Vishnu Sahasranama · Chapter 2
Stotram (The 1000 Names)
स्तोत्रम्
The 108 shlokas enumerating Vishnu's thousand names.
108 verses
हरिः ॐ । ॐ विश्वं विष्णुर्वषट्कारो भूतभव्यभवत्प्रभुः । भूतकृद्भूतभृद्भावो भूतात्मा भूतभावनः
hariḥ oṃ | oṃ viśvaṃ viṣṇurvaṣaṭkāro bhūtabhavyabhavatprabhuḥ | bhūtakṛdbhūtabhṛdbhāvo bhūtātmā bhūtabhāvanaḥ
पूतात्मा परमात्मा च मुक्तानां परमा गतिः । अव्ययः पुरुषः साक्षी क्षेत्रज्ञोऽक्षर एव च
pūtātmā paramātmā ca muktānāṃ paramā gatiḥ | avyayaḥ puruṣaḥ sākṣī kṣetrajño'kṣara eva ca
योगो योगविदां नेता प्रधानपुरुषेश्वरः । नारसिंहवपुः श्रीमान् केशवः पुरुषोत्तमः
yogo yogavidāṃ netā pradhānapuruṣeśvaraḥ | nārasiṃhavapuḥ śrīmān keśavaḥ puruṣottamaḥ
सर्वः शर्वः शिवः स्थाणुर्भूतादिर्निधिरव्ययः । सम्भवो भावनो भर्ता प्रभवः प्रभुरीश्वरः
sarvaḥ śarvaḥ śivaḥ sthāṇurbhūtādirnidhiravyayaḥ | sambhavo bhāvano bhartā prabhavaḥ prabhurīśvaraḥ
स्वयम्भूः शम्भुरादित्यः पुष्कराक्षो महास्वनः । अनादिनिधनो धाता विधाता धातुरुत्तमः
svayambhūḥ śambhurādityaḥ puṣkarākṣo mahāsvanaḥ | anādinidhano dhātā vidhātā dhāturuttamaḥ
अप्रमेयो हृषीकेशः पद्मनाभोऽमरप्रभुः । विश्वकर्मा मनुस्त्वष्टा स्थविष्ठः स्थविरो ध्रुवः
aprameyo hṛṣīkeśaḥ padmanābho'maraprabhuḥ | viśvakarmā manustvaṣṭā sthaviṣṭhaḥ sthaviro dhruvaḥ
अग्राह्यः शाश्वतः कृष्णो लोहिताक्षः प्रतर्दनः । प्रभूतस्त्रिककुब्धाम पवित्रं मङ्गलं परम्
agrāhyaḥ śāśvataḥ kṛṣṇo lohitākṣaḥ pratardanaḥ | prabhūtastrikakubdhāma pavitraṃ maṅgalaṃ param
ईशानः प्राणदः प्राणो ज्येष्ठः श्रेष्ठः प्रजापतिः । हिरण्यगर्भो भूगर्भो माधवो मधुसूदनः
īśānaḥ prāṇadaḥ prāṇo jyeṣṭhaḥ śreṣṭhaḥ prajāpatiḥ | hiraṇyagarbho bhūgarbho mādhavo madhusūdanaḥ
ईश्वरो विक्रमी धन्वी मेधावी विक्रमः क्रमः । अनुत्तमो दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवान्
īśvaro vikramī dhanvī medhāvī vikramaḥ kramaḥ | anuttamo durādharṣaḥ kṛtajñaḥ kṛtirātmavān
सुरेशः शरणं शर्म विश्वरेताः प्रजाभवः । अहः संवत्सरो व्यालः प्रत्ययः सर्वदर्शनः
sureśaḥ śaraṇaṃ śarma viśvaretāḥ prajābhavaḥ | ahaḥ saṃvatsaro vyālaḥ pratyayaḥ sarvadarśanaḥ
अजः सर्वेश्वरः सिद्धः सिद्धिः सर्वादिरच्युतः । वृषाकपिरमेयात्मा सर्वयोगविनिःसृतः
