Vedic Mantras (Consolidated Pack) · अध्याय 5
Daily Prayers
नित्य प्रार्थनाः
The everyday household prayers — at waking, before food, before bathing, before study, and the universal Tvameva-Mata family prayer.
- VM 5.1Open verse →
ॐ ब्रह्मार्पणं ब्रह्म हविर्ब्रह्माग्नौ ब्रह्मणा हुतम्। ब्रह्मैव तेन गन्तव्यं ब्रह्मकर्मसमाधिना॥
oṃ brahmārpaṇaṃ brahma havir brahmāgnau brahmaṇā hutam brahmaiva tena gantavyaṃ brahma-karma-samādhinā
अर्थ · Hindi
ॐ — अर्पण ब्रह्म है, हवि ब्रह्म है, ब्रह्मरूपी अग्नि में ब्रह्म द्वारा हवन किया गया है। ब्रह्मरूपी कर्म में समाधिस्थ पुरुष को ब्रह्म ही प्राप्त होने योग्य है। (श्रीमद्भगवद्गीता ४.२४ — भोजन-मन्त्र।)
Meaning · English
Om. The offering is Brahman; the oblation is Brahman; offered by Brahman into the fire of Brahman. By one absorbed in the action that is Brahman, Brahman alone is to be reached. (Bhagavad Gita 4.24 — the traditional Bhojan / pre-meal mantra.)
- VM 5.2Open verse →
गङ्गे च यमुने चैव गोदावरि सरस्वति। नर्मदे सिन्धु कावेरि जलेऽस्मिन्सन्निधिं कुरु॥
gaṅge ca yamune caiva godāvari sarasvati narmade sindhu kāveri jale ’smin sannidhiṃ kuru
अर्थ · Hindi
हे गङ्गा, यमुना, गोदावरी, सरस्वती, नर्मदा, सिन्धु और कावेरी — आप सब इस जल में सन्निधि करें (पधारें)। (स्नान-मन्त्र — सप्त-नदी आह्वान।)
Meaning · English
O Ganga, O Yamuna, O Godavari, O Saraswati, O Narmada, O Sindhu, O Kaveri — make your presence in this water. (Traditional Snan / pre-bath mantra invoking the seven sacred rivers.)
- VM 5.3Open verse →
कराग्रे वसते लक्ष्मीः करमध्ये सरस्वती। करमूले तु गोविन्दः प्रभाते करदर्शनम्॥
karāgre vasate lakṣmīḥ kara-madhye sarasvatī kara-mūle tu govindaḥ prabhāte kara-darśanam
अर्थ · Hindi
हाथ के अग्रभाग में लक्ष्मी निवास करती हैं, मध्य में सरस्वती, और मूल में गोविन्द — इसलिए प्रातःकाल अपने हाथों का दर्शन करना चाहिए। (प्रातः-कर-दर्शन मन्त्र।)
Meaning · English
In the tip of the palm dwells Lakshmi, in the middle Saraswati, and at the base Govinda — therefore one looks upon one's palms at dawn. (Traditional Pratah-darshan / morning waking prayer.)
- VM 5.4Open verse →
वक्रतुण्ड महाकाय सूर्यकोटिसमप्रभ। निर्विघ्नं कुरु मे देव सर्वकार्येषु सर्वदा॥
vakra-tuṇḍa mahā-kāya sūrya-koṭi-sama-prabha nirvighnaṃ kuru me deva sarva-kāryeṣu sarvadā
अर्थ · Hindi
हे वक्रतुण्ड, महाकाय, करोड़ों सूर्यों के समान कान्ति वाले देव — मेरे सभी कार्यों को सदा निर्विघ्न करें। (गणेश-वन्दना — कार्यारम्भ के पूर्व का मन्त्र।)
Meaning · English
O curved-trunk One, of vast body, radiant as a million suns — render all my undertakings free of obstacles, always, O Lord. (Traditional Ganesha invocation chanted before any new task.)
- VM 5.5Open verse →
सरस्वति नमस्तुभ्यं वरदे कामरूपिणि। विद्यारम्भं करिष्यामि सिद्धिर्भवतु मे सदा॥
sarasvati namas tubhyaṃ varade kāma-rūpiṇi vidyārambhaṃ kariṣyāmi siddhir bhavatu me sadā
अर्थ · Hindi
हे सरस्वती, वरदायिनी, कामरूपिणी — आपको नमस्कार है। मैं विद्या का आरम्भ कर रहा हूँ; मुझे सदा सिद्धि प्राप्त हो। (विद्यारम्भ-मन्त्र।)
Meaning · English
Salutations to you, O Saraswati, bestower of boons, who takes whatever form is wished. I begin my studies — may success ever be mine. (Traditional Vidyarambha / pre-study mantra.)
- VM 5.6Open verse →
अन्नपूर्णे सदापूर्णे शङ्करप्राणवल्लभे। ज्ञानवैराग्यसिद्ध्यर्थं भिक्षां देहि च पार्वति॥
annapūrṇe sadā-pūrṇe śaṅkara-prāṇa-vallabhe jñāna-vairāgya-siddhy-arthaṃ bhikṣāṃ dehi ca pārvati
अर्थ · Hindi
हे अन्नपूर्णा, सदा पूर्ण रहने वाली, शङ्कर की प्राणवल्लभा — मुझे ज्ञान और वैराग्य की सिद्धि के लिए भिक्षा दें, हे पार्वती। (भोजन के पूर्व का अन्नपूर्णा-स्तुति मन्त्र।)
Meaning · English
O Annapurna, ever-full, beloved life of Shankara — grant me alms, O Parvati, for the perfection of wisdom and dispassion. (Annapurna-prayer; chanted before food in many households.)
- VM 5.7Open verse →
कायेन वाचा मनसेन्द्रियैर्वा बुद्ध्यात्मना वा प्रकृतेः स्वभावात्। करोमि यद्यत्सकलं परस्मै नारायणायेति समर्पयामि॥
kāyena vācā manasendriyair vā buddhyātmanā vā prakṛteḥ svabhāvāt karomi yad yat sakalaṃ parasmai nārāyaṇāyeti samarpayāmi
अर्थ · Hindi
मैं जो भी कर्म शरीर, वाणी, मन, इन्द्रियों, बुद्धि, आत्मा या प्रकृति-स्वभाव से करता हूँ — वह सब परम पुरुष भगवान् नारायण को समर्पित करता हूँ। (समर्पण मन्त्र — पारिवारिक पूजा में संध्या में।)
Meaning · English
Whatever I do — with body, speech, mind, senses, intellect, or soul, or by the nature of Prakriti — I offer all of it to the Supreme Lord Narayana. (Traditional day-closing offering, often paired with Tvameva Mata at family pujas.)