।।

  248. RCM 3.16.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    एहि कर फल पुनि बिषय बिरागा। तब मम धर्म उपज अनुरागा।।

    अर्थ (Hindi)

    एहि कर फल पुनि बिषय बिरागा। तब मम धर्म उपज अनुरागा।।

  249. RCM 3.16.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    श्रवनादिक नव भक्ति दृढ़ाहीं। मम लीला रति अति मन माहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    श्रवनादिक नव भक्ति दृढ़ाहीं। मम लीला रति अति मन माहीं।।

  250. RCM 3.16.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    संत चरन पंकज अति प्रेमा। मन क्रम बचन भजन दृढ़ नेमा।।

    अर्थ (Hindi)

    संत चरन पंकज अति प्रेमा। मन क्रम बचन भजन दृढ़ नेमा।।

  251. RCM 3.16.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    गुरु पितु मातु बंधु पति देवा। सब मोहि कहँ जाने दृढ़ सेवा।।

    अर्थ (Hindi)

    गुरु पितु मातु बंधु पति देवा। सब मोहि कहँ जाने दृढ़ सेवा।।

  252. RCM 3.16.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मम गुन गावत पुलक सरीरा। गदगद गिरा नयन बह नीरा।।

    अर्थ (Hindi)

    मम गुन गावत पुलक सरीरा। गदगद गिरा नयन बह नीरा।।

  253. RCM 3.16.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    काम आदि मद दंभ न जाकें। तात निरंतर बस मैं ताकें।।

    अर्थ (Hindi)

    काम आदि मद दंभ न जाकें। तात निरंतर बस मैं ताकें।।

  254. RCM 3.16.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बचन कर्म मन मोरि गति भजनु करहिं निःकाम।।

    अर्थ (Hindi)

    बचन कर्म मन मोरि गति भजनु करहिं निःकाम।।

  255. RCM 3.16.14
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तिन्ह के हृदय कमल महुँ करउँ सदा बिश्राम।।16।।

    अर्थ (Hindi)

    तिन्ह के हृदय कमल महुँ करउँ सदा बिश्राम।।16।।

  256. RCM 3.17.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    भगति जोग सुनि अति सुख पावा। लछिमन प्रभु चरनन्हि सिरु नावा।।

    अर्थ (Hindi)

    भगति जोग सुनि अति सुख पावा। लछिमन प्रभु चरनन्हि सिरु नावा।।

  257. RCM 3.17.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    एहि बिधि गए कछुक दिन बीती। कहत बिराग ग्यान गुन नीती।।

    अर्थ (Hindi)

    एहि बिधि गए कछुक दिन बीती। कहत बिराग ग्यान गुन नीती।।

  258. RCM 3.17.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सूपनखा रावन कै बहिनी। दुष्ट हृदय दारुन जस अहिनी।।

    अर्थ (Hindi)

    सूपनखा रावन कै बहिनी। दुष्ट हृदय दारुन जस अहिनी।।

  259. RCM 3.17.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पंचबटी सो गइ एक बारा। देखि बिकल भइ जुगल कुमारा।।

    अर्थ (Hindi)

    पंचबटी सो गइ एक बारा। देखि बिकल भइ जुगल कुमारा।।

  260. RCM 3.17.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    भ्राता पिता पुत्र उरगारी। पुरुष मनोहर निरखत नारी।।

    अर्थ (Hindi)

    भ्राता पिता पुत्र उरगारी। पुरुष मनोहर निरखत नारी।।

  261. RCM 3.17.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    होइ बिकल सक मनहि न रोकी। जिमि रबिमनि द्रव रबिहि बिलोकी।।

    अर्थ (Hindi)

    होइ बिकल सक मनहि न रोकी। जिमि रबिमनि द्रव रबिहि बिलोकी।।

  262. RCM 3.17.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    रुचिर रुप धरि प्रभु पहिं जाई। बोली बचन बहुत मुसुकाई।।

    अर्थ (Hindi)

    रुचिर रुप धरि प्रभु पहिं जाई। बोली बचन बहुत मुसुकाई।।

  263. RCM 3.17.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तुम्ह सम पुरुष न मो सम नारी। यह सँजोग बिधि रचा बिचारी।।

    अर्थ (Hindi)

    तुम्ह सम पुरुष न मो सम नारी। यह सँजोग बिधि रचा बिचारी।।

  264. RCM 3.17.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मम अनुरूप पुरुष जग माहीं। देखेउँ खोजि लोक तिहु नाहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    मम अनुरूप पुरुष जग माहीं। देखेउँ खोजि लोक तिहु नाहीं।।

  265. RCM 3.17.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    ताते अब लगि रहिउँ कुमारी। मनु माना कछु तुम्हहि निहारी।।

    अर्थ (Hindi)

    ताते अब लगि रहिउँ कुमारी। मनु माना कछु तुम्हहि निहारी।।

  266. RCM 3.17.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सीतहि चितइ कही प्रभु बाता। अहइ कुआर मोर लघु भ्राता।।

    अर्थ (Hindi)

    सीतहि चितइ कही प्रभु बाता। अहइ कुआर मोर लघु भ्राता।।

  267. RCM 3.17.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    गइ लछिमन रिपु भगिनी जानी। प्रभु बिलोकि बोले मृदु बानी।।

    अर्थ (Hindi)

    गइ लछिमन रिपु भगिनी जानी। प्रभु बिलोकि बोले मृदु बानी।।

  268. RCM 3.17.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुंदरि सुनु मैं उन्ह कर दासा। पराधीन नहिं तोर सुपासा।।

    अर्थ (Hindi)

    सुंदरि सुनु मैं उन्ह कर दासा। पराधीन नहिं तोर सुपासा।।

  269. RCM 3.17.14
    📖 Open verse-by-verse reader#

    प्रभु समर्थ कोसलपुर राजा। जो कछु करहिं उनहि सब छाजा।।

    अर्थ (Hindi)

    प्रभु समर्थ कोसलपुर राजा। जो कछु करहिं उनहि सब छाजा।।

  270. RCM 3.17.15
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सेवक सुख चह मान भिखारी। ब्यसनी धन सुभ गति बिभिचारी।।

    अर्थ (Hindi)

    सेवक सुख चह मान भिखारी। ब्यसनी धन सुभ गति बिभिचारी।।

  271. RCM 3.17.16
    📖 Open verse-by-verse reader#

    लोभी जसु चह चार गुमानी। नभ दुहि दूध चहत ए प्रानी।।

    अर्थ (Hindi)

    लोभी जसु चह चार गुमानी। नभ दुहि दूध चहत ए प्रानी।।

  272. RCM 3.17.17
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पुनि फिरि राम निकट सो आई। प्रभु लछिमन पहिं बहुरि पठाई।।

    अर्थ (Hindi)

    पुनि फिरि राम निकट सो आई। प्रभु लछिमन पहिं बहुरि पठाई।।

  273. RCM 3.17.18
    📖 Open verse-by-verse reader#

    लछिमन कहा तोहि सो बरई। जो तृन तोरि लाज परिहरई।।

    अर्थ (Hindi)

    लछिमन कहा तोहि सो बरई। जो तृन तोरि लाज परिहरई।।

  274. RCM 3.17.19
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तब खिसिआनि राम पहिं गई। रूप भयंकर प्रगटत भई।।

    अर्थ (Hindi)

    तब खिसिआनि राम पहिं गई। रूप भयंकर प्रगटत भई।।

  275. RCM 3.17.20
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सीतहि सभय देखि रघुराई। कहा अनुज सन सयन बुझाई।।

    अर्थ (Hindi)

    सीतहि सभय देखि रघुराई। कहा अनुज सन सयन बुझाई।।

  276. RCM 3.17.21
    📖 Open verse-by-verse reader#

    लछिमन अति लाघवँ सो नाक कान बिनु कीन्हि।

    अर्थ (Hindi)

    लछिमन अति लाघवँ सो नाक कान बिनु कीन्हि।

  277. RCM 3.17.22
    📖 Open verse-by-verse reader#

    ताके कर रावन कहँ मनौ चुनौती दीन्हि।।17।।

    अर्थ (Hindi)

    ताके कर रावन कहँ मनौ चुनौती दीन्हि।।17।।

  278. RCM 3.18.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    नाक कान बिनु भइ बिकरारा। जनु स्त्रव सैल गैरु कै धारा।।

    अर्थ (Hindi)

    नाक कान बिनु भइ बिकरारा। जनु स्त्रव सैल गैरु कै धारा।।

  279. RCM 3.18.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    खर दूषन पहिं गइ बिलपाता। धिग धिग तव पौरुष बल भ्राता।।

    अर्थ (Hindi)

    खर दूषन पहिं गइ बिलपाता। धिग धिग तव पौरुष बल भ्राता।।

  280. RCM 3.18.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तेहि पूछा सब कहेसि बुझाई। जातुधान सुनि सेन बनाई।।

    अर्थ (Hindi)

    तेहि पूछा सब कहेसि बुझाई। जातुधान सुनि सेन बनाई।।

  281. RCM 3.18.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    धाए निसिचर निकर बरूथा। जनु सपच्छ कज्जल गिरि जूथा।।

    अर्थ (Hindi)

    धाए निसिचर निकर बरूथा। जनु सपच्छ कज्जल गिरि जूथा।।

  282. RCM 3.18.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    नाना बाहन नानाकारा। नानायुध धर घोर अपारा।।

    अर्थ (Hindi)

    नाना बाहन नानाकारा। नानायुध धर घोर अपारा।।

  283. RCM 3.18.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुपनखा आगें करि लीनी। असुभ रूप श्रुति नासा हीनी।।

    अर्थ (Hindi)

    सुपनखा आगें करि लीनी। असुभ रूप श्रुति नासा हीनी।।

  284. RCM 3.18.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    असगुन अमित होहिं भयकारी। गनहिं न मृत्यु बिबस सब झारी।।

    अर्थ (Hindi)

    असगुन अमित होहिं भयकारी। गनहिं न मृत्यु बिबस सब झारी।।

  285. RCM 3.18.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    गर्जहि तर्जहिं गगन उड़ाहीं। देखि कटकु भट अति हरषाहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    गर्जहि तर्जहिं गगन उड़ाहीं। देखि कटकु भट अति हरषाहीं।।

  286. RCM 3.18.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कोउ कह जिअत धरहु द्वौ भाई। धरि मारहु तिय लेहु छड़ाई।।

    अर्थ (Hindi)

    कोउ कह जिअत धरहु द्वौ भाई। धरि मारहु तिय लेहु छड़ाई।।

  287. RCM 3.18.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    धूरि पूरि नभ मंडल रहा। राम बोलाइ अनुज सन कहा।।

    अर्थ (Hindi)

    धूरि पूरि नभ मंडल रहा। राम बोलाइ अनुज सन कहा।।

  288. RCM 3.18.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    लै जानकिहि जाहु गिरि कंदर। आवा निसिचर कटकु भयंकर।।

    अर्थ (Hindi)

    लै जानकिहि जाहु गिरि कंदर। आवा निसिचर कटकु भयंकर।।

  289. RCM 3.18.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    रहेहु सजग सुनि प्रभु कै बानी। चले सहित श्री सर धनु पानी।।

    अर्थ (Hindi)

    रहेहु सजग सुनि प्रभु कै बानी। चले सहित श्री सर धनु पानी।।

  290. RCM 3.18.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    देखि राम रिपुदल चलि आवा। बिहसि कठिन कोदंड चढ़ावा।।

    अर्थ (Hindi)

    देखि राम रिपुदल चलि आवा। बिहसि कठिन कोदंड चढ़ावा।।

  291. RCM 3.19.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    प्रभु बिलोकि सर सकहिं न डारी। थकित भई रजनीचर धारी।।

    अर्थ (Hindi)

    प्रभु बिलोकि सर सकहिं न डारी। थकित भई रजनीचर धारी।।

  292. RCM 3.19.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सचिव बोलि बोले खर दूषन। यह कोउ नृपबालक नर भूषन।।

    अर्थ (Hindi)

    सचिव बोलि बोले खर दूषन। यह कोउ नृपबालक नर भूषन।।

  293. RCM 3.19.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    नाग असुर सुर नर मुनि जेते। देखे जिते हते हम केते।।

    अर्थ (Hindi)

    नाग असुर सुर नर मुनि जेते। देखे जिते हते हम केते।।

  294. RCM 3.19.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    हम भरि जन्म सुनहु सब भाई। देखी नहिं असि सुंदरताई।।

    अर्थ (Hindi)

    हम भरि जन्म सुनहु सब भाई। देखी नहिं असि सुंदरताई।।

  295. RCM 3.19.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जद्यपि भगिनी कीन्ह कुरूपा। बध लायक नहिं पुरुष अनूपा।।

    अर्थ (Hindi)

    जद्यपि भगिनी कीन्ह कुरूपा। बध लायक नहिं पुरुष अनूपा।।

  296. RCM 3.19.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    देहु तुरत निज नारि दुराई। जीअत भवन जाहु द्वौ भाई।।

    अर्थ (Hindi)

    देहु तुरत निज नारि दुराई। जीअत भवन जाहु द्वौ भाई।।

  297. RCM 3.19.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मोर कहा तुम्ह ताहि सुनावहु। तासु बचन सुनि आतुर आवहु।।

    अर्थ (Hindi)

    मोर कहा तुम्ह ताहि सुनावहु। तासु बचन सुनि आतुर आवहु।।

  298. RCM 3.19.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    दूतन्ह कहा राम सन जाई। सुनत राम बोले मुसकाई।।

    अर्थ (Hindi)