ajaḥ sarveśvaraḥ siddhaḥ siddhiḥ sarvādiracyutaḥ | vṛṣākapirameyātmā sarvayogaviniḥsṛtaḥ
वसुर्वसुमनाः सत्यः समात्माऽसम्मितः समः । अमोघः पुण्डरीकाक्षो वृषकर्मा वृषाकृतिः
vasurvasumanāḥ satyaḥ samātmā'sammitaḥ samaḥ | amoghaḥ puṇḍarīkākṣo vṛṣakarmā vṛṣākṛtiḥ
रुद्रो बहुशिरा बभ्रुर्विश्वयोनिः शुचिश्रवाः । अमृतः शाश्वतस्थाणुर्वरारोहो महातपाः
rudro bahuśirā babhrurviśvayoniḥ śuciśravāḥ | amṛtaḥ śāśvatasthāṇurvarāroho mahātapāḥ
सर्वगः सर्वविद्भानुर्विष्वक्सेनो जनार्दनः । वेदो वेदविदव्यङ्गो वेदाङ्गो वेदवित् कविः
sarvagaḥ sarvavidbhānurviṣvakseno janārdanaḥ | vedo vedavidavyaṅgo vedāṅgo vedavit kaviḥ
लोकाध्यक्षः सुराध्यक्षो धर्माध्यक्षः कृताकृतः । चतुरात्मा चतुर्व्यूहश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः
lokādhyakṣaḥ surādhyakṣo dharmādhyakṣaḥ kṛtākṛtaḥ | caturātmā caturvyūhaścaturdaṃṣṭraścaturbhujaḥ
भ्राजिष्णुर्भोजनं भोक्ता सहिष्णुर्जगदादिजः । अनघो विजयो जेता विश्वयोनिः पुनर्वसुः
bhrājiṣṇurbhojanaṃ bhoktā sahiṣṇurjagadādijaḥ | anagho vijayo jetā viśvayoniḥ punarvasuḥ
उपेन्द्रो वामनः प्रांशुरमोघः शुचिरूर्जितः । अतीन्द्रः सङ्ग्रहः सर्गो धृतात्मा नियमो यमः
upendro vāmanaḥ prāṃśuramoghaḥ śucirūrjitaḥ | atīndraḥ saṅgrahaḥ sargo dhṛtātmā niyamo yamaḥ
वेद्यो वैद्यः सदायोगी वीरहा माधवो मधुः । अतीन्द्रियो महामायो महोत्साहो महाबलः
vedyo vaidyaḥ sadāyogī vīrahā mādhavo madhuḥ | atīndriyo mahāmāyo mahotsāho mahābalaḥ
महाबुद्धिर्महावीर्यो महाशक्तिर्महाद्युतिः । अनिर्देश्यवपुः श्रीमानमेयात्मा महाद्रिधृक्
mahābuddhirmahāvīryo mahāśaktirmahādyutiḥ | anirdeśyavapuḥ śrīmānameyātmā mahādridhṛk
महेष्वासो महीभर्ता श्रीनिवासः सतां गतिः । अनिरुद्धः सुरानन्दो गोविन्दो गोविदां पतिः
maheṣvāso mahībhartā śrīnivāsaḥ satāṃ gatiḥ | aniruddhaḥ surānando govindo govidāṃ patiḥ
मरीचिर्दमनो हंसः सुपर्णो भुजगोत्तमः । हिरण्यनाभः सुतपाः पद्मनाभः प्रजापतिः
marīcirdamano haṃsaḥ suparṇo bhujagottamaḥ | hiraṇyanābhaḥ sutapāḥ padmanābhaḥ prajāpatiḥ
अमृत्युः सर्वदृक् सिंहः सन्धाता सन्धिमान् स्थिरः । अजो दुर्मर्षणः शास्ता विश्रुतात्मा सुरारिहा
amṛtyuḥ sarvadṛk siṃhaḥ sandhātā sandhimān sthiraḥ | ajo durmarṣaṇaḥ śāstā viśrutātmā surārihā
