Devi Mahatmya (Durga Saptashati) · Chapter 13
Suratha-Vaishya Varadana
सुरथवैश्ययोर्वरप्रदानम्
Boons granted to King Suratha and the merchant Samadhi.
29 verses
। ध्यानम् । ॐ बालार्कमण्डलाभासां चतुर्बाहुं त्रिलोचनाम् । पाशाङ्कुशवराभीतिर्धारयन्तीं शिवां भजे ॥ ॐ ऋषिरुवाच
| dhyānam | oṃ bālārkamaṇḍalābhāsāṃ caturbāhuṃ trilocanām | pāśāṅkuśavarābhītirdhārayantīṃ śivāṃ bhaje || oṃ ṛṣiruvāca
एतत्ते कथितं भूप देवीमाहात्म्यमुत्तमम् । एवं प्रभावा सा देवी ययेदं धार्यते जगत्
etatte kathitaṃ bhūpa devīmāhātmyamuttamam | evaṃ prabhāvā sā devī yayedaṃ dhāryate jagat
विद्या तथैव क्रियते भगवद्विष्णुमायया । तया त्वमेष वैश्यश्च तथैवान्ये विवेकिनः
vidyā tathaiva kriyate bhagavadviṣṇumāyayā | tayā tvameṣa vaiśyaśca tathaivānye vivekinaḥ
मोह्यन्ते मोहिताश्चैव मोहमेष्यन्ति चापरे । तामुपैहि महाराज शरणं परमेश्वरीम्
mohyante mohitāścaiva mohameṣyanti cāpare | tāmupaihi mahārāja śaraṇaṃ parameśvarīm
आराधिता सैव नृणां भोगस्वर्गापवर्गदा
ārādhitā saiva nṛṇāṃ bhogasvargāpavargadā
मार्कण्डेय उवाच
mārkaṇḍeya uvāca
इति तस्य वचः श्रुत्वा सुरथः स नराधिपः
iti tasya vacaḥ śrutvā surathaḥ sa narādhipaḥ
प्रणिपत्य महाभागं तमृषिं संशितव्रतम् । निर्विण्णोऽतिममत्वेन राज्यापहरणेन च
praṇipatya mahābhāgaṃ tamṛṣiṃ saṃśitavratam | nirviṇṇo'timamatvena rājyāpaharaṇena ca
जगाम सद्यस्तपसे स च वैश्यो महामुने । सन्दर्शनार्थमम्बाया नदीपुलिनमास्थितः
jagāma sadyastapase sa ca vaiśyo mahāmune | sandarśanārthamambāyā nadīpulinamāsthitaḥ
स च वैश्यस्तपस्तेपे देवीसूक्तं परं जपन् । तौ तस्मिन् पुलिने देव्याः कृत्वा मूर्तिं महीमयीम्
sa ca vaiśyastapastepe devīsūktaṃ paraṃ japan | tau tasmin puline devyāḥ kṛtvā mūrtiṃ mahīmayīm
अर्हणां चक्रतुस्तस्याः पुष्पधूपाग्नितर्पणैः । निराहारौ यतात्मानौ तन्मनस्कौ समाहितौ
arhaṇāṃ cakratustasyāḥ puṣpadhūpāgnitarpaṇaiḥ | nirāhārau yatātmānau tanmanaskau samāhitau
ददतुस्तौ बलिं चैव निजगात्रासृगुक्षितम् । एवं समाराधयतोस्त्रिभिर्वर्षैर्यतात्मनोः
dadatustau baliṃ caiva nijagātrāsṛgukṣitam | evaṃ samārādhayatostribhirvarṣairyatātmanoḥ
परितुष्टा जगद्धात्री प्रत्यक्षं प्राह चण्डिका
parituṣṭā jagaddhātrī pratyakṣaṃ prāha caṇḍikā
देव्युवाच
devyuvāca
यत्प्रार्थ्यते त्वया भूप त्वया च कुलनन्दन । मत्तस्तत्प्राप्यतां सर्वं परितुष्टा ददामिते
yatprārthyate tvayā bhūpa tvayā ca kulanandana | mattastatprāpyatāṃ sarvaṃ parituṣṭā dadāmite
मार्कण्डेय उवाच
mārkaṇḍeya uvāca
ततो वव्रे नृपो राज्यमविभ्रंश्यन्यजन्मनि । अत्रैव च निजं राज्यं हतशत्रुबलं बलात्
tato vavre nṛpo rājyamavibhraṃśyanyajanmani | atraiva ca nijaṃ rājyaṃ hataśatrubalaṃ balāt
सोऽपि वैश्यस्ततो ज्ञानं वव्रे निर्विण्णमानसः । ममेत्यहमिति प्राज्ञः सङ्गविच्युतिकारकम्
so'pi vaiśyastato jñānaṃ vavre nirviṇṇamānasaḥ | mametyahamiti prājñaḥ saṅgavicyutikārakam
देव्युवाच
devyuvāca
स्वल्पैरहोभिर्नृपते स्वं राज्यं प्राप्स्यते भवान्
svalpairahobhirnṛpate svaṃ rājyaṃ prāpsyate bhavān
हत्वा रिपूनस्खलितं तव तत्र भविष्यति
hatvā ripūnaskhalitaṃ tava tatra bhaviṣyati
मृतश्च भूयः सम्प्राप्य जन्म देवाद्विवस्वतः
mṛtaśca bhūyaḥ samprāpya janma devādvivasvataḥ
सावर्णिको मनुर्नाम भवान्भुवि भविष्यति
sāvarṇiko manurnāma bhavānbhuvi bhaviṣyati
वैश्यवर्य त्वया यश्च वरोऽस्मत्तोऽभिवाञ्छितः
vaiśyavarya tvayā yaśca varo'smatto'bhivāñchitaḥ
तं प्रयच्छामि संसिद्ध्यै तव ज्ञानं भविष्यति
taṃ prayacchāmi saṃsiddhyai tava jñānaṃ bhaviṣyati
मार्कण्डेय उवाच
mārkaṇḍeya uvāca
इति दत्त्वा तयोर्देवी यथाभिलषितं वरम्
iti dattvā tayordevī yathābhilaṣitaṃ varam
बभूवान्तर्हिता सद्यो भक्त्या ताभ्यामभिष्टुता । एवं देव्या वरं लब्ध्वा सुरथः क्षत्रियर्षभः
babhūvāntarhitā sadyo bhaktyā tābhyāmabhiṣṭutā | evaṃ devyā varaṃ labdhvā surathaḥ kṣatriyarṣabhaḥ
सूर्याज्जन्म समासाद्य सावर्णिर्भविता मनुः
sūryājjanma samāsādya sāvarṇirbhavitā manuḥ