Vedic Mantras (Consolidated Pack) · Chapter 5
Daily Prayers
नित्य प्रार्थनाः
The everyday household prayers — at waking, before food, before bathing, before study, and the universal Tvameva-Mata family prayer.
7 verses
ॐ ब्रह्मार्पणं ब्रह्म हविर्ब्रह्माग्नौ ब्रह्मणा हुतम्। ब्रह्मैव तेन गन्तव्यं ब्रह्मकर्मसमाधिना॥
oṃ brahmārpaṇaṃ brahma havir brahmāgnau brahmaṇā hutam brahmaiva tena gantavyaṃ brahma-karma-samādhinā
अर्थ (Hindi)
ॐ — अर्पण ब्रह्म है, हवि ब्रह्म है, ब्रह्मरूपी अग्नि में ब्रह्म द्वारा हवन किया गया है। ब्रह्मरूपी कर्म में समाधिस्थ पुरुष को ब्रह्म ही प्राप्त होने योग्य है। (श्रीमद्भगवद्गीता ४.२४ — भोजन-मन्त्र।)
Meaning (English)
Om. The offering is Brahman; the oblation is Brahman; offered by Brahman into the fire of Brahman. By one absorbed in the action that is Brahman, Brahman alone is to be reached. (Bhagavad Gita 4.24 — the traditional Bhojan / pre-meal mantra.)
गङ्गे च यमुने चैव गोदावरि सरस्वति। नर्मदे सिन्धु कावेरि जलेऽस्मिन्सन्निधिं कुरु॥
gaṅge ca yamune caiva godāvari sarasvati narmade sindhu kāveri jale ’smin sannidhiṃ kuru
अर्थ (Hindi)
हे गङ्गा, यमुना, गोदावरी, सरस्वती, नर्मदा, सिन्धु और कावेरी — आप सब इस जल में सन्निधि करें (पधारें)। (स्नान-मन्त्र — सप्त-नदी आह्वान।)
Meaning (English)
O Ganga, O Yamuna, O Godavari, O Saraswati, O Narmada, O Sindhu, O Kaveri — make your presence in this water. (Traditional Snan / pre-bath mantra invoking the seven sacred rivers.)
कराग्रे वसते लक्ष्मीः करमध्ये सरस्वती। करमूले तु गोविन्दः प्रभाते करदर्शनम्॥
karāgre vasate lakṣmīḥ kara-madhye sarasvatī kara-mūle tu govindaḥ prabhāte kara-darśanam
अर्थ (Hindi)
हाथ के अग्रभाग में लक्ष्मी निवास करती हैं, मध्य में सरस्वती, और मूल में गोविन्द — इसलिए प्रातःकाल अपने हाथों का दर्शन करना चाहिए। (प्रातः-कर-दर्शन मन्त्र।)
Meaning (English)
In the tip of the palm dwells Lakshmi, in the middle Saraswati, and at the base Govinda — therefore one looks upon one's palms at dawn. (Traditional Pratah-darshan / morning waking prayer.)
वक्रतुण्ड महाकाय सूर्यकोटिसमप्रभ। निर्विघ्नं कुरु मे देव सर्वकार्येषु सर्वदा॥
vakra-tuṇḍa mahā-kāya sūrya-koṭi-sama-prabha nirvighnaṃ kuru me deva sarva-kāryeṣu sarvadā
अर्थ (Hindi)
हे वक्रतुण्ड, महाकाय, करोड़ों सूर्यों के समान कान्ति वाले देव — मेरे सभी कार्यों को सदा निर्विघ्न करें। (गणेश-वन्दना — कार्यारम्भ के पूर्व का मन्त्र।)
Meaning (English)
O curved-trunk One, of vast body, radiant as a million suns — render all my undertakings free of obstacles, always, O Lord. (Traditional Ganesha invocation chanted before any new task.)
सरस्वति नमस्तुभ्यं वरदे कामरूपिणि। विद्यारम्भं करिष्यामि सिद्धिर्भवतु मे सदा॥
sarasvati namas tubhyaṃ varade kāma-rūpiṇi vidyārambhaṃ kariṣyāmi siddhir bhavatu me sadā
अर्थ (Hindi)
हे सरस्वती, वरदायिनी, कामरूपिणी — आपको नमस्कार है। मैं विद्या का आरम्भ कर रहा हूँ; मुझे सदा सिद्धि प्राप्त हो। (विद्यारम्भ-मन्त्र।)
Meaning (English)
Salutations to you, O Saraswati, bestower of boons, who takes whatever form is wished. I begin my studies — may success ever be mine. (Traditional Vidyarambha / pre-study mantra.)
अन्नपूर्णे सदापूर्णे शङ्करप्राणवल्लभे। ज्ञानवैराग्यसिद्ध्यर्थं भिक्षां देहि च पार्वति॥
annapūrṇe sadā-pūrṇe śaṅkara-prāṇa-vallabhe jñāna-vairāgya-siddhy-arthaṃ bhikṣāṃ dehi ca pārvati
अर्थ (Hindi)
हे अन्नपूर्णा, सदा पूर्ण रहने वाली, शङ्कर की प्राणवल्लभा — मुझे ज्ञान और वैराग्य की सिद्धि के लिए भिक्षा दें, हे पार्वती। (भोजन के पूर्व का अन्नपूर्णा-स्तुति मन्त्र।)
Meaning (English)
O Annapurna, ever-full, beloved life of Shankara — grant me alms, O Parvati, for the perfection of wisdom and dispassion. (Annapurna-prayer; chanted before food in many households.)
कायेन वाचा मनसेन्द्रियैर्वा बुद्ध्यात्मना वा प्रकृतेः स्वभावात्। करोमि यद्यत्सकलं परस्मै नारायणायेति समर्पयामि॥
kāyena vācā manasendriyair vā buddhyātmanā vā prakṛteḥ svabhāvāt karomi yad yat sakalaṃ parasmai nārāyaṇāyeti samarpayāmi
अर्थ (Hindi)
मैं जो भी कर्म शरीर, वाणी, मन, इन्द्रियों, बुद्धि, आत्मा या प्रकृति-स्वभाव से करता हूँ — वह सब परम पुरुष भगवान् नारायण को समर्पित करता हूँ। (समर्पण मन्त्र — पारिवारिक पूजा में संध्या में।)
Meaning (English)
Whatever I do — with body, speech, mind, senses, intellect, or soul, or by the nature of Prakriti — I offer all of it to the Supreme Lord Narayana. (Traditional day-closing offering, often paired with Tvameva Mata at family pujas.)