गुरुर्गुरुतमो धाम सत्यः सत्यपराक्रमः । निमिषोऽनिमिषः स्रग्वी वाचस्पतिरुदारधीः
gururgurutamo dhāma satyaḥ satyaparākramaḥ | nimiṣo'nimiṣaḥ sragvī vācaspatirudāradhīḥ
अग्रणीर्ग्रामणीः श्रीमान् न्यायो नेता समीरणः । सहस्रमूर्धा विश्वात्मा सहस्राक्षः सहस्रपात्
agraṇīrgrāmaṇīḥ śrīmān nyāyo netā samīraṇaḥ | sahasramūrdhā viśvātmā sahasrākṣaḥ sahasrapāt
आवर्तनो निवृत्तात्मा संवृतः सम्प्रमर्दनः । अहः संवर्तको वह्निरनिलो धरणीधरः
āvartano nivṛttātmā saṃvṛtaḥ sampramardanaḥ | ahaḥ saṃvartako vahniranilo dharaṇīdharaḥ
सुप्रसादः प्रसन्नात्मा विश्वधृग्विश्वभुग्विभुः । सत्कर्ता सत्कृतः साधुर्जह्नुर्नारायणो नरः
suprasādaḥ prasannātmā viśvadhṛgviśvabhugvibhuḥ | satkartā satkṛtaḥ sādhurjahnurnārāyaṇo naraḥ
असङ्ख्येयोऽप्रमेयात्मा विशिष्टः शिष्टकृच्छुचिः । सिद्धार्थः सिद्धसङ्कल्पः सिद्धिदः सिद्धिसाधनः
asaṅkhyeyo'prameyātmā viśiṣṭaḥ śiṣṭakṛcchuciḥ | siddhārthaḥ siddhasaṅkalpaḥ siddhidaḥ siddhisādhanaḥ
वृषाही वृषभो विष्णुर्वृषपर्वा वृषोदरः । वर्धनो वर्धमानश्च विविक्तः श्रुतिसागरः
vṛṣāhī vṛṣabho viṣṇurvṛṣaparvā vṛṣodaraḥ | vardhano vardhamānaśca viviktaḥ śrutisāgaraḥ
सुभुजो दुर्धरो वाग्मी महेन्द्रो वसुदो वसुः । नैकरूपो बृहद्रूपः शिपिविष्टः प्रकाशनः
subhujo durdharo vāgmī mahendro vasudo vasuḥ | naikarūpo bṛhadrūpaḥ śipiviṣṭaḥ prakāśanaḥ
ओजस्तेजोद्युतिधरः प्रकाशात्मा प्रतापनः । ऋद्धः स्पष्टाक्षरो मन्त्रश्चन्द्रांशुर्भास्करद्युतिः
ojastejodyutidharaḥ prakāśātmā pratāpanaḥ | ṛddhaḥ spaṣṭākṣaro mantraścandrāṃśurbhāskaradyutiḥ
अमृतांशूद्भवो भानुः शशबिन्दुः सुरेश्वरः । औषधं जगतः सेतुः सत्यधर्मपराक्रमः
amṛtāṃśūdbhavo bhānuḥ śaśabinduḥ sureśvaraḥ | auṣadhaṃ jagataḥ setuḥ satyadharmaparākramaḥ
भूतभव्यभवन्नाथः पवनः पावनोऽनलः । कामहा कामकृत्कान्तः कामः कामप्रदः प्रभुः
bhūtabhavyabhavannāthaḥ pavanaḥ pāvano'nalaḥ | kāmahā kāmakṛtkāntaḥ kāmaḥ kāmapradaḥ prabhuḥ
युगादिकृद्युगावर्तो नैकमायो महाशनः । अदृश्यो व्यक्तरूपश्च सहस्रजिदनन्तजित्
yugādikṛdyugāvarto naikamāyo mahāśanaḥ | adṛśyo vyaktarūpaśca sahasrajidanantajit
इष्टोऽविशिष्टः शिष्टेष्टः शिखण्डी नहुषो वृषः । क्रोधहा क्रोधकृत्कर्ता विश्वबाहुर्महीधरः