    दूतन्ह कहा राम सन जाई। सुनत राम बोले मुसकाई।।

  299. RCM 3.19.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    हम छत्री मृगया बन करहीं। तुम्ह से खल मृग खौजत फिरहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    हम छत्री मृगया बन करहीं। तुम्ह से खल मृग खौजत फिरहीं।।

  300. RCM 3.19.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    रिपु बलवंत देखि नहिं डरहीं। एक बार कालहु सन लरहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    रिपु बलवंत देखि नहिं डरहीं। एक बार कालहु सन लरहीं।।

  301. RCM 3.19.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जद्यपि मनुज दनुज कुल घालक। मुनि पालक खल सालक बालक।।

    अर्थ (Hindi)

    जद्यपि मनुज दनुज कुल घालक। मुनि पालक खल सालक बालक।।

  302. RCM 3.19.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जौं न होइ बल घर फिरि जाहू। समर बिमुख मैं हतउँ न काहू।।

    अर्थ (Hindi)

    जौं न होइ बल घर फिरि जाहू। समर बिमुख मैं हतउँ न काहू।।

  303. RCM 3.19.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    रन चढ़ि करिअ कपट चतुराई। रिपु पर कृपा परम कदराई।।

    अर्थ (Hindi)

    रन चढ़ि करिअ कपट चतुराई। रिपु पर कृपा परम कदराई।।

  304. RCM 3.19.14
    📖 Open verse-by-verse reader#

    दूतन्ह जाइ तुरत सब कहेऊ। सुनि खर दूषन उर अति दहेऊ।।

    अर्थ (Hindi)

    दूतन्ह जाइ तुरत सब कहेऊ। सुनि खर दूषन उर अति दहेऊ।।

  305. RCM 3.20.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तब चले जान बबान कराल। फुंकरत जनु बहु ब्याल।।

    अर्थ (Hindi)

    तब चले जान बबान कराल। फुंकरत जनु बहु ब्याल।।

  306. RCM 3.20.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कोपेउ समर श्रीराम। चले बिसिख निसित निकाम।।

    अर्थ (Hindi)

    कोपेउ समर श्रीराम। चले बिसिख निसित निकाम।।

  307. RCM 3.20.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अवलोकि खरतर तीर। मुरि चले निसिचर बीर।।

    अर्थ (Hindi)

    अवलोकि खरतर तीर। मुरि चले निसिचर बीर।।

  308. RCM 3.20.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    भए क्रुद्ध तीनिउ भाइ। जो भागि रन ते जाइ।।

    अर्थ (Hindi)

    भए क्रुद्ध तीनिउ भाइ। जो भागि रन ते जाइ।।

  309. RCM 3.20.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तेहि बधब हम निज पानि। फिरे मरन मन महुँ ठानि।।

    अर्थ (Hindi)

    तेहि बधब हम निज पानि। फिरे मरन मन महुँ ठानि।।

  310. RCM 3.20.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    आयुध अनेक प्रकार। सनमुख ते करहिं प्रहार।।

    अर्थ (Hindi)

    आयुध अनेक प्रकार। सनमुख ते करहिं प्रहार।।

  311. RCM 3.20.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    रिपु परम कोपे जानि। प्रभु धनुष सर संधानि।।

    अर्थ (Hindi)

    रिपु परम कोपे जानि। प्रभु धनुष सर संधानि।।

  312. RCM 3.20.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    छाँड़े बिपुल नाराच। लगे कटन बिकट पिसाच।।

    अर्थ (Hindi)

    छाँड़े बिपुल नाराच। लगे कटन बिकट पिसाच।।

  313. RCM 3.20.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    उर सीस भुज कर चरन। जहँ तहँ लगे महि परन।।

    अर्थ (Hindi)

    उर सीस भुज कर चरन। जहँ तहँ लगे महि परन।।

  314. RCM 3.20.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    चिक्करत लागत बान। धर परत कुधर समान।।

    अर्थ (Hindi)

    चिक्करत लागत बान। धर परत कुधर समान।।

  315. RCM 3.20.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    भट कटत तन सत खंड। पुनि उठत करि पाषंड।।

    अर्थ (Hindi)

    भट कटत तन सत खंड। पुनि उठत करि पाषंड।।

  316. RCM 3.20.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    नभ उड़त बहु भुज मुंड। बिनु मौलि धावत रुंड।।

    अर्थ (Hindi)

    नभ उड़त बहु भुज मुंड। बिनु मौलि धावत रुंड।।

  317. RCM 3.20.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    खग कंक काक सृगाल। कटकटहिं कठिन कराल।।

    अर्थ (Hindi)

    खग कंक काक सृगाल। कटकटहिं कठिन कराल।।

  318. RCM 3.20.14
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कटकटहिं ज़ंबुक भूत प्रेत पिसाच खर्पर संचहीं।

    अर्थ (Hindi)

    कटकटहिं ज़ंबुक भूत प्रेत पिसाच खर्पर संचहीं।

  319. RCM 3.20.15
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बेताल बीर कपाल ताल बजाइ जोगिनि नंचहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    बेताल बीर कपाल ताल बजाइ जोगिनि नंचहीं।।

  320. RCM 3.20.16
    📖 Open verse-by-verse reader#

    रघुबीर बान प्रचंड खंडहिं भटन्ह के उर भुज सिरा।

    अर्थ (Hindi)

    रघुबीर बान प्रचंड खंडहिं भटन्ह के उर भुज सिरा।

  321. RCM 3.20.17
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जहँ तहँ परहिं उठि लरहिं धर धरु धरु करहिं भयकर गिरा।।

    अर्थ (Hindi)

    जहँ तहँ परहिं उठि लरहिं धर धरु धरु करहिं भयकर गिरा।।

  322. RCM 3.20.18
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अंतावरीं गहि उड़त गीध पिसाच कर गहि धावहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    अंतावरीं गहि उड़त गीध पिसाच कर गहि धावहीं।।

  323. RCM 3.20.19
    📖 Open verse-by-verse reader#

    संग्राम पुर बासी मनहुँ बहु बाल गुड़ी उड़ावहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    संग्राम पुर बासी मनहुँ बहु बाल गुड़ी उड़ावहीं।।

  324. RCM 3.20.20
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मारे पछारे उर बिदारे बिपुल भट कहँरत परे।

    अर्थ (Hindi)

    मारे पछारे उर बिदारे बिपुल भट कहँरत परे।

  325. RCM 3.20.21
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अवलोकि निज दल बिकल भट तिसिरादि खर दूषन फिरे।।

    अर्थ (Hindi)

    अवलोकि निज दल बिकल भट तिसिरादि खर दूषन फिरे।।

  326. RCM 3.20.22
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सर सक्ति तोमर परसु सूल कृपान एकहि बारहीं।

    अर्थ (Hindi)

    सर सक्ति तोमर परसु सूल कृपान एकहि बारहीं।

  327. RCM 3.20.23
    📖 Open verse-by-verse reader#

    करि कोप श्रीरघुबीर पर अगनित निसाचर डारहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    करि कोप श्रीरघुबीर पर अगनित निसाचर डारहीं।।

  328. RCM 3.20.24
    📖 Open verse-by-verse reader#

    प्रभु निमिष महुँ रिपु सर निवारि पचारि डारे सायका।

    अर्थ (Hindi)

    प्रभु निमिष महुँ रिपु सर निवारि पचारि डारे सायका।

  329. RCM 3.20.25
    📖 Open verse-by-verse reader#

    दस दस बिसिख उर माझ मारे सकल निसिचर नायका।।

    अर्थ (Hindi)

    दस दस बिसिख उर माझ मारे सकल निसिचर नायका।।

  330. RCM 3.20.26
    📖 Open verse-by-verse reader#

    महि परत उठि भट भिरत मरत न करत माया अति घनी।

    अर्थ (Hindi)

    महि परत उठि भट भिरत मरत न करत माया अति घनी।

  331. RCM 3.20.27
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुर डरत चौदह सहस प्रेत बिलोकि एक अवध धनी।।

    अर्थ (Hindi)

    सुर डरत चौदह सहस प्रेत बिलोकि एक अवध धनी।।

  332. RCM 3.20.28
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुर मुनि सभय प्रभु देखि मायानाथ अति कौतुक कर् यो।

    अर्थ (Hindi)

    सुर मुनि सभय प्रभु देखि मायानाथ अति कौतुक कर् यो।

  333. RCM 3.20.29
    📖 Open verse-by-verse reader#

    देखहि परसपर राम करि संग्राम रिपुदल लरि मर् यो।।

    अर्थ (Hindi)

    देखहि परसपर राम करि संग्राम रिपुदल लरि मर् यो।।

  334. RCM 3.21.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जब रघुनाथ समर रिपु जीते। सुर नर मुनि सब के भय बीते।।

    अर्थ (Hindi)

    जब रघुनाथ समर रिपु जीते। सुर नर मुनि सब के भय बीते।।

  335. RCM 3.21.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तब लछिमन सीतहि लै आए। प्रभु पद परत हरषि उर लाए।

    अर्थ (Hindi)

    तब लछिमन सीतहि लै आए। प्रभु पद परत हरषि उर लाए।

  336. RCM 3.21.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सीता चितव स्याम मृदु गाता। परम प्रेम लोचन न अघाता।।

    अर्थ (Hindi)

    सीता चितव स्याम मृदु गाता। परम प्रेम लोचन न अघाता।।

  337. RCM 3.21.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पंचवटीं बसि श्रीरघुनायक। करत चरित सुर मुनि सुखदायक।।

    अर्थ (Hindi)

    पंचवटीं बसि श्रीरघुनायक। करत चरित सुर मुनि सुखदायक।।

  338. RCM 3.21.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    धुआँ देखि खरदूषन केरा। जाइ सुपनखाँ रावन प्रेरा।।

    अर्थ (Hindi)

    धुआँ देखि खरदूषन केरा। जाइ सुपनखाँ रावन प्रेरा।।

  339. RCM 3.21.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बोलि बचन क्रोध करि भारी। देस कोस कै सुरति बिसारी।।

    अर्थ (Hindi)

    बोलि बचन क्रोध करि भारी। देस कोस कै सुरति बिसारी।।

  340. RCM 3.21.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    करसि पान सोवसि दिनु राती। सुधि नहिं तव सिर पर आराती।।

    अर्थ (Hindi)

    करसि पान सोवसि दिनु राती। सुधि नहिं तव सिर पर आराती।।

  341. RCM 3.21.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    राज नीति बिनु धन बिनु धर्मा। हरिहि समर्पे बिनु सतकर्मा।।

    अर्थ (Hindi)

    राज नीति बिनु धन बिनु धर्मा। हरिहि समर्पे बिनु सतकर्मा।।

  342. RCM 3.21.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बिद्या बिनु बिबेक उपजाएँ। श्रम फल पढ़े किएँ अरु पाएँ।।

    अर्थ (Hindi)

    बिद्या बिनु बिबेक उपजाएँ। श्रम फल पढ़े किएँ अरु पाएँ।।

  343. RCM 3.21.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    संग ते जती कुमंत्र ते राजा। मान ते ग्यान पान तें लाजा।।

    अर्थ (Hindi)

    संग ते जती कुमंत्र ते राजा। मान ते ग्यान पान तें लाजा।।

  344. RCM 3.21.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    प्रीति प्रनय बिनु मद ते गुनी। नासहि बेगि नीति अस सुनी।।

    अर्थ (Hindi)

    प्रीति प्रनय बिनु मद ते गुनी। नासहि बेगि नीति अस सुनी।।

  345. RCM 3.21.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    रिपु रुज पावक पाप प्रभु अहि गनिअ न छोट करि।

    अर्थ (Hindi)

    रिपु रुज पावक पाप प्रभु अहि गनिअ न छोट करि।

  346. RCM 3.21.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अस कहि बिबिध बिलाप करि लागी रोदन करन।।21(क)।।

    अर्थ (Hindi)

    अस कहि बिबिध बिलाप करि लागी रोदन करन।।21(क)।।

  347. RCM 3.21.14
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सभा माझ परि ब्याकुल बहु प्रकार कह रोइ।

    अर्थ (Hindi)

    सभा माझ परि ब्याकुल बहु प्रकार कह रोइ।

  348. RCM 3.21.15
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तोहि जिअत दसकंधर मोरि कि असि गति होइ।।21(ख)।।

    अर्थ (Hindi)

    तोहि जिअत दसकंधर मोरि कि असि गति होइ।।21(ख)।।

  349. RCM 3.22.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुनत सभासद उठे अकुलाई। समुझाई गहि बाहँ उठाई।।

    अर्थ (Hindi)

    सुनत सभासद उठे अकुलाई। समुझाई गहि बाहँ उठाई।।

  350. RCM 3.22.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कह लंकेस कहसि निज बाता। केंइँ तव नासा कान निपाता।।

    अर्थ (Hindi)

    कह लंकेस कहसि निज बाता। केंइँ तव नासा कान निपाता।।

  351. RCM 3.22.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अवध नृपति दसरथ के जाए। पुरुष सिंघ बन खेलन आए।।

    अर्थ (Hindi)

    अवध नृपति दसरथ के जाए। पुरुष सिंघ बन खेलन आए।।

  352. RCM 3.22.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    समुझि परी मोहि उन्ह कै करनी। रहित निसाचर करिहहिं धरनी।।

    अर्थ (Hindi)

    समुझि परी मोहि उन्ह कै करनी। रहित निसाचर करिहहिं धरनी।।

  353. RCM 3.22.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जिन्ह कर भुजबल पाइ दसानन। अभय भए बिचरत मुनि कानन।।

    अर्थ (Hindi)

