Brahma Sutras · Chapter 4
Phala Adhyaya
फलाध्यायः
The fruit — liberation, the journey of the released soul.
81 verses
अनावृत्तिः शब्दादनावृत्तिः शब्दात्॥
anāvṛttiḥ śabdād anāvṛttiḥ śabdāt
Meaning (English)
There is no return (for the liberated soul), according to the scriptures — no return, according to the scriptures. (The final sutra — declaring moksha as final and unending.)
आवृत्तिरसकृदुपदेशात्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: आवृत्यधिकरणम्
लिङ्गाच्च
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: आवृत्यधिकरणम्
आत्मेति तूपगच्छन्ति ग्राहयन्ति च
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: आत्मोपगमाधिकरणम्
न प्रतीके न हि सः
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: नप्रतीकाधिकरणम्
ब्रह्मदृष्टिरुत्कर्षात्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: ब्रह्मदृष्ट्यधिकरणम्
आदित्यादिमतयश्चाङ्ग उपपत्तेः
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: आदित्यादिमत्यधिकरणम्
आसीनः सम्भवात्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: आसनाधिकरणम्
ध्यानाच्च
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: आसनाधिकरणम्
अचलत्वं चापेक्ष्य
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: आसनाधिकरणम्
स्मरन्ति च
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: आसनाधिकरणम्
यत्रैकाग्रता तत्रा विशेषात्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: आसनाधिकरणम्
आ प्रायणात् तत्रापि हि दृष्टम्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: प्रायणाधिकरणम्
तदधिगम उत्तरपूर्वाघयोरश्लेषविनाशौ तद्व्यपदेशात्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: तदधिगमाधिकरणम्
इतरस्याप्येवमसंश्लेषः पाते तु
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: तदधिगमाधिकरणम्
अनारब्दकार्ये एव तु पूर्वे तदवधेः
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: तदधिगमाधिकरणम्
अग्निहोत्रादि तु तत्कार्यायैव तद्दर्शनात्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: तदधिगमाधिकरणम्
अतोऽन्यदपीत्येकेषामुभयोः
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: तदधिगमाधिकरणम्
यदेव विद्ययेति हि
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: तदधिगमाधिकरणम्
भोगेन त्वितरे क्षपयित्वाऽथ सम्पत्स्यते
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: तदधिगमाधिकरणम्
वाङ्मनसि दर्शनाच्छब्दाच्च
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: वाङ्मनसाधिकरणम्
अत एव च सर्वाण्यनु
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: वाङ्मनसाधिकरणम्
तन्मनः प्राण उत्तरात्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: मनोऽधिकरणम्
सोऽध्यक्षे तदुपगमादिभ्यः
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: अध्यक्षाधिकरणम्
भूतेषु तच्छ्रुतेः
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: भूताधिकरणम्
नैकस्मिन् दर्शयतो हि
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: अनेकलयाधिकरणम् (नैकस्मिन्नधिकरणम्)
समना चासृत्युपक्रमादमृतत्वं चानुपोष्य
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: समनाधिकरणम्
तदपीतेः संसारव्यपदेशात्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: समनाधिकरणम्
सूक्ष्मं प्रमाणतश्च तथोपलब्देः
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: समनाधिकरणम्
नोपमर्देनातः
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: समनाधिकरणम्
अस्यैव चोपपत्तेरूष्मा
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: समनाधिकरणम्
प्रतिषेधादिति चेन्न शारीरात्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: समनाधिकरणम्
स्पष्टो ह्येकेषाम्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: समनाधिकरणम्
स्मर्यते च
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: समनाधिकरणम्
तानि परे तथा ह्याह
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: परा(लया)धिकरणम्
अविभागो वचनात्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: अविभागाधिकरणम्
तदोकोऽग्रज्वलनं तत्प्रकाशितद्वारो विद्यासामर्थ्यात् तच्छेषगत्यनुस्मृतियोगाच्च हार्दानुगृहीतः शताधिकया
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: हृदयाग्रज्वलना(तदोकोऽ)धिकरणम्
रश्म्यनुसारी
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: हृदयाग्रज्वलना(तदोकोऽ)धिकरणम्
निशि नेति चेन्न सम्बन्धात्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: हृदयाग्रज्वलना(तदोकोऽ)धिकरणम्
यावद्देहभावित्वाद्दर्शयति च
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: हृदयाग्रज्वलना(तदोकोऽ)धिकरणम्
अतश्चायनेऽपि हि दक्षिणे