iṣṭo'viśiṣṭaḥ śiṣṭeṣṭaḥ śikhaṇḍī nahuṣo vṛṣaḥ | krodhahā krodhakṛtkartā viśvabāhurmahīdharaḥ
अच्युतः प्रथितः प्राणः प्राणदो वासवानुजः । अपांनिधिरधिष्ठानमप्रमत्तः प्रतिष्ठितः
acyutaḥ prathitaḥ prāṇaḥ prāṇado vāsavānujaḥ | apāṃnidhiradhiṣṭhānamapramattaḥ pratiṣṭhitaḥ
स्कन्दः स्कन्दधरो धुर्यो वरदो वायुवाहनः । वासुदेवो बृहद्भानुरादिदेवः पुरन्दरः
skandaḥ skandadharo dhuryo varado vāyuvāhanaḥ | vāsudevo bṛhadbhānurādidevaḥ purandaraḥ
अशोकस्तारणस्तारः शूरः शौरिर्जनेश्वरः । अनुकूलः शतावर्तः पद्मी पद्मनिभेक्षणः
aśokastāraṇastāraḥ śūraḥ śaurirjaneśvaraḥ | anukūlaḥ śatāvartaḥ padmī padmanibhekṣaṇaḥ
पद्मनाभोऽरविन्दाक्षः पद्मगर्भः शरीरभृत् । महर्द्धिरृद्धो वृद्धात्मा महाक्षो गरुडध्वजः
padmanābho'ravindākṣaḥ padmagarbhaḥ śarīrabhṛt | maharddhirṛddho vṛddhātmā mahākṣo garuḍadhvajaḥ
अतुलः शरभो भीमः समयज्ञो हविर्हरिः । सर्वलक्षणलक्षण्यो लक्ष्मीवान् समितिञ्जयः
atulaḥ śarabho bhīmaḥ samayajño havirhariḥ | sarvalakṣaṇalakṣaṇyo lakṣmīvān samitiñjayaḥ
विक्षरो रोहितो मार्गो हेतुर्दामोदरः सहः । महीधरो महाभागो वेगवानमिताशनः
vikṣaro rohito mārgo heturdāmodaraḥ sahaḥ | mahīdharo mahābhāgo vegavānamitāśanaḥ
उद्भवः क्षोभणो देवः श्रीगर्भः परमेश्वरः । करणं कारणं कर्ता विकर्ता गहनो गुहः
udbhavaḥ kṣobhaṇo devaḥ śrīgarbhaḥ parameśvaraḥ | karaṇaṃ kāraṇaṃ kartā vikartā gahano guhaḥ
व्यवसायो व्यवस्थानः संस्थानः स्थानदो ध्रुवः । परर्द्धिः परमस्पष्टस्तुष्टः पुष्टः शुभेक्षणः
vyavasāyo vyavasthānaḥ saṃsthānaḥ sthānado dhruvaḥ | pararddhiḥ paramaspaṣṭastuṣṭaḥ puṣṭaḥ śubhekṣaṇaḥ
रामो विरामो विरजो मार्गो नेयो नयोऽनयः । (विरामो विरतो) वीरः शक्तिमतां श्रेष्ठो धर्मो धर्मविदुत्तमः
rāmo virāmo virajo mārgo neyo nayo'nayaḥ | (virāmo virato) vīraḥ śaktimatāṃ śreṣṭho dharmo dharmaviduttamaḥ
वैकुण्ठः पुरुषः प्राणः प्राणदः प्रणवः पृथुः । हिरण्यगर्भः शत्रुघ्नो व्याप्तो वायुरधोक्षजः
vaikuṇṭhaḥ puruṣaḥ prāṇaḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ pṛthuḥ | hiraṇyagarbhaḥ śatrughno vyāpto vāyuradhokṣajaḥ
ऋतुः सुदर्शनः कालः परमेष्ठी परिग्रहः । उग्रः संवत्सरो दक्षो विश्रामो विश्वदक्षिणः