    जिन्ह कर भुजबल पाइ दसानन। अभय भए बिचरत मुनि कानन।।

  354. RCM 3.22.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    देखत बालक काल समाना। परम धीर धन्वी गुन नाना।।

    अर्थ (Hindi)

    देखत बालक काल समाना। परम धीर धन्वी गुन नाना।।

  355. RCM 3.22.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अतुलित बल प्रताप द्वौ भ्राता। खल बध रत सुर मुनि सुखदाता।।

    अर्थ (Hindi)

    अतुलित बल प्रताप द्वौ भ्राता। खल बध रत सुर मुनि सुखदाता।।

  356. RCM 3.22.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सोभाधाम राम अस नामा। तिन्ह के संग नारि एक स्यामा।।

    अर्थ (Hindi)

    सोभाधाम राम अस नामा। तिन्ह के संग नारि एक स्यामा।।

  357. RCM 3.22.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    रुप रासि बिधि नारि सँवारी। रति सत कोटि तासु बलिहारी।।

    अर्थ (Hindi)

    रुप रासि बिधि नारि सँवारी। रति सत कोटि तासु बलिहारी।।

  358. RCM 3.22.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तासु अनुज काटे श्रुति नासा। सुनि तव भगिनि करहिं परिहासा।।

    अर्थ (Hindi)

    तासु अनुज काटे श्रुति नासा। सुनि तव भगिनि करहिं परिहासा।।

  359. RCM 3.22.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    खर दूषन सुनि लगे पुकारा। छन महुँ सकल कटक उन्ह मारा।।

    अर्थ (Hindi)

    खर दूषन सुनि लगे पुकारा। छन महुँ सकल कटक उन्ह मारा।।

  360. RCM 3.22.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    खर दूषन तिसिरा कर घाता। सुनि दससीस जरे सब गाता।।

    अर्थ (Hindi)

    खर दूषन तिसिरा कर घाता। सुनि दससीस जरे सब गाता।।

  361. RCM 3.22.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुपनखहि समुझाइ करि बल बोलेसि बहु भाँति।

    अर्थ (Hindi)

    सुपनखहि समुझाइ करि बल बोलेसि बहु भाँति।

  362. RCM 3.22.14
    📖 Open verse-by-verse reader#

    गयउ भवन अति सोचबस नीद परइ नहिं राति।।22।।

    अर्थ (Hindi)

    गयउ भवन अति सोचबस नीद परइ नहिं राति।।22।।

  363. RCM 3.23.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुर नर असुर नाग खग माहीं। मोरे अनुचर कहँ कोउ नाहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    सुर नर असुर नाग खग माहीं। मोरे अनुचर कहँ कोउ नाहीं।।

  364. RCM 3.23.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    खर दूषन मोहि सम बलवंता। तिन्हहि को मारइ बिनु भगवंता।।

    अर्थ (Hindi)

    खर दूषन मोहि सम बलवंता। तिन्हहि को मारइ बिनु भगवंता।।

  365. RCM 3.23.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुर रंजन भंजन महि भारा। जौं भगवंत लीन्ह अवतारा।।

    अर्थ (Hindi)

    सुर रंजन भंजन महि भारा। जौं भगवंत लीन्ह अवतारा।।

  366. RCM 3.23.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तौ मै जाइ बैरु हठि करऊँ। प्रभु सर प्रान तजें भव तरऊँ।।

    अर्थ (Hindi)

    तौ मै जाइ बैरु हठि करऊँ। प्रभु सर प्रान तजें भव तरऊँ।।

  367. RCM 3.23.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    होइहि भजनु न तामस देहा। मन क्रम बचन मंत्र दृढ़ एहा।।

    अर्थ (Hindi)

    होइहि भजनु न तामस देहा। मन क्रम बचन मंत्र दृढ़ एहा।।

  368. RCM 3.23.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जौं नररुप भूपसुत कोऊ। हरिहउँ नारि जीति रन दोऊ।।

    अर्थ (Hindi)

    जौं नररुप भूपसुत कोऊ। हरिहउँ नारि जीति रन दोऊ।।

  369. RCM 3.23.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    चला अकेल जान चढि तहवाँ। बस मारीच सिंधु तट जहवाँ।।

    अर्थ (Hindi)

    चला अकेल जान चढि तहवाँ। बस मारीच सिंधु तट जहवाँ।।

  370. RCM 3.23.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    इहाँ राम जसि जुगुति बनाई। सुनहु उमा सो कथा सुहाई।।

    अर्थ (Hindi)

    इहाँ राम जसि जुगुति बनाई। सुनहु उमा सो कथा सुहाई।।

  371. RCM 3.23.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    लछिमन गए बनहिं जब लेन मूल फल कंद।

    अर्थ (Hindi)

    लछिमन गए बनहिं जब लेन मूल फल कंद।

  372. RCM 3.23.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जनकसुता सन बोले बिहसि कृपा सुख बृंद।। 23।।

    अर्थ (Hindi)

    जनकसुता सन बोले बिहसि कृपा सुख बृंद।। 23।।

  373. RCM 3.24.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुनहु प्रिया ब्रत रुचिर सुसीला। मैं कछु करबि ललित नरलीला।।

    अर्थ (Hindi)

    सुनहु प्रिया ब्रत रुचिर सुसीला। मैं कछु करबि ललित नरलीला।।

  374. RCM 3.24.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तुम्ह पावक महुँ करहु निवासा। जौ लगि करौं निसाचर नासा।।

    अर्थ (Hindi)

    तुम्ह पावक महुँ करहु निवासा। जौ लगि करौं निसाचर नासा।।

  375. RCM 3.24.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जबहिं राम सब कहा बखानी। प्रभु पद धरि हियँ अनल समानी।।

    अर्थ (Hindi)

    जबहिं राम सब कहा बखानी। प्रभु पद धरि हियँ अनल समानी।।

  376. RCM 3.24.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    निज प्रतिबिंब राखि तहँ सीता। तैसइ सील रुप सुबिनीता।।

    अर्थ (Hindi)

    निज प्रतिबिंब राखि तहँ सीता। तैसइ सील रुप सुबिनीता।।

  377. RCM 3.24.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    लछिमनहूँ यह मरमु न जाना। जो कछु चरित रचा भगवाना।।

    अर्थ (Hindi)

    लछिमनहूँ यह मरमु न जाना। जो कछु चरित रचा भगवाना।।

  378. RCM 3.24.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    दसमुख गयउ जहाँ मारीचा। नाइ माथ स्वारथ रत नीचा।।

    अर्थ (Hindi)

    दसमुख गयउ जहाँ मारीचा। नाइ माथ स्वारथ रत नीचा।।

  379. RCM 3.24.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    नवनि नीच कै अति दुखदाई। जिमि अंकुस धनु उरग बिलाई।।

    अर्थ (Hindi)

    नवनि नीच कै अति दुखदाई। जिमि अंकुस धनु उरग बिलाई।।

  380. RCM 3.24.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    भयदायक खल कै प्रिय बानी। जिमि अकाल के कुसुम भवानी।।

    अर्थ (Hindi)

    भयदायक खल कै प्रिय बानी। जिमि अकाल के कुसुम भवानी।।

  381. RCM 3.24.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    करि पूजा मारीच तब सादर पूछी बात।

    अर्थ (Hindi)

    करि पूजा मारीच तब सादर पूछी बात।

  382. RCM 3.24.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कवन हेतु मन ब्यग्र अति अकसर आयहु तात।।24।।

    अर्थ (Hindi)

    कवन हेतु मन ब्यग्र अति अकसर आयहु तात।।24।।

  383. RCM 3.25.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    दसमुख सकल कथा तेहि आगें। कही सहित अभिमान अभागें।।

    अर्थ (Hindi)

    दसमुख सकल कथा तेहि आगें। कही सहित अभिमान अभागें।।

  384. RCM 3.25.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    होहु कपट मृग तुम्ह छलकारी। जेहि बिधि हरि आनौ नृपनारी।।

    अर्थ (Hindi)

    होहु कपट मृग तुम्ह छलकारी। जेहि बिधि हरि आनौ नृपनारी।।

  385. RCM 3.25.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तेहिं पुनि कहा सुनहु दससीसा। ते नररुप चराचर ईसा।।

    अर्थ (Hindi)

    तेहिं पुनि कहा सुनहु दससीसा। ते नररुप चराचर ईसा।।

  386. RCM 3.25.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तासों तात बयरु नहिं कीजे। मारें मरिअ जिआएँ जीजै।।

    अर्थ (Hindi)

    तासों तात बयरु नहिं कीजे। मारें मरिअ जिआएँ जीजै।।

  387. RCM 3.25.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मुनि मख राखन गयउ कुमारा। बिनु फर सर रघुपति मोहि मारा।।

    अर्थ (Hindi)

    मुनि मख राखन गयउ कुमारा। बिनु फर सर रघुपति मोहि मारा।।

  388. RCM 3.25.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सत जोजन आयउँ छन माहीं। तिन्ह सन बयरु किएँ भल नाहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    सत जोजन आयउँ छन माहीं। तिन्ह सन बयरु किएँ भल नाहीं।।

  389. RCM 3.25.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    भइ मम कीट भृंग की नाई। जहँ तहँ मैं देखउँ दोउ भाई।।

    अर्थ (Hindi)

    भइ मम कीट भृंग की नाई। जहँ तहँ मैं देखउँ दोउ भाई।।

  390. RCM 3.25.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जौं नर तात तदपि अति सूरा। तिन्हहि बिरोधि न आइहि पूरा।।

    अर्थ (Hindi)

    जौं नर तात तदपि अति सूरा। तिन्हहि बिरोधि न आइहि पूरा।।

  391. RCM 3.25.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जेहिं ताड़का सुबाहु हति खंडेउ हर कोदंड।।

    अर्थ (Hindi)

    जेहिं ताड़का सुबाहु हति खंडेउ हर कोदंड।।

  392. RCM 3.25.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    खर दूषन तिसिरा बधेउ मनुज कि अस बरिबंड।।25।।

    अर्थ (Hindi)

    खर दूषन तिसिरा बधेउ मनुज कि अस बरिबंड।।25।।

  393. RCM 3.26.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जाहु भवन कुल कुसल बिचारी। सुनत जरा दीन्हिसि बहु गारी।।

    अर्थ (Hindi)

    जाहु भवन कुल कुसल बिचारी। सुनत जरा दीन्हिसि बहु गारी।।

  394. RCM 3.26.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    गुरु जिमि मूढ़ करसि मम बोधा। कहु जग मोहि समान को जोधा।।

    अर्थ (Hindi)

    गुरु जिमि मूढ़ करसि मम बोधा। कहु जग मोहि समान को जोधा।।

  395. RCM 3.26.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तब मारीच हृदयँ अनुमाना। नवहि बिरोधें नहिं कल्याना।।

    अर्थ (Hindi)

    तब मारीच हृदयँ अनुमाना। नवहि बिरोधें नहिं कल्याना।।

  396. RCM 3.26.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सस्त्री मर्मी प्रभु सठ धनी। बैद बंदि कबि भानस गुनी।।

    अर्थ (Hindi)

    सस्त्री मर्मी प्रभु सठ धनी। बैद बंदि कबि भानस गुनी।।

  397. RCM 3.26.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    उभय भाँति देखा निज मरना। तब ताकिसि रघुनायक सरना।।

    अर्थ (Hindi)

    उभय भाँति देखा निज मरना। तब ताकिसि रघुनायक सरना।।

  398. RCM 3.26.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    उतरु देत मोहि बधब अभागें। कस न मरौं रघुपति सर लागें।।

    अर्थ (Hindi)

    उतरु देत मोहि बधब अभागें। कस न मरौं रघुपति सर लागें।।

  399. RCM 3.26.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अस जियँ जानि दसानन संगा। चला राम पद प्रेम अभंगा।।

    अर्थ (Hindi)

    अस जियँ जानि दसानन संगा। चला राम पद प्रेम अभंगा।।

  400. RCM 3.26.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मन अति हरष जनाव न तेही। आजु देखिहउँ परम सनेही।।

    अर्थ (Hindi)

    मन अति हरष जनाव न तेही। आजु देखिहउँ परम सनेही।।

  401. RCM 3.27.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तेहि बन निकट दसानन गयऊ। तब मारीच कपटमृग भयऊ।।

    अर्थ (Hindi)

    तेहि बन निकट दसानन गयऊ। तब मारीच कपटमृग भयऊ।।

  402. RCM 3.27.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अति बिचित्र कछु बरनि न जाई। कनक देह मनि रचित बनाई।।

    अर्थ (Hindi)

    अति बिचित्र कछु बरनि न जाई। कनक देह मनि रचित बनाई।।

  403. RCM 3.27.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सीता परम रुचिर मृग देखा। अंग अंग सुमनोहर बेषा।।

    अर्थ (Hindi)

    सीता परम रुचिर मृग देखा। अंग अंग सुमनोहर बेषा।।

  404. RCM 3.27.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुनहु देव रघुबीर कृपाला। एहि मृग कर अति सुंदर छाला।।

    अर्थ (Hindi)

    सुनहु देव रघुबीर कृपाला। एहि मृग कर अति सुंदर छाला।।

  405. RCM 3.27.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सत्यसंध प्रभु बधि करि एही। आनहु चर्म कहति बैदेही।।

    अर्थ (Hindi)

    सत्यसंध प्रभु बधि करि एही। आनहु चर्म कहति बैदेही।।

  406. RCM 3.27.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तब रघुपति जानत सब कारन। उठे हरषि सुर काजु सँवारन।।

    अर्थ (Hindi)