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: हृदयाग्रज्वलना(तदोकोऽ)धिकरणम्
योगिनः प्रति स्मर्येते स्मार्ते चैते
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: प्रतिस्मरणाधिकरणम् (योग्यधिकरणम्)
अर्चिरादिना तत्प्रथितेः
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: अर्चिराद्यधिकरणम्
वायुशब्दादविशेषविशेषाभ्याम्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: वायुगत्यधिकरणम्
तटितोऽधिवरुणः सम्बन्धात्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: तटिदधिकरणम्
आतिवाहिकस्तल्लिङ्गात्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: अतिवाहिकाधिकरणम्
उभयव्यामोहत् तत्सिद्धेः
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: अतिवाहिकाधिकरणम्
वैद्युतेनैव ततस्तच्छ्रुतेः
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: वैद्युताधिकरणम्
कार्यं बादरिरस्यगत्युपपत्तेः
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: कार्याधिकरणम्
विशेषितत्वाच्च
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: कार्याधिकरणम्
सामीप्यात्तुतद्व्यपदेशः
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: कार्याधिकरणम्
कार्यात्यये तदध्यक्षेण सहातः परमभिधानात्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: कार्याधिकरणम्
स्मृतेश्च
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: कार्याधिकरणम्
परं जैमिनिर्मुख्यत्वात्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: कार्याधिकरणम्
दर्शनाच्च
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: कार्याधिकरणम्
न च कार्ये प्रतिपत्त्यभिसन्धिः
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: कार्याधिकरणम्
अप्रतीकालम्बनान् नयतीति बादरायण उभयथा च दोषात् तत्क्रतुश्च
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: कार्याधिकरणम्
विशेषं च दर्शयति
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: कार्याधिकरणम्
सम्पद्याविहाय स्वेन शब्दात्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: सम्पद्याधिकरणम्
मुक्तः प्रतिज्ञानात्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: मुक्ताधिकरणम्
आत्मा प्रकरणात्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: आत्माधिकरणम्
अविभागेन दृष्टत्वात्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: अविभागाधिकरणम्
ब्राह्मेण जैमिनिरुपन्यासादिभ्यः
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: चितिमात्राधिकरणम् (ब्रह्माधिकरणम्)
चितिमात्रेण तदात्मकत्वादित्यौडुलोमिः
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: चितिमात्राधिकरणम् (ब्रह्माधिकरणम्)
एवमप्युपन्यासात् पूर्वभावादविरोधं बादरायणः
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: चितिमात्राधिकरणम् (ब्रह्माधिकरणम्)
सङ्कल्पादेव च तच्च्रुतेः
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: सङ्कल्पाधिकरणम्
अत एव चानन्याधिपतिः
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: अनन्याधिपतित्वाधिकरणम्
अभावं बादरिराह ह्येवम्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: उभयविधभोगाधिकरणम्
भावं जैमिनिर्विकल्पाम्नानात्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: उभयविधभोगाधिकरणम्
द्वादशाहवदुभयविधं बादरायणोऽतः
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: उभयविधभोगाधिकरणम्
तन्वभावे सन्ध्यवदुपपत्तेः
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: उभयविधभोगाधिकरणम्
भावे जाग्रद्वत्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: उभयविधभोगाधिकरणम्
प्रदीपवदावेशस्तथा हि दर्शयति
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: उभयविधभोगाधिकरणम्
स्वाप्यायसम्पत्त्योरन्यतरापेक्षमाविष्कृतं हि
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: उभयविधभोगाधिकरणम्
जगद्व्यापारवर्जम्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: सर्वकामाधिकरणम् (जगद्व्यापाराधिकरणम्)
प्रकरणादसन्निहितत्वाच्च
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: सर्वकामाधिकरणम् (जगद्व्यापाराधिकरणम्)
प्रत्यक्षोपदेशादिति चेन्नाधिकारिकमण्डलस्थोक्तेः
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: सर्वकामाधिकरणम् (जगद्व्यापाराधिकरणम्)
विकारावर्ति च तथाहि दर्शयति
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: सर्वकामाधिकरणम् (जगद्व्यापाराधिकरणम्)
स्थितिमाह दर्शयतश्चैवं प्रत्यक्षानुमाने
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: स्थित्य(एकरूपा)धिकरणम्
भोगमात्रसाम्यलिङ्गाच्च
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: स्थित्य(एकरूपा)धिकरणम्
अनावृत्तिः शब्दादनावृत्तिः शब्दात्
Meaning (English) — Adhikarana
Adhikarana: अनावृत्यधिकरणम्