ṛtuḥ sudarśanaḥ kālaḥ parameṣṭhī parigrahaḥ | ugraḥ saṃvatsaro dakṣo viśrāmo viśvadakṣiṇaḥ
विस्तारः स्थावरस्थाणुः प्रमाणं बीजमव्ययम् । अर्थोऽनर्थो महाकोशो महाभोगो महाधनः
vistāraḥ sthāvarasthāṇuḥ pramāṇaṃ bījamavyayam | artho'nartho mahākośo mahābhogo mahādhanaḥ
अनिर्विण्णः स्थविष्ठोऽभूर्धर्मयूपो महामखः । नक्षत्रनेमिर्नक्षत्री क्षमः क्षामः समीहनः
anirviṇṇaḥ sthaviṣṭho'bhūrdharmayūpo mahāmakhaḥ | nakṣatranemirnakṣatrī kṣamaḥ kṣāmaḥ samīhanaḥ
यज्ञ इज्यो महेज्यश्च क्रतुः सत्रं सतां गतिः । सर्वदर्शी विमुक्तात्मा सर्वज्ञो ज्ञानमुत्तमम्
yajña ijyo mahejyaśca kratuḥ satraṃ satāṃ gatiḥ | sarvadarśī vimuktātmā sarvajño jñānamuttamam
सुव्रतः सुमुखः सूक्ष्मः सुघोषः सुखदः सुहृत् । मनोहरो जितक्रोधो वीरबाहुर्विदारणः
suvrataḥ sumukhaḥ sūkṣmaḥ sughoṣaḥ sukhadaḥ suhṛt | manoharo jitakrodho vīrabāhurvidāraṇaḥ
स्वापनः स्ववशो व्यापी नैकात्मा नैककर्मकृत् । वत्सरो वत्सलो वत्सी रत्नगर्भो धनेश्वरः
svāpanaḥ svavaśo vyāpī naikātmā naikakarmakṛt | vatsaro vatsalo vatsī ratnagarbho dhaneśvaraḥ
धर्मगुब्धर्मकृद्धर्मी सदसत्क्षरमक्षरम् । अविज्ञाता सहस्रांशुर्विधाता कृतलक्षणः
dharmagubdharmakṛddharmī sadasatkṣaramakṣaram | avijñātā sahasrāṃśurvidhātā kṛtalakṣaṇaḥ
गभस्तिनेमिः सत्त्वस्थः सिंहो भूतमहेश्वरः । आदिदेवो महादेवो देवेशो देवभृद्गुरुः
gabhastinemiḥ sattvasthaḥ siṃho bhūtamaheśvaraḥ | ādidevo mahādevo deveśo devabhṛdguruḥ
उत्तरो गोपतिर्गोप्ता ज्ञानगम्यः पुरातनः । शरीरभूतभृद्भोक्ता कपीन्द्रो भूरिदक्षिणः
uttaro gopatirgoptā jñānagamyaḥ purātanaḥ | śarīrabhūtabhṛdbhoktā kapīndro bhūridakṣiṇaḥ
सोमपोऽमृतपः सोमः पुरुजित्पुरुसत्तमः । विनयो जयः सत्यसन्धो दाशार्हः सात्वताम्पतिः
somapo'mṛtapaḥ somaḥ purujitpurusattamaḥ | vinayo jayaḥ satyasandho dāśārhaḥ sātvatāmpatiḥ
विनियोज्यः जीवो विनयिता साक्षी मुकुन्दोऽमितविक्रमः । अम्भोनिधिरनन्तात्मा महोदधिशयोऽन्तकः
viniyojyaḥ jīvo vinayitā sākṣī mukundo'mitavikramaḥ | ambhonidhiranantātmā mahodadhiśayo'ntakaḥ
अजो महार्हः स्वाभाव्यो जितामित्रः प्रमोदनः । आनन्दो नन्दनो नन्दः सत्यधर्मा त्रिविक्रमः
ajo mahārhaḥ svābhāvyo jitāmitraḥ pramodanaḥ | ānando nandano nandaḥ satyadharmā trivikramaḥ