    तब रघुपति जानत सब कारन। उठे हरषि सुर काजु सँवारन।।

  407. RCM 3.27.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मृग बिलोकि कटि परिकर बाँधा। करतल चाप रुचिर सर साँधा।।

    अर्थ (Hindi)

    मृग बिलोकि कटि परिकर बाँधा। करतल चाप रुचिर सर साँधा।।

  408. RCM 3.27.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    प्रभु लछिमनिहि कहा समुझाई। फिरत बिपिन निसिचर बहु भाई।।

    अर्थ (Hindi)

    प्रभु लछिमनिहि कहा समुझाई। फिरत बिपिन निसिचर बहु भाई।।

  409. RCM 3.27.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सीता केरि करेहु रखवारी। बुधि बिबेक बल समय बिचारी।।

    अर्थ (Hindi)

    सीता केरि करेहु रखवारी। बुधि बिबेक बल समय बिचारी।।

  410. RCM 3.27.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    प्रभुहि बिलोकि चला मृग भाजी। धाए रामु सरासन साजी।।

    अर्थ (Hindi)

    प्रभुहि बिलोकि चला मृग भाजी। धाए रामु सरासन साजी।।

  411. RCM 3.27.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    निगम नेति सिव ध्यान न पावा। मायामृग पाछें सो धावा।।

    अर्थ (Hindi)

    निगम नेति सिव ध्यान न पावा। मायामृग पाछें सो धावा।।

  412. RCM 3.27.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कबहुँ निकट पुनि दूरि पराई। कबहुँक प्रगटइ कबहुँ छपाई।।

    अर्थ (Hindi)

    कबहुँ निकट पुनि दूरि पराई। कबहुँक प्रगटइ कबहुँ छपाई।।

  413. RCM 3.27.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    प्रगटत दुरत करत छल भूरी। एहि बिधि प्रभुहि गयउ लै दूरी।।

    अर्थ (Hindi)

    प्रगटत दुरत करत छल भूरी। एहि बिधि प्रभुहि गयउ लै दूरी।।

  414. RCM 3.27.14
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तब तकि राम कठिन सर मारा। धरनि परेउ करि घोर पुकारा।।

    अर्थ (Hindi)

    तब तकि राम कठिन सर मारा। धरनि परेउ करि घोर पुकारा।।

  415. RCM 3.27.15
    📖 Open verse-by-verse reader#

    लछिमन कर प्रथमहिं लै नामा। पाछें सुमिरेसि मन महुँ रामा।।

    अर्थ (Hindi)

    लछिमन कर प्रथमहिं लै नामा। पाछें सुमिरेसि मन महुँ रामा।।

  416. RCM 3.27.16
    📖 Open verse-by-verse reader#

    प्रान तजत प्रगटेसि निज देहा। सुमिरेसि रामु समेत सनेहा।।

    अर्थ (Hindi)

    प्रान तजत प्रगटेसि निज देहा। सुमिरेसि रामु समेत सनेहा।।

  417. RCM 3.27.17
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अंतर प्रेम तासु पहिचाना। मुनि दुर्लभ गति दीन्हि सुजाना।।

    अर्थ (Hindi)

    अंतर प्रेम तासु पहिचाना। मुनि दुर्लभ गति दीन्हि सुजाना।।

  418. RCM 3.27.18
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बिपुल सुमन सुर बरषहिं गावहिं प्रभु गुन गाथ।

    अर्थ (Hindi)

    बिपुल सुमन सुर बरषहिं गावहिं प्रभु गुन गाथ।

  419. RCM 3.27.19
    📖 Open verse-by-verse reader#

    निज पद दीन्ह असुर कहुँ दीनबंधु रघुनाथ।।27।।

    अर्थ (Hindi)

    निज पद दीन्ह असुर कहुँ दीनबंधु रघुनाथ।।27।।

  420. RCM 3.28.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    खल बधि तुरत फिरे रघुबीरा। सोह चाप कर कटि तूनीरा।।

    अर्थ (Hindi)

    खल बधि तुरत फिरे रघुबीरा। सोह चाप कर कटि तूनीरा।।

  421. RCM 3.28.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    आरत गिरा सुनी जब सीता। कह लछिमन सन परम सभीता।।

    अर्थ (Hindi)

    आरत गिरा सुनी जब सीता। कह लछिमन सन परम सभीता।।

  422. RCM 3.28.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जाहु बेगि संकट अति भ्राता। लछिमन बिहसि कहा सुनु माता।।

    अर्थ (Hindi)

    जाहु बेगि संकट अति भ्राता। लछिमन बिहसि कहा सुनु माता।।

  423. RCM 3.28.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    भृकुटि बिलास सृष्टि लय होई। सपनेहुँ संकट परइ कि सोई।।

    अर्थ (Hindi)

    भृकुटि बिलास सृष्टि लय होई। सपनेहुँ संकट परइ कि सोई।।

  424. RCM 3.28.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मरम बचन जब सीता बोला। हरि प्रेरित लछिमन मन डोला।।

    अर्थ (Hindi)

    मरम बचन जब सीता बोला। हरि प्रेरित लछिमन मन डोला।।

  425. RCM 3.28.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बन दिसि देव सौंपि सब काहू। चले जहाँ रावन ससि राहू।।

    अर्थ (Hindi)

    बन दिसि देव सौंपि सब काहू। चले जहाँ रावन ससि राहू।।

  426. RCM 3.28.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सून बीच दसकंधर देखा। आवा निकट जती कें बेषा।।

    अर्थ (Hindi)

    सून बीच दसकंधर देखा। आवा निकट जती कें बेषा।।

  427. RCM 3.28.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जाकें डर सुर असुर डेराहीं। निसि न नीद दिन अन्न न खाहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    जाकें डर सुर असुर डेराहीं। निसि न नीद दिन अन्न न खाहीं।।

  428. RCM 3.28.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सो दससीस स्वान की नाई। इत उत चितइ चला भड़िहाई।।

    अर्थ (Hindi)

    सो दससीस स्वान की नाई। इत उत चितइ चला भड़िहाई।।

  429. RCM 3.28.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    इमि कुपंथ पग देत खगेसा। रह न तेज बुधि बल लेसा।।

    अर्थ (Hindi)

    इमि कुपंथ पग देत खगेसा। रह न तेज बुधि बल लेसा।।

  430. RCM 3.28.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    नाना बिधि करि कथा सुहाई। राजनीति भय प्रीति देखाई।।

    अर्थ (Hindi)

    नाना बिधि करि कथा सुहाई। राजनीति भय प्रीति देखाई।।

  431. RCM 3.28.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कह सीता सुनु जती गोसाईं। बोलेहु बचन दुष्ट की नाईं।।

    अर्थ (Hindi)

    कह सीता सुनु जती गोसाईं। बोलेहु बचन दुष्ट की नाईं।।

  432. RCM 3.28.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तब रावन निज रूप देखावा। भई सभय जब नाम सुनावा।।

    अर्थ (Hindi)

    तब रावन निज रूप देखावा। भई सभय जब नाम सुनावा।।

  433. RCM 3.28.14
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कह सीता धरि धीरजु गाढ़ा। आइ गयउ प्रभु रहु खल ठाढ़ा।।

    अर्थ (Hindi)

    कह सीता धरि धीरजु गाढ़ा। आइ गयउ प्रभु रहु खल ठाढ़ा।।

  434. RCM 3.28.15
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जिमि हरिबधुहि छुद्र सस चाहा। भएसि कालबस निसिचर नाहा।।

    अर्थ (Hindi)

    जिमि हरिबधुहि छुद्र सस चाहा। भएसि कालबस निसिचर नाहा।।

  435. RCM 3.28.16
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुनत बचन दससीस रिसाना। मन महुँ चरन बंदि सुख माना।।

    अर्थ (Hindi)

    सुनत बचन दससीस रिसाना। मन महुँ चरन बंदि सुख माना।।

  436. RCM 3.28.17
    📖 Open verse-by-verse reader#

    क्रोधवंत तब रावन लीन्हिसि रथ बैठाइ।

    अर्थ (Hindi)

    क्रोधवंत तब रावन लीन्हिसि रथ बैठाइ।

  437. RCM 3.28.18
    📖 Open verse-by-verse reader#

    चला गगनपथ आतुर भयँ रथ हाँकि न जाइ।।28।।

    अर्थ (Hindi)

    चला गगनपथ आतुर भयँ रथ हाँकि न जाइ।।28।।

  438. RCM 3.29.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    हा जग एक बीर रघुराया। केहिं अपराध बिसारेहु दाया।।

    अर्थ (Hindi)

    हा जग एक बीर रघुराया। केहिं अपराध बिसारेहु दाया।।

  439. RCM 3.29.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    आरति हरन सरन सुखदायक। हा रघुकुल सरोज दिननायक।।

    अर्थ (Hindi)

    आरति हरन सरन सुखदायक। हा रघुकुल सरोज दिननायक।।

  440. RCM 3.29.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    हा लछिमन तुम्हार नहिं दोसा। सो फलु पायउँ कीन्हेउँ रोसा।।

    अर्थ (Hindi)

    हा लछिमन तुम्हार नहिं दोसा। सो फलु पायउँ कीन्हेउँ रोसा।।

  441. RCM 3.29.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बिबिध बिलाप करति बैदेही। भूरि कृपा प्रभु दूरि सनेही।।

    अर्थ (Hindi)

    बिबिध बिलाप करति बैदेही। भूरि कृपा प्रभु दूरि सनेही।।

  442. RCM 3.29.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बिपति मोरि को प्रभुहि सुनावा। पुरोडास चह रासभ खावा।।

    अर्थ (Hindi)

    बिपति मोरि को प्रभुहि सुनावा। पुरोडास चह रासभ खावा।।

  443. RCM 3.29.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सीता कै बिलाप सुनि भारी। भए चराचर जीव दुखारी।।

    अर्थ (Hindi)

    सीता कै बिलाप सुनि भारी। भए चराचर जीव दुखारी।।

  444. RCM 3.29.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    गीधराज सुनि आरत बानी। रघुकुलतिलक नारि पहिचानी।।

    अर्थ (Hindi)

    गीधराज सुनि आरत बानी। रघुकुलतिलक नारि पहिचानी।।

  445. RCM 3.29.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अधम निसाचर लीन्हे जाई। जिमि मलेछ बस कपिला गाई।।

    अर्थ (Hindi)

    अधम निसाचर लीन्हे जाई। जिमि मलेछ बस कपिला गाई।।

  446. RCM 3.29.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सीते पुत्रि करसि जनि त्रासा। करिहउँ जातुधान कर नासा।।

    अर्थ (Hindi)

    सीते पुत्रि करसि जनि त्रासा। करिहउँ जातुधान कर नासा।।

  447. RCM 3.29.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    धावा क्रोधवंत खग कैसें। छूटइ पबि परबत कहुँ जैसे।।

    अर्थ (Hindi)

    धावा क्रोधवंत खग कैसें। छूटइ पबि परबत कहुँ जैसे।।

  448. RCM 3.29.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    रे रे दुष्ट ठाढ़ किन होही। निर्भय चलेसि न जानेहि मोही।।

    अर्थ (Hindi)

    रे रे दुष्ट ठाढ़ किन होही। निर्भय चलेसि न जानेहि मोही।।

  449. RCM 3.29.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    आवत देखि कृतांत समाना। फिरि दसकंधर कर अनुमाना।।

    अर्थ (Hindi)

    आवत देखि कृतांत समाना। फिरि दसकंधर कर अनुमाना।।

  450. RCM 3.29.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    की मैनाक कि खगपति होई। मम बल जान सहित पति सोई।।

    अर्थ (Hindi)

    की मैनाक कि खगपति होई। मम बल जान सहित पति सोई।।

  451. RCM 3.29.14
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जाना जरठ जटायू एहा। मम कर तीरथ छाँड़िहि देहा।।

    अर्थ (Hindi)

    जाना जरठ जटायू एहा। मम कर तीरथ छाँड़िहि देहा।।

  452. RCM 3.29.15
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुनत गीध क्रोधातुर धावा। कह सुनु रावन मोर सिखावा।।

    अर्थ (Hindi)

    सुनत गीध क्रोधातुर धावा। कह सुनु रावन मोर सिखावा।।

  453. RCM 3.29.16
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तजि जानकिहि कुसल गृह जाहू। नाहिं त अस होइहि बहुबाहू।।

    अर्थ (Hindi)

    तजि जानकिहि कुसल गृह जाहू। नाहिं त अस होइहि बहुबाहू।।

  454. RCM 3.29.17
    📖 Open verse-by-verse reader#

    राम रोष पावक अति घोरा। होइहि सकल सलभ कुल तोरा।।

    अर्थ (Hindi)

    राम रोष पावक अति घोरा। होइहि सकल सलभ कुल तोरा।।

  455. RCM 3.29.18
    📖 Open verse-by-verse reader#

    उतरु न देत दसानन जोधा। तबहिं गीध धावा करि क्रोधा।।

    अर्थ (Hindi)

    उतरु न देत दसानन जोधा। तबहिं गीध धावा करि क्रोधा।।

  456. RCM 3.29.19
    📖 Open verse-by-verse reader#

    धरि कच बिरथ कीन्ह महि गिरा। सीतहि राखि गीध पुनि फिरा।।

    अर्थ (Hindi)

    धरि कच बिरथ कीन्ह महि गिरा। सीतहि राखि गीध पुनि फिरा।।

  457. RCM 3.29.20
    📖 Open verse-by-verse reader#

    चौचन्ह मारि बिदारेसि देही। दंड एक भइ मुरुछा तेही।।

    अर्थ (Hindi)

    चौचन्ह मारि बिदारेसि देही। दंड एक भइ मुरुछा तेही।।

  458. RCM 3.29.21
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तब सक्रोध निसिचर खिसिआना। काढ़ेसि परम कराल कृपाना।।

    अर्थ (Hindi)

    तब सक्रोध निसिचर खिसिआना। काढ़ेसि परम कराल कृपाना।।

  459. RCM 3.29.22
    📖 Open verse-by-verse reader#

    काटेसि पंख परा खग धरनी। सुमिरि राम करि अदभुत करनी।।

    अर्थ (Hindi)

    काटेसि पंख परा खग धरनी। सुमिरि राम करि अदभुत करनी।।

  460. RCM 3.29.23
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सीतहि जानि चढ़ाइ बहोरी। चला उताइल त्रास न थोरी।।

    अर्थ (Hindi)

    सीतहि जानि चढ़ाइ बहोरी। चला उताइल त्रास न थोरी।।

  461. RCM 3.29.24
    📖 Open verse-by-verse reader#

    करति बिलाप जाति नभ सीता। ब्याध बिबस जनु मृगी सभीता।।

    अर्थ (Hindi)

    करति बिलाप जाति नभ सीता। ब्याध बिबस जनु मृगी सभीता।।

  462. RCM 3.29.25
    📖 Open verse-by-verse reader#

    गिरि पर बैठे कपिन्ह निहारी। कहि हरि नाम दीन्ह पट डारी।।

    अर्थ (Hindi)

    गिरि पर बैठे कपिन्ह निहारी। कहि हरि नाम दीन्ह पट डारी।।

  463. RCM 3.29.26
    📖 Open verse-by-verse reader#

    एहि बिधि सीतहि सो लै गयऊ। बन असोक महँ राखत भयऊ।।

    अर्थ (Hindi)

    एहि बिधि सीतहि सो लै गयऊ। बन असोक महँ राखत भयऊ।।

  464. RCM 3.29.27
    📖 Open verse-by-verse reader#

    हारि परा खल बहु बिधि भय अरु प्रीति देखाइ।

    अर्थ (Hindi)

    हारि परा खल बहु बिधि भय अरु प्रीति देखाइ।

  465. RCM 3.29.28
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तब असोक पादप तर राखिसि जतन कराइ।।29(क)।।

    अर्थ (Hindi)

    तब असोक पादप तर राखिसि जतन कराइ।।29(क)।।

  466. RCM 3.29.29
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जेहि बिधि कपट कुरंग सँग धाइ चले श्रीराम।

    अर्थ (Hindi)

    जेहि बिधि कपट कुरंग सँग धाइ चले श्रीराम।

  467. RCM 3.29.30
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सो छबि सीता राखि उर रटति रहति हरिनाम।।29(ख)।।

    अर्थ (Hindi)

    सो छबि सीता राखि उर रटति रहति हरिनाम।।29(ख)।।

  468. RCM 3.30.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    रघुपति अनुजहि आवत देखी। बाहिज चिंता कीन्हि बिसेषी।।

    अर्थ (Hindi)

    रघुपति अनुजहि आवत देखी। बाहिज चिंता कीन्हि बिसेषी।।

  469. RCM 3.30.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जनकसुता परिहरिहु अकेली। आयहु तात बचन मम पेली।।

    अर्थ (Hindi)

    जनकसुता परिहरिहु अकेली। आयहु तात बचन मम पेली।।

  470. RCM 3.30.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    निसिचर निकर फिरहिं बन माहीं। मम मन सीता आश्रम नाहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    निसिचर निकर फिरहिं बन माहीं। मम मन सीता आश्रम नाहीं।।

  471. RCM 3.30.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    गहि पद कमल अनुज कर जोरी। कहेउ नाथ कछु मोहि न खोरी।।

    अर्थ (Hindi)

    गहि पद कमल अनुज कर जोरी। कहेउ नाथ कछु मोहि न खोरी।।

  472. RCM 3.30.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अनुज समेत गए प्रभु तहवाँ। गोदावरि तट आश्रम जहवाँ।।

    अर्थ (Hindi)

    अनुज समेत गए प्रभु तहवाँ। गोदावरि तट आश्रम जहवाँ।।

  473. RCM 3.30.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    आश्रम देखि जानकी हीना। भए बिकल जस प्राकृत दीना।।

    अर्थ (Hindi)

    आश्रम देखि जानकी हीना। भए बिकल जस प्राकृत दीना।।

  474. RCM 3.30.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    हा गुन खानि जानकी सीता। रूप सील ब्रत नेम पुनीता।।

    अर्थ (Hindi)

    हा गुन खानि जानकी सीता। रूप सील ब्रत नेम पुनीता।।

  475. RCM 3.30.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    लछिमन समुझाए बहु भाँती। पूछत चले लता तरु पाँती।।

    अर्थ (Hindi)

    लछिमन समुझाए बहु भाँती। पूछत चले लता तरु पाँती।।

  476. RCM 3.30.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    हे खग मृग हे मधुकर श्रेनी। तुम्ह देखी सीता मृगनैनी।।

    अर्थ (Hindi)

    हे खग मृग हे मधुकर श्रेनी। तुम्ह देखी सीता मृगनैनी।।

  477. RCM 3.30.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    खंजन सुक कपोत मृग मीना। मधुप निकर कोकिला प्रबीना।।

    अर्थ (Hindi)

    खंजन सुक कपोत मृग मीना। मधुप निकर कोकिला प्रबीना।।

  478. RCM 3.30.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कुंद कली दाड़िम दामिनी। कमल सरद ससि अहिभामिनी।।

    अर्थ (Hindi)

    कुंद कली दाड़िम दामिनी। कमल सरद ससि अहिभामिनी।।

  479. RCM 3.30.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बरुन पास मनोज धनु हंसा। गज केहरि निज सुनत प्रसंसा।।

    अर्थ (Hindi)

    बरुन पास मनोज धनु हंसा। गज केहरि निज सुनत प्रसंसा।।

  480. RCM 3.30.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    श्रीफल कनक कदलि हरषाहीं। नेकु न संक सकुच मन माहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    श्रीफल कनक कदलि हरषाहीं। नेकु न संक सकुच मन माहीं।।

  481. RCM 3.30.14
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुनु जानकी तोहि बिनु आजू। हरषे सकल पाइ जनु राजू।।

    अर्थ (Hindi)

    सुनु जानकी तोहि बिनु आजू। हरषे सकल पाइ जनु राजू।।

  482. RCM 3.30.15
    📖 Open verse-by-verse reader#

    किमि सहि जात अनख तोहि पाहीं । प्रिया बेगि प्रगटसि कस नाहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    किमि सहि जात अनख तोहि पाहीं । प्रिया बेगि प्रगटसि कस नाहीं।।

  483. RCM 3.30.16
    📖 Open verse-by-verse reader#

    एहि बिधि खौजत बिलपत स्वामी। मनहुँ महा बिरही अति कामी।।

    अर्थ (Hindi)

    एहि बिधि खौजत बिलपत स्वामी। मनहुँ महा बिरही अति कामी।।

  484. RCM 3.30.17
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पूरनकाम राम सुख रासी। मनुज चरित कर अज अबिनासी।।

    अर्थ (Hindi)

    पूरनकाम राम सुख रासी। मनुज चरित कर अज अबिनासी।।

  485. RCM 3.30.18
    📖 Open verse-by-verse reader#

    आगे परा गीधपति देखा। सुमिरत राम चरन जिन्ह रेखा।।

    अर्थ (Hindi)

    आगे परा गीधपति देखा। सुमिरत राम चरन जिन्ह रेखा।।

  486. RCM 3.30.19
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कर सरोज सिर परसेउ कृपासिंधु रधुबीर।।

    अर्थ (Hindi)

    कर सरोज सिर परसेउ कृपासिंधु रधुबीर।।

  487. RCM 3.30.20
    📖 Open verse-by-verse reader#

    निरखि राम छबि धाम मुख बिगत भई सब पीर।।30।।

    अर्थ (Hindi)

    निरखि राम छबि धाम मुख बिगत भई सब पीर।।30।।

  488. RCM 3.31.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तब कह गीध बचन धरि धीरा । सुनहु राम भंजन भव भीरा।।

    अर्थ (Hindi)

    तब कह गीध बचन धरि धीरा । सुनहु राम भंजन भव भीरा।।

  489. RCM 3.31.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    नाथ दसानन यह गति कीन्ही। तेहि खल जनकसुता हरि लीन्ही।।

    अर्थ (Hindi)

    नाथ दसानन यह गति कीन्ही। तेहि खल जनकसुता हरि लीन्ही।।

  490. RCM 3.31.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    लै दच्छिन दिसि गयउ गोसाई। बिलपति अति कुररी की नाई।।

    अर्थ (Hindi)

    लै दच्छिन दिसि गयउ गोसाई। बिलपति अति कुररी की नाई।।

  491. RCM 3.31.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    दरस लागी प्रभु राखेंउँ प्राना। चलन चहत अब कृपानिधाना।।

    अर्थ (Hindi)

    दरस लागी प्रभु राखेंउँ प्राना। चलन चहत अब कृपानिधाना।।

  492. RCM 3.31.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    राम कहा तनु राखहु ताता। मुख मुसकाइ कही तेहिं बाता।।

    अर्थ (Hindi)

    राम कहा तनु राखहु ताता। मुख मुसकाइ कही तेहिं बाता।।

  493. RCM 3.31.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जा कर नाम मरत मुख आवा। अधमउ मुकुत होई श्रुति गावा।।

    अर्थ (Hindi)

    जा कर नाम मरत मुख आवा। अधमउ मुकुत होई श्रुति गावा।।

  494. RCM 3.31.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सो मम लोचन गोचर आगें। राखौं देह नाथ केहि खाँगें।।

    अर्थ (Hindi)

    सो मम लोचन गोचर आगें। राखौं देह नाथ केहि खाँगें।।

  495. RCM 3.31.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जल भरि नयन कहहिं रघुराई। तात कर्म निज ते गतिं पाई।।

    अर्थ (Hindi)

    जल भरि नयन कहहिं रघुराई। तात कर्म निज ते गतिं पाई।।

  496. RCM 3.31.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    परहित बस जिन्ह के मन माहीं। तिन्ह कहुँ जग दुर्लभ कछु नाहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    परहित बस जिन्ह के मन माहीं। तिन्ह कहुँ जग दुर्लभ कछु नाहीं।।

  497. RCM 3.31.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तनु तजि तात जाहु मम धामा। देउँ काह तुम्ह पूरनकामा।।

    अर्थ (Hindi)

    तनु तजि तात जाहु मम धामा। देउँ काह तुम्ह पूरनकामा।।

  498. RCM 3.31.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सीता हरन तात जनि कहहु पिता सन जाइ।।

    अर्थ (Hindi)

    सीता हरन तात जनि कहहु पिता सन जाइ।।

  499. RCM 3.31.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जौं मैं राम त कुल सहित कहिहि दसानन आइ।।31।।

    अर्थ (Hindi)

    जौं मैं राम त कुल सहित कहिहि दसानन आइ।।31।।

  500. RCM 3.32.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    गीध देह तजि धरि हरि रुपा। भूषन बहु पट पीत अनूपा।।

    अर्थ (Hindi)

    गीध देह तजि धरि हरि रुपा। भूषन बहु पट पीत अनूपा।।

  501. RCM 3.32.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    स्याम गात बिसाल भुज चारी। अस्तुति करत नयन भरि बारी।।

    अर्थ (Hindi)

    स्याम गात बिसाल भुज चारी। अस्तुति करत नयन भरि बारी।।

  502. RCM 3.33.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कोमल चित अति दीनदयाला। कारन बिनु रघुनाथ कृपाला।।

    अर्थ (Hindi)

    कोमल चित अति दीनदयाला। कारन बिनु रघुनाथ कृपाला।।

  503. RCM 3.33.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    गीध अधम खग आमिष भोगी। गति दीन्हि जो जाचत जोगी।।

    अर्थ (Hindi)

    गीध अधम खग आमिष भोगी। गति दीन्हि जो जाचत जोगी।।

  504. RCM 3.33.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुनहु उमा ते लोग अभागी। हरि तजि होहिं बिषय अनुरागी।।

    अर्थ (Hindi)

    सुनहु उमा ते लोग अभागी। हरि तजि होहिं बिषय अनुरागी।।

  505. RCM 3.33.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पुनि सीतहि खोजत द्वौ भाई। चले बिलोकत बन बहुताई।।

    अर्थ (Hindi)

    पुनि सीतहि खोजत द्वौ भाई। चले बिलोकत बन बहुताई।।

  506. RCM 3.33.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    संकुल लता बिटप घन कानन। बहु खग मृग तहँ गज पंचानन।।

    अर्थ (Hindi)

    संकुल लता बिटप घन कानन। बहु खग मृग तहँ गज पंचानन।।

  507. RCM 3.33.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    आवत पंथ कबंध निपाता। तेहिं सब कही साप कै बाता।।

    अर्थ (Hindi)

    आवत पंथ कबंध निपाता। तेहिं सब कही साप कै बाता।।

  508. RCM 3.33.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    दुरबासा मोहि दीन्ही सापा। प्रभु पद पेखि मिटा सो पापा।।

    अर्थ (Hindi)

    दुरबासा मोहि दीन्ही सापा। प्रभु पद पेखि मिटा सो पापा।।

  509. RCM 3.33.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुनु गंधर्ब कहउँ मै तोही। मोहि न सोहाइ ब्रह्मकुल द्रोही।।

    अर्थ (Hindi)

    सुनु गंधर्ब कहउँ मै तोही। मोहि न सोहाइ ब्रह्मकुल द्रोही।।

  510. RCM 3.33.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मन क्रम बचन कपट तजि जो कर भूसुर सेव।

    अर्थ (Hindi)

    मन क्रम बचन कपट तजि जो कर भूसुर सेव।

  511. RCM 3.33.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मोहि समेत बिरंचि सिव बस ताकें सब देव।।33।।

    अर्थ (Hindi)

    मोहि समेत बिरंचि सिव बस ताकें सब देव।।33।।

  512. RCM 3.34.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सापत ताड़त परुष कहंता। बिप्र पूज्य अस गावहिं संता।।

    अर्थ (Hindi)

    सापत ताड़त परुष कहंता। बिप्र पूज्य अस गावहिं संता।।

  513. RCM 3.34.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पूजिअ बिप्र सील गुन हीना। सूद्र न गुन गन ग्यान प्रबीना।।

    अर्थ (Hindi)

    पूजिअ बिप्र सील गुन हीना। सूद्र न गुन गन ग्यान प्रबीना।।

  514. RCM 3.34.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कहि निज धर्म ताहि समुझावा। निज पद प्रीति देखि मन भावा।।

    अर्थ (Hindi)

    कहि निज धर्म ताहि समुझावा। निज पद प्रीति देखि मन भावा।।

  515. RCM 3.34.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    रघुपति चरन कमल सिरु नाई। गयउ गगन आपनि गति पाई।।

    अर्थ (Hindi)

    रघुपति चरन कमल सिरु नाई। गयउ गगन आपनि गति पाई।।

  516. RCM 3.34.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    ताहि देइ गति राम उदारा। सबरी कें आश्रम पगु धारा।।

    अर्थ (Hindi)

    ताहि देइ गति राम उदारा। सबरी कें आश्रम पगु धारा।।

  517. RCM 3.34.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सबरी देखि राम गृहँ आए। मुनि के बचन समुझि जियँ भाए।।

    अर्थ (Hindi)

    सबरी देखि राम गृहँ आए। मुनि के बचन समुझि जियँ भाए।।

  518. RCM 3.34.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सरसिज लोचन बाहु बिसाला। जटा मुकुट सिर उर बनमाला।।

    अर्थ (Hindi)

    सरसिज लोचन बाहु बिसाला। जटा मुकुट सिर उर बनमाला।।

  519. RCM 3.34.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    स्याम गौर सुंदर दोउ भाई। सबरी परी चरन लपटाई।।

    अर्थ (Hindi)

    स्याम गौर सुंदर दोउ भाई। सबरी परी चरन लपटाई।।

  520. RCM 3.34.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    प्रेम मगन मुख बचन न आवा। पुनि पुनि पद सरोज सिर नावा।।

    अर्थ (Hindi)

    प्रेम मगन मुख बचन न आवा। पुनि पुनि पद सरोज सिर नावा।।

  521. RCM 3.34.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सादर जल लै चरन पखारे। पुनि सुंदर आसन बैठारे।।

    अर्थ (Hindi)

    सादर जल लै चरन पखारे। पुनि सुंदर आसन बैठारे।।

  522. RCM 3.34.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कंद मूल फल सुरस अति दिए राम कहुँ आनि।

    अर्थ (Hindi)

    कंद मूल फल सुरस अति दिए राम कहुँ आनि।

  523. RCM 3.34.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    प्रेम सहित प्रभु खाए बारंबार बखानि।।34।।

    अर्थ (Hindi)

    प्रेम सहित प्रभु खाए बारंबार बखानि।।34।।

  524. RCM 3.35.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पानि जोरि आगें भइ ठाढ़ी। प्रभुहि बिलोकि प्रीति अति बाढ़ी।।

    अर्थ (Hindi)

    पानि जोरि आगें भइ ठाढ़ी। प्रभुहि बिलोकि प्रीति अति बाढ़ी।।

  525. RCM 3.35.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    केहि बिधि अस्तुति करौ तुम्हारी। अधम जाति मैं जड़मति भारी।।

    अर्थ (Hindi)

    केहि बिधि अस्तुति करौ तुम्हारी। अधम जाति मैं जड़मति भारी।।

  526. RCM 3.35.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अधम ते अधम अधम अति नारी। तिन्ह महँ मैं मतिमंद अघारी।।

    अर्थ (Hindi)

    अधम ते अधम अधम अति नारी। तिन्ह महँ मैं मतिमंद अघारी।।

  527. RCM 3.35.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कह रघुपति सुनु भामिनि बाता। मानउँ एक भगति कर नाता।।

    अर्थ (Hindi)

    कह रघुपति सुनु भामिनि बाता। मानउँ एक भगति कर नाता।।

  528. RCM 3.35.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जाति पाँति कुल धर्म बड़ाई। धन बल परिजन गुन चतुराई।।

    अर्थ (Hindi)

    जाति पाँति कुल धर्म बड़ाई। धन बल परिजन गुन चतुराई।।

  529. RCM 3.35.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    भगति हीन नर सोहइ कैसा। बिनु जल बारिद देखिअ जैसा।।

    अर्थ (Hindi)

    भगति हीन नर सोहइ कैसा। बिनु जल बारिद देखिअ जैसा।।

  530. RCM 3.35.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    नवधा भगति कहउँ तोहि पाहीं। सावधान सुनु धरु मन माहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    नवधा भगति कहउँ तोहि पाहीं। सावधान सुनु धरु मन माहीं।।

  531. RCM 3.35.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    प्रथम भगति संतन्ह कर संगा। दूसरि रति मम कथा प्रसंगा।।

    अर्थ (Hindi)

    प्रथम भगति संतन्ह कर संगा। दूसरि रति मम कथा प्रसंगा।।

  532. RCM 3.35.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    गुर पद पंकज सेवा तीसरि भगति अमान।

    अर्थ (Hindi)

    गुर पद पंकज सेवा तीसरि भगति अमान।

  533. RCM 3.35.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    चौथि भगति मम गुन गन करइ कपट तजि गान।।35।।

    अर्थ (Hindi)

    चौथि भगति मम गुन गन करइ कपट तजि गान।।35।।

  534. RCM 3.36.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मंत्र जाप मम दृढ़ बिस्वासा। पंचम भजन सो बेद प्रकासा।।

    अर्थ (Hindi)

    मंत्र जाप मम दृढ़ बिस्वासा। पंचम भजन सो बेद प्रकासा।।

  535. RCM 3.36.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    छठ दम सील बिरति बहु करमा। निरत निरंतर सज्जन धरमा।।

    अर्थ (Hindi)

    छठ दम सील बिरति बहु करमा। निरत निरंतर सज्जन धरमा।।

  536. RCM 3.36.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सातवँ सम मोहि मय जग देखा। मोतें संत अधिक करि लेखा।।

    अर्थ (Hindi)

    सातवँ सम मोहि मय जग देखा। मोतें संत अधिक करि लेखा।।

  537. RCM 3.36.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    आठवँ जथालाभ संतोषा। सपनेहुँ नहिं देखइ परदोषा।।

    अर्थ (Hindi)

    आठवँ जथालाभ संतोषा। सपनेहुँ नहिं देखइ परदोषा।।

  538. RCM 3.36.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    नवम सरल सब सन छलहीना। मम भरोस हियँ हरष न दीना।।

    अर्थ (Hindi)

    नवम सरल सब सन छलहीना। मम भरोस हियँ हरष न दीना।।

  539. RCM 3.36.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    नव महुँ एकउ जिन्ह के होई। नारि पुरुष सचराचर कोई।।

    अर्थ (Hindi)

    नव महुँ एकउ जिन्ह के होई। नारि पुरुष सचराचर कोई।।

  540. RCM 3.36.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सोइ अतिसय प्रिय भामिनि मोरे। सकल प्रकार भगति दृढ़ तोरें।।

    अर्थ (Hindi)

    सोइ अतिसय प्रिय भामिनि मोरे। सकल प्रकार भगति दृढ़ तोरें।।

  541. RCM 3.36.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जोगि बृंद दुरलभ गति जोई। तो कहुँ आजु सुलभ भइ सोई।।

    अर्थ (Hindi)

    जोगि बृंद दुरलभ गति जोई। तो कहुँ आजु सुलभ भइ सोई।।

  542. RCM 3.36.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मम दरसन फल परम अनूपा। जीव पाव निज सहज सरूपा।।

    अर्थ (Hindi)

    मम दरसन फल परम अनूपा। जीव पाव निज सहज सरूपा।।

  543. RCM 3.36.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जनकसुता कइ सुधि भामिनी। जानहि कहु करिबरगामिनी।।

    अर्थ (Hindi)

    जनकसुता कइ सुधि भामिनी। जानहि कहु करिबरगामिनी।।

  544. RCM 3.36.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पंपा सरहि जाहु रघुराई। तहँ होइहि सुग्रीव मिताई।।

    अर्थ (Hindi)

    पंपा सरहि जाहु रघुराई। तहँ होइहि सुग्रीव मिताई।।

  545. RCM 3.36.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सो सब कहिहि देव रघुबीरा। जानतहूँ पूछहु मतिधीरा।।

    अर्थ (Hindi)

    सो सब कहिहि देव रघुबीरा। जानतहूँ पूछहु मतिधीरा।।

  546. RCM 3.36.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बार बार प्रभु पद सिरु नाई। प्रेम सहित सब कथा सुनाई।।

    अर्थ (Hindi)

    बार बार प्रभु पद सिरु नाई। प्रेम सहित सब कथा सुनाई।।

  547. RCM 3.37.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    चले राम त्यागा बन सोऊ। अतुलित बल नर केहरि दोऊ।।

    अर्थ (Hindi)

    चले राम त्यागा बन सोऊ। अतुलित बल नर केहरि दोऊ।।

  548. RCM 3.37.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बिरही इव प्रभु करत बिषादा। कहत कथा अनेक संबादा।।

    अर्थ (Hindi)

    बिरही इव प्रभु करत बिषादा। कहत कथा अनेक संबादा।।

  549. RCM 3.37.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    लछिमन देखु बिपिन कइ सोभा। देखत केहि कर मन नहिं छोभा।।

    अर्थ (Hindi)

    लछिमन देखु बिपिन कइ सोभा। देखत केहि कर मन नहिं छोभा।।

  550. RCM 3.37.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    नारि सहित सब खग मृग बृंदा। मानहुँ मोरि करत हहिं निंदा।।

    अर्थ (Hindi)

    नारि सहित सब खग मृग बृंदा। मानहुँ मोरि करत हहिं निंदा।।

  551. RCM 3.37.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    हमहि देखि मृग निकर पराहीं। मृगीं कहहिं तुम्ह कहँ भय नाहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    हमहि देखि मृग निकर पराहीं। मृगीं कहहिं तुम्ह कहँ भय नाहीं।।

  552. RCM 3.37.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तुम्ह आनंद करहु मृग जाए। कंचन मृग खोजन ए आए।।

    अर्थ (Hindi)

    तुम्ह आनंद करहु मृग जाए। कंचन मृग खोजन ए आए।।

  553. RCM 3.37.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    संग लाइ करिनीं करि लेहीं। मानहुँ मोहि सिखावनु देहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    संग लाइ करिनीं करि लेहीं। मानहुँ मोहि सिखावनु देहीं।।

  554. RCM 3.37.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सास्त्र सुचिंतित पुनि पुनि देखिअ। भूप सुसेवित बस नहिं लेखिअ।।

    अर्थ (Hindi)

    सास्त्र सुचिंतित पुनि पुनि देखिअ। भूप सुसेवित बस नहिं लेखिअ।।

  555. RCM 3.37.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    राखिअ नारि जदपि उर माहीं। जुबती सास्त्र नृपति बस नाहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    राखिअ नारि जदपि उर माहीं। जुबती सास्त्र नृपति बस नाहीं।।

  556. RCM 3.37.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    देखहु तात बसंत सुहावा। प्रिया हीन मोहि भय उपजावा।।

    अर्थ (Hindi)

    देखहु तात बसंत सुहावा। प्रिया हीन मोहि भय उपजावा।।

  557. RCM 3.37.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बिरह बिकल बलहीन मोहि जानेसि निपट अकेल।

    अर्थ (Hindi)

    बिरह बिकल बलहीन मोहि जानेसि निपट अकेल।

  558. RCM 3.37.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सहित बिपिन मधुकर खग मदन कीन्ह बगमेल।।37(क)।।

    अर्थ (Hindi)

    सहित बिपिन मधुकर खग मदन कीन्ह बगमेल।।37(क)।।

  559. RCM 3.37.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    देखि गयउ भ्राता सहित तासु दूत सुनि बात।

    अर्थ (Hindi)

    देखि गयउ भ्राता सहित तासु दूत सुनि बात।

  560. RCM 3.37.14
    📖 Open verse-by-verse reader#

    डेरा कीन्हेउ मनहुँ तब कटकु हटकि मनजात।।37(ख)।।

    अर्थ (Hindi)

    डेरा कीन्हेउ मनहुँ तब कटकु हटकि मनजात।।37(ख)।।

  561. RCM 3.38.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बिटप बिसाल लता अरुझानी। बिबिध बितान दिए जनु तानी।।

    अर्थ (Hindi)

    बिटप बिसाल लता अरुझानी। बिबिध बितान दिए जनु तानी।।

  562. RCM 3.38.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कदलि ताल बर धुजा पताका। दैखि न मोह धीर मन जाका।।

    अर्थ (Hindi)

    कदलि ताल बर धुजा पताका। दैखि न मोह धीर मन जाका।।

  563. RCM 3.38.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बिबिध भाँति फूले तरु नाना। जनु बानैत बने बहु बाना।।

    अर्थ (Hindi)

    बिबिध भाँति फूले तरु नाना। जनु बानैत बने बहु बाना।।

  564. RCM 3.38.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कहुँ कहुँ सुन्दर बिटप सुहाए। जनु भट बिलग बिलग होइ छाए।।

    अर्थ (Hindi)

    कहुँ कहुँ सुन्दर बिटप सुहाए। जनु भट बिलग बिलग होइ छाए।।

  565. RCM 3.38.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कूजत पिक मानहुँ गज माते। ढेक महोख ऊँट बिसराते।।

    अर्थ (Hindi)

    कूजत पिक मानहुँ गज माते। ढेक महोख ऊँट बिसराते।।

  566. RCM 3.38.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मोर चकोर कीर बर बाजी। पारावत मराल सब ताजी।।

    अर्थ (Hindi)

    मोर चकोर कीर बर बाजी। पारावत मराल सब ताजी।।

  567. RCM 3.38.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तीतिर लावक पदचर जूथा। बरनि न जाइ मनोज बरुथा।।

    अर्थ (Hindi)

    तीतिर लावक पदचर जूथा। बरनि न जाइ मनोज बरुथा।।

  568. RCM 3.38.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    रथ गिरि सिला दुंदुभी झरना। चातक बंदी गुन गन बरना।।

    अर्थ (Hindi)

    रथ गिरि सिला दुंदुभी झरना। चातक बंदी गुन गन बरना।।

  569. RCM 3.38.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मधुकर मुखर भेरि सहनाई। त्रिबिध बयारि बसीठीं आई।।

    अर्थ (Hindi)

    मधुकर मुखर भेरि सहनाई। त्रिबिध बयारि बसीठीं आई।।

  570. RCM 3.38.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    चतुरंगिनी सेन सँग लीन्हें। बिचरत सबहि चुनौती दीन्हें।।

    अर्थ (Hindi)

    चतुरंगिनी सेन सँग लीन्हें। बिचरत सबहि चुनौती दीन्हें।।

  571. RCM 3.38.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    लछिमन देखत काम अनीका। रहहिं धीर तिन्ह कै जग लीका।।

    अर्थ (Hindi)

    लछिमन देखत काम अनीका। रहहिं धीर तिन्ह कै जग लीका।।

  572. RCM 3.38.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    एहि कें एक परम बल नारी। तेहि तें उबर सुभट सोइ भारी।।

    अर्थ (Hindi)

    एहि कें एक परम बल नारी। तेहि तें उबर सुभट सोइ भारी।।

  573. RCM 3.38.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तात तीनि अति प्रबल खल काम क्रोध अरु लोभ।

    अर्थ (Hindi)

    तात तीनि अति प्रबल खल काम क्रोध अरु लोभ।

  574. RCM 3.38.14
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मुनि बिग्यान धाम मन करहिं निमिष महुँ छोभ।।38(क)।।

    अर्थ (Hindi)

    मुनि बिग्यान धाम मन करहिं निमिष महुँ छोभ।।38(क)।।

  575. RCM 3.38.15
    📖 Open verse-by-verse reader#

    लोभ कें इच्छा दंभ बल काम कें केवल नारि।

    अर्थ (Hindi)

    लोभ कें इच्छा दंभ बल काम कें केवल नारि।

  576. RCM 3.38.16
    📖 Open verse-by-verse reader#

    क्रोध के परुष बचन बल मुनिबर कहहिं बिचारि।।38(ख)।।

    अर्थ (Hindi)

    क्रोध के परुष बचन बल मुनिबर कहहिं बिचारि।।38(ख)।।

  577. RCM 3.39.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    गुनातीत सचराचर स्वामी। राम उमा सब अंतरजामी।।

    अर्थ (Hindi)

    गुनातीत सचराचर स्वामी। राम उमा सब अंतरजामी।।

  578. RCM 3.39.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कामिन्ह कै दीनता देखाई। धीरन्ह कें मन बिरति दृढ़ाई।।

    अर्थ (Hindi)

    कामिन्ह कै दीनता देखाई। धीरन्ह कें मन बिरति दृढ़ाई।।

  579. RCM 3.39.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    क्रोध मनोज लोभ मद माया। छूटहिं सकल राम कीं दाया।।

    अर्थ (Hindi)

    क्रोध मनोज लोभ मद माया। छूटहिं सकल राम कीं दाया।।

  580. RCM 3.39.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सो नर इंद्रजाल नहिं भूला। जा पर होइ सो नट अनुकूला।।

    अर्थ (Hindi)

    सो नर इंद्रजाल नहिं भूला। जा पर होइ सो नट अनुकूला।।

  581. RCM 3.39.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    उमा कहउँ मैं अनुभव अपना। सत हरि भजनु जगत सब सपना।।

    अर्थ (Hindi)

    उमा कहउँ मैं अनुभव अपना। सत हरि भजनु जगत सब सपना।।

  582. RCM 3.39.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पुनि प्रभु गए सरोबर तीरा। पंपा नाम सुभग गंभीरा।।

    अर्थ (Hindi)

    पुनि प्रभु गए सरोबर तीरा। पंपा नाम सुभग गंभीरा।।

  583. RCM 3.39.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    संत हृदय जस निर्मल बारी। बाँधे घाट मनोहर चारी।।

    अर्थ (Hindi)

    संत हृदय जस निर्मल बारी। बाँधे घाट मनोहर चारी।।

  584. RCM 3.39.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जहँ तहँ पिअहिं बिबिध मृग नीरा। जनु उदार गृह जाचक भीरा।।

    अर्थ (Hindi)

    जहँ तहँ पिअहिं बिबिध मृग नीरा। जनु उदार गृह जाचक भीरा।।

  585. RCM 3.39.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पुरइनि सबन ओट जल बेगि न पाइअ मर्म।

    अर्थ (Hindi)

    पुरइनि सबन ओट जल बेगि न पाइअ मर्म।

  586. RCM 3.39.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मायाछन्न न देखिऐ जैसे निर्गुन ब्रह्म।।39(क)।।

    अर्थ (Hindi)

    मायाछन्न न देखिऐ जैसे निर्गुन ब्रह्म।।39(क)।।

  587. RCM 3.39.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुखि मीन सब एकरस अति अगाध जल माहिं।

    अर्थ (Hindi)

    सुखि मीन सब एकरस अति अगाध जल माहिं।

  588. RCM 3.39.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जथा धर्मसीलन्ह के दिन सुख संजुत जाहिं।।39(ख)।।

    अर्थ (Hindi)

    जथा धर्मसीलन्ह के दिन सुख संजुत जाहिं।।39(ख)।।

  589. RCM 3.40.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बिकसे सरसिज नाना रंगा। मधुर मुखर गुंजत बहु भृंगा।।

    अर्थ (Hindi)

    बिकसे सरसिज नाना रंगा। मधुर मुखर गुंजत बहु भृंगा।।

  590. RCM 3.40.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बोलत जलकुक्कुट कलहंसा। प्रभु बिलोकि जनु करत प्रसंसा।।

    अर्थ (Hindi)

    बोलत जलकुक्कुट कलहंसा। प्रभु बिलोकि जनु करत प्रसंसा।।

  591. RCM 3.40.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    चक्रवाक बक खग समुदाई। देखत बनइ बरनि नहिं जाई।।

    अर्थ (Hindi)

    चक्रवाक बक खग समुदाई। देखत बनइ बरनि नहिं जाई।।

  592. RCM 3.40.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुन्दर खग गन गिरा सुहाई। जात पथिक जनु लेत बोलाई।।

    अर्थ (Hindi)

    सुन्दर खग गन गिरा सुहाई। जात पथिक जनु लेत बोलाई।।

  593. RCM 3.40.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    ताल समीप मुनिन्ह गृह छाए। चहु दिसि कानन बिटप सुहाए।।

    अर्थ (Hindi)

    ताल समीप मुनिन्ह गृह छाए। चहु दिसि कानन बिटप सुहाए।।

  594. RCM 3.40.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    चंपक बकुल कदंब तमाला। पाटल पनस परास रसाला।।

    अर्थ (Hindi)

    चंपक बकुल कदंब तमाला। पाटल पनस परास रसाला।।

  595. RCM 3.40.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    नव पल्लव कुसुमित तरु नाना। चंचरीक पटली कर गाना।।

    अर्थ (Hindi)

    नव पल्लव कुसुमित तरु नाना। चंचरीक पटली कर गाना।।

  596. RCM 3.40.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सीतल मंद सुगंध सुभाऊ। संतत बहइ मनोहर बाऊ।।

    अर्थ (Hindi)

    सीतल मंद सुगंध सुभाऊ। संतत बहइ मनोहर बाऊ।।

  597. RCM 3.40.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कुहू कुहू कोकिल धुनि करहीं। सुनि रव सरस ध्यान मुनि टरहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    कुहू कुहू कोकिल धुनि करहीं। सुनि रव सरस ध्यान मुनि टरहीं।।

  598. RCM 3.40.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    फल भारन नमि बिटप सब रहे भूमि निअराइ।

    अर्थ (Hindi)

    फल भारन नमि बिटप सब रहे भूमि निअराइ।

  599. RCM 3.40.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पर उपकारी पुरुष जिमि नवहिं सुसंपति पाइ।।40।।

    अर्थ (Hindi)

    पर उपकारी पुरुष जिमि नवहिं सुसंपति पाइ।।40।।

  600. RCM 3.41.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    देखि राम अति रुचिर तलावा। मज्जनु कीन्ह परम सुख पावा।।

    अर्थ (Hindi)

    देखि राम अति रुचिर तलावा। मज्जनु कीन्ह परम सुख पावा।।

  601. RCM 3.41.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    देखी सुंदर तरुबर छाया। बैठे अनुज सहित रघुराया।।

    अर्थ (Hindi)

    देखी सुंदर तरुबर छाया। बैठे अनुज सहित रघुराया।।

  602. RCM 3.41.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तहँ पुनि सकल देव मुनि आए। अस्तुति करि निज धाम सिधाए।।

    अर्थ (Hindi)

    तहँ पुनि सकल देव मुनि आए। अस्तुति करि निज धाम सिधाए।।

  603. RCM 3.41.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बैठे परम प्रसन्न कृपाला। कहत अनुज सन कथा रसाला।।

    अर्थ (Hindi)

    बैठे परम प्रसन्न कृपाला। कहत अनुज सन कथा रसाला।।

  604. RCM 3.41.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बिरहवंत भगवंतहि देखी। नारद मन भा सोच बिसेषी।।

    अर्थ (Hindi)

    बिरहवंत भगवंतहि देखी। नारद मन भा सोच बिसेषी।।

  605. RCM 3.41.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मोर साप करि अंगीकारा। सहत राम नाना दुख भारा।।

    अर्थ (Hindi)

    मोर साप करि अंगीकारा। सहत राम नाना दुख भारा।।

  606. RCM 3.41.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    ऐसे प्रभुहि बिलोकउँ जाई। पुनि न बनिहि अस अवसरु आई।।

    अर्थ (Hindi)

    ऐसे प्रभुहि बिलोकउँ जाई। पुनि न बनिहि अस अवसरु आई।।

  607. RCM 3.41.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    यह बिचारि नारद कर बीना। गए जहाँ प्रभु सुख आसीना।।

    अर्थ (Hindi)

    यह बिचारि नारद कर बीना। गए जहाँ प्रभु सुख आसीना।।

  608. RCM 3.41.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    गावत राम चरित मृदु बानी। प्रेम सहित बहु भाँति बखानी।।

    अर्थ (Hindi)

    गावत राम चरित मृदु बानी। प्रेम सहित बहु भाँति बखानी।।

  609. RCM 3.41.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    करत दंडवत लिए उठाई। राखे बहुत बार उर लाई।।

    अर्थ (Hindi)

    करत दंडवत लिए उठाई। राखे बहुत बार उर लाई।।

  610. RCM 3.41.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    स्वागत पूँछि निकट बैठारे। लछिमन सादर चरन पखारे।।

    अर्थ (Hindi)

    स्वागत पूँछि निकट बैठारे। लछिमन सादर चरन पखारे।।

  611. RCM 3.41.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    नाना बिधि बिनती करि प्रभु प्रसन्न जियँ जानि।

    अर्थ (Hindi)

    नाना बिधि बिनती करि प्रभु प्रसन्न जियँ जानि।

  612. RCM 3.41.13
    📖 Open verse-by-verse reader#

    नारद बोले बचन तब जोरि सरोरुह पानि।।41।।

    अर्थ (Hindi)

    नारद बोले बचन तब जोरि सरोरुह पानि।।41।।

  613. RCM 3.42.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुनहु उदार सहज रघुनायक। सुंदर अगम सुगम बर दायक।।

    अर्थ (Hindi)

    सुनहु उदार सहज रघुनायक। सुंदर अगम सुगम बर दायक।।

  614. RCM 3.42.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    देहु एक बर मागउँ स्वामी। जद्यपि जानत अंतरजामी।।

    अर्थ (Hindi)

    देहु एक बर मागउँ स्वामी। जद्यपि जानत अंतरजामी।।

  615. RCM 3.42.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जानहु मुनि तुम्ह मोर सुभाऊ। जन सन कबहुँ कि करउँ दुराऊ।।

    अर्थ (Hindi)

    जानहु मुनि तुम्ह मोर सुभाऊ। जन सन कबहुँ कि करउँ दुराऊ।।

  616. RCM 3.42.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कवन बस्तु असि प्रिय मोहि लागी। जो मुनिबर न सकहु तुम्ह मागी।।

    अर्थ (Hindi)

    कवन बस्तु असि प्रिय मोहि लागी। जो मुनिबर न सकहु तुम्ह मागी।।

  617. RCM 3.42.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जन कहुँ कछु अदेय नहिं मोरें। अस बिस्वास तजहु जनि भोरें।।

    अर्थ (Hindi)

    जन कहुँ कछु अदेय नहिं मोरें। अस बिस्वास तजहु जनि भोरें।।

  618. RCM 3.42.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तब नारद बोले हरषाई । अस बर मागउँ करउँ ढिठाई।।

    अर्थ (Hindi)

    तब नारद बोले हरषाई । अस बर मागउँ करउँ ढिठाई।।

  619. RCM 3.42.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जद्यपि प्रभु के नाम अनेका। श्रुति कह अधिक एक तें एका।।

    अर्थ (Hindi)

    जद्यपि प्रभु के नाम अनेका। श्रुति कह अधिक एक तें एका।।

  620. RCM 3.42.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    राम सकल नामन्ह ते अधिका। होउ नाथ अघ खग गन बधिका।।

    अर्थ (Hindi)

    राम सकल नामन्ह ते अधिका। होउ नाथ अघ खग गन बधिका।।

  621. RCM 3.42.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    राका रजनी भगति तव राम नाम सोइ सोम।

    अर्थ (Hindi)

    राका रजनी भगति तव राम नाम सोइ सोम।

  622. RCM 3.42.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अपर नाम उडगन बिमल बसुहुँ भगत उर ब्योम।।42(क)।।

    अर्थ (Hindi)

    अपर नाम उडगन बिमल बसुहुँ भगत उर ब्योम।।42(क)।।

  623. RCM 3.42.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    एवमस्तु मुनि सन कहेउ कृपासिंधु रघुनाथ।

    अर्थ (Hindi)

    एवमस्तु मुनि सन कहेउ कृपासिंधु रघुनाथ।

  624. RCM 3.42.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तब नारद मन हरष अति प्रभु पद नायउ माथ।।42(ख)।।

    अर्थ (Hindi)

    तब नारद मन हरष अति प्रभु पद नायउ माथ।।42(ख)।।

  625. RCM 3.43.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अति प्रसन्न रघुनाथहि जानी। पुनि नारद बोले मृदु बानी।।

    अर्थ (Hindi)

    अति प्रसन्न रघुनाथहि जानी। पुनि नारद बोले मृदु बानी।।

  626. RCM 3.43.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    राम जबहिं प्रेरेउ निज माया। मोहेहु मोहि सुनहु रघुराया।।

    अर्थ (Hindi)

    राम जबहिं प्रेरेउ निज माया। मोहेहु मोहि सुनहु रघुराया।।

  627. RCM 3.43.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तब बिबाह मैं चाहउँ कीन्हा। प्रभु केहि कारन करै न दीन्हा।।

    अर्थ (Hindi)

    तब बिबाह मैं चाहउँ कीन्हा। प्रभु केहि कारन करै न दीन्हा।।

  628. RCM 3.43.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुनु मुनि तोहि कहउँ सहरोसा। भजहिं जे मोहि तजि सकल भरोसा।।

    अर्थ (Hindi)

    सुनु मुनि तोहि कहउँ सहरोसा। भजहिं जे मोहि तजि सकल भरोसा।।

  629. RCM 3.43.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    करउँ सदा तिन्ह कै रखवारी। जिमि बालक राखइ महतारी।।

    अर्थ (Hindi)

    करउँ सदा तिन्ह कै रखवारी। जिमि बालक राखइ महतारी।।

  630. RCM 3.43.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    गह सिसु बच्छ अनल अहि धाई। तहँ राखइ जननी अरगाई।।

    अर्थ (Hindi)

    गह सिसु बच्छ अनल अहि धाई। तहँ राखइ जननी अरगाई।।

  631. RCM 3.43.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    प्रौढ़ भएँ तेहि सुत पर माता। प्रीति करइ नहिं पाछिलि बाता।।

    अर्थ (Hindi)

    प्रौढ़ भएँ तेहि सुत पर माता। प्रीति करइ नहिं पाछिलि बाता।।

  632. RCM 3.43.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मोरे प्रौढ़ तनय सम ग्यानी। बालक सुत सम दास अमानी।।

    अर्थ (Hindi)

    मोरे प्रौढ़ तनय सम ग्यानी। बालक सुत सम दास अमानी।।

  633. RCM 3.43.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जनहि मोर बल निज बल ताही। दुहु कहँ काम क्रोध रिपु आही।।

    अर्थ (Hindi)

    जनहि मोर बल निज बल ताही। दुहु कहँ काम क्रोध रिपु आही।।

  634. RCM 3.43.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    यह बिचारि पंडित मोहि भजहीं। पाएहुँ ग्यान भगति नहिं तजहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    यह बिचारि पंडित मोहि भजहीं। पाएहुँ ग्यान भगति नहिं तजहीं।।

  635. RCM 3.43.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    काम क्रोध लोभादि मद प्रबल मोह कै धारि।

    अर्थ (Hindi)

    काम क्रोध लोभादि मद प्रबल मोह कै धारि।

  636. RCM 3.43.12
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तिन्ह महँ अति दारुन दुखद मायारूपी नारि।।43।।

    अर्थ (Hindi)

    तिन्ह महँ अति दारुन दुखद मायारूपी नारि।।43।।

  637. RCM 3.44.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुनि मुनि कह पुरान श्रुति संता। मोह बिपिन कहुँ नारि बसंता।।

    अर्थ (Hindi)

    सुनि मुनि कह पुरान श्रुति संता। मोह बिपिन कहुँ नारि बसंता।।

  638. RCM 3.44.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जप तप नेम जलाश्रय झारी। होइ ग्रीषम सोषइ सब नारी।।

    अर्थ (Hindi)

    जप तप नेम जलाश्रय झारी। होइ ग्रीषम सोषइ सब नारी।।

  639. RCM 3.44.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    काम क्रोध मद मत्सर भेका। इन्हहि हरषप्रद बरषा एका।।

    अर्थ (Hindi)

    काम क्रोध मद मत्सर भेका। इन्हहि हरषप्रद बरषा एका।।

  640. RCM 3.44.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    दुर्बासना कुमुद समुदाई। तिन्ह कहँ सरद सदा सुखदाई।।

    अर्थ (Hindi)

    दुर्बासना कुमुद समुदाई। तिन्ह कहँ सरद सदा सुखदाई।।

  641. RCM 3.44.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    धर्म सकल सरसीरुह बृंदा। होइ हिम तिन्हहि दहइ सुख मंदा।।

    अर्थ (Hindi)

    धर्म सकल सरसीरुह बृंदा। होइ हिम तिन्हहि दहइ सुख मंदा।।

  642. RCM 3.44.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पुनि ममता जवास बहुताई। पलुहइ नारि सिसिर रितु पाई।।

    अर्थ (Hindi)

    पुनि ममता जवास बहुताई। पलुहइ नारि सिसिर रितु पाई।।

  643. RCM 3.44.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पाप उलूक निकर सुखकारी। नारि निबिड़ रजनी अँधिआरी।।

    अर्थ (Hindi)

    पाप उलूक निकर सुखकारी। नारि निबिड़ रजनी अँधिआरी।।

  644. RCM 3.44.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बुधि बल सील सत्य सब मीना। बनसी सम त्रिय कहहिं प्रबीना।।

    अर्थ (Hindi)

    बुधि बल सील सत्य सब मीना। बनसी सम त्रिय कहहिं प्रबीना।।

  645. RCM 3.44.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अवगुन मूल सूलप्रद प्रमदा सब दुख खानि।

    अर्थ (Hindi)

    अवगुन मूल सूलप्रद प्रमदा सब दुख खानि।

  646. RCM 3.44.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    ताते कीन्ह निवारन मुनि मैं यह जियँ जानि।।44।।

    अर्थ (Hindi)

    ताते कीन्ह निवारन मुनि मैं यह जियँ जानि।।44।।

  647. RCM 3.45.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुनि रघुपति के बचन सुहाए। मुनि तन पुलक नयन भरि आए।।

    अर्थ (Hindi)

    सुनि रघुपति के बचन सुहाए। मुनि तन पुलक नयन भरि आए।।

  648. RCM 3.45.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    कहहु कवन प्रभु कै असि रीती। सेवक पर ममता अरु प्रीती।।

    अर्थ (Hindi)

    कहहु कवन प्रभु कै असि रीती। सेवक पर ममता अरु प्रीती।।

  649. RCM 3.45.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जे न भजहिं अस प्रभु भ्रम त्यागी। ग्यान रंक नर मंद अभागी।।

    अर्थ (Hindi)

    जे न भजहिं अस प्रभु भ्रम त्यागी। ग्यान रंक नर मंद अभागी।।

  650. RCM 3.45.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    पुनि सादर बोले मुनि नारद। सुनहु राम बिग्यान बिसारद।।

    अर्थ (Hindi)

    पुनि सादर बोले मुनि नारद। सुनहु राम बिग्यान बिसारद।।

  651. RCM 3.45.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    संतन्ह के लच्छन रघुबीरा। कहहु नाथ भव भंजन भीरा।।

    अर्थ (Hindi)

    संतन्ह के लच्छन रघुबीरा। कहहु नाथ भव भंजन भीरा।।

  652. RCM 3.45.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सुनु मुनि संतन्ह के गुन कहऊँ। जिन्ह ते मैं उन्ह कें बस रहऊँ।।

    अर्थ (Hindi)

    सुनु मुनि संतन्ह के गुन कहऊँ। जिन्ह ते मैं उन्ह कें बस रहऊँ।।

  653. RCM 3.45.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    षट बिकार जित अनघ अकामा। अचल अकिंचन सुचि सुखधामा।।

    अर्थ (Hindi)

    षट बिकार जित अनघ अकामा। अचल अकिंचन सुचि सुखधामा।।

  654. RCM 3.45.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    अमितबोध अनीह मितभोगी। सत्यसार कबि कोबिद जोगी।।

    अर्थ (Hindi)

    अमितबोध अनीह मितभोगी। सत्यसार कबि कोबिद जोगी।।

  655. RCM 3.45.9
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सावधान मानद मदहीना। धीर धर्म गति परम प्रबीना।।

    अर्थ (Hindi)

    सावधान मानद मदहीना। धीर धर्म गति परम प्रबीना।।

  656. RCM 3.45.10
    📖 Open verse-by-verse reader#

    गुनागार संसार दुख रहित बिगत संदेह।।

    अर्थ (Hindi)

    गुनागार संसार दुख रहित बिगत संदेह।।

  657. RCM 3.45.11
    📖 Open verse-by-verse reader#

    तजि मम चरन सरोज प्रिय तिन्ह कहुँ देह न गेह।।45।।

    अर्थ (Hindi)

    तजि मम चरन सरोज प्रिय तिन्ह कहुँ देह न गेह।।45।।

  658. RCM 3.46.1
    📖 Open verse-by-verse reader#

    निज गुन श्रवन सुनत सकुचाहीं। पर गुन सुनत अधिक हरषाहीं।।

    अर्थ (Hindi)

    निज गुन श्रवन सुनत सकुचाहीं। पर गुन सुनत अधिक हरषाहीं।।

  659. RCM 3.46.2
    📖 Open verse-by-verse reader#

    सम सीतल नहिं त्यागहिं नीती। सरल सुभाउ सबहिं सन प्रीती।।

    अर्थ (Hindi)

    सम सीतल नहिं त्यागहिं नीती। सरल सुभाउ सबहिं सन प्रीती।।

  660. RCM 3.46.3
    📖 Open verse-by-verse reader#

    जप तप ब्रत दम संजम नेमा। गुरु गोबिंद बिप्र पद प्रेमा।।

    अर्थ (Hindi)

    जप तप ब्रत दम संजम नेमा। गुरु गोबिंद बिप्र पद प्रेमा।।

  661. RCM 3.46.4
    📖 Open verse-by-verse reader#

    श्रद्धा छमा मयत्री दाया। मुदिता मम पद प्रीति अमाया।।

    अर्थ (Hindi)

    श्रद्धा छमा मयत्री दाया। मुदिता मम पद प्रीति अमाया।।

  662. RCM 3.46.5
    📖 Open verse-by-verse reader#

    बिरति बिबेक बिनय बिग्याना। बोध जथारथ बेद पुराना।।

    अर्थ (Hindi)

    बिरति बिबेक बिनय बिग्याना। बोध जथारथ बेद पुराना।।

  663. RCM 3.46.6
    📖 Open verse-by-verse reader#

    दंभ मान मद करहिं न काऊ। भूलि न देहिं कुमारग पाऊ।।

    अर्थ (Hindi)

    दंभ मान मद करहिं न काऊ। भूलि न देहिं कुमारग पाऊ।।

  664. RCM 3.46.7
    📖 Open verse-by-verse reader#

    गावहिं सुनहिं सदा मम लीला। हेतु रहित परहित रत सीला।।

    अर्थ (Hindi)

    गावहिं सुनहिं सदा मम लीला। हेतु रहित परहित रत सीला।।

  665. RCM 3.46.8
    📖 Open verse-by-verse reader#

    मुनि सुनु साधुन्ह के गुन जेते। कहि न सकहिं सारद श्रुति तेते।।

    अर्थ (Hindi)

    मुनि सुनु साधुन्ह के गुन जेते। कहि न सकहिं सारद श्रुति तेते।।