महर्षिः कपिलाचार्यः कृतज्ञो मेदिनीपतिः । त्रिपदस्त्रिदशाध्यक्षो महाशृङ्गः कृतान्तकृत्
maharṣiḥ kapilācāryaḥ kṛtajño medinīpatiḥ | tripadastridaśādhyakṣo mahāśṛṅgaḥ kṛtāntakṛt
महावराहो गोविन्दः सुषेणः कनकाङ्गदी । गुह्यो गभीरो गहनो गुप्तश्चक्रगदाधरः
mahāvarāho govindaḥ suṣeṇaḥ kanakāṅgadī | guhyo gabhīro gahano guptaścakragadādharaḥ
वेधाः स्वाङ्गोऽजितः कृष्णो दृढः सङ्कर्षणोऽच्युतः । वरुणो वारुणो वृक्षः पुष्कराक्षो महामनाः
vedhāḥ svāṅgo'jitaḥ kṛṣṇo dṛḍhaḥ saṅkarṣaṇo'cyutaḥ | varuṇo vāruṇo vṛkṣaḥ puṣkarākṣo mahāmanāḥ
भगवान् भगहाऽऽनन्दी वनमाली हलायुधः । आदित्यो ज्योतिरादित्यः सहिष्णुर्गतिसत्तमः
bhagavān bhagahā''nandī vanamālī halāyudhaḥ | ādityo jyotirādityaḥ sahiṣṇurgatisattamaḥ
सुधन्वा खण्डपरशुर्दारुणो द्रविणप्रदः । दिवस्पृक् सर्वदृग्व्यासो वाचस्पतिरयोनिजः
sudhanvā khaṇḍaparaśurdāruṇo draviṇapradaḥ | divaspṛk sarvadṛgvyāso vācaspatirayonijaḥ
(दिविस्पृक्) त्रिसामा सामगः साम निर्वाणं भेषजं भिषक् । संन्यासकृच्छमः शान्तो निष्ठा शान्तिः परायणम्
(divispṛk) trisāmā sāmagaḥ sāma nirvāṇaṃ bheṣajaṃ bhiṣak | saṃnyāsakṛcchamaḥ śānto niṣṭhā śāntiḥ parāyaṇam
शुभाङ्गः शान्तिदः स्रष्टा कुमुदः कुवलेशयः । गोहितो गोपतिर्गोप्ता वृषभाक्षो वृषप्रियः
śubhāṅgaḥ śāntidaḥ sraṣṭā kumudaḥ kuvaleśayaḥ | gohito gopatirgoptā vṛṣabhākṣo vṛṣapriyaḥ
अनिवर्ती निवृत्तात्मा सङ्क्षेप्ता क्षेमकृच्छिवः । श्रीवत्सवक्षाः श्रीवासः श्रीपतिः श्रीमतांवरः
anivartī nivṛttātmā saṅkṣeptā kṣemakṛcchivaḥ | śrīvatsavakṣāḥ śrīvāsaḥ śrīpatiḥ śrīmatāṃvaraḥ
श्रीदः श्रीशः श्रीनिवासः श्रीनिधिः श्रीविभावनः । श्रीधरः श्रीकरः श्रेयः श्रीमाँल्लोकत्रयाश्रयः
śrīdaḥ śrīśaḥ śrīnivāsaḥ śrīnidhiḥ śrīvibhāvanaḥ | śrīdharaḥ śrīkaraḥ śreyaḥ śrīmā~llokatrayāśrayaḥ
स्वक्षः स्वङ्गः शतानन्दो नन्दिर्ज्योतिर्गणेश्वरः । विजितात्माऽविधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्नसंशयः
svakṣaḥ svaṅgaḥ śatānando nandirjyotirgaṇeśvaraḥ | vijitātmā'vidheyātmā satkīrtiśchinnasaṃśayaḥ
उदीर्णः सर्वतश्चक्षुरनीशः शाश्वतस्थिरः । भूशयो भूषणो भूतिर्विशोकः शोकनाशनः
udīrṇaḥ sarvataścakṣuranīśaḥ śāśvatasthiraḥ | bhūśayo bhūṣaṇo bhūtirviśokaḥ śokanāśanaḥ
अर्चिष्मानर्चितः कुम्भो विशुद्धात्मा विशोधनः । अनिरुद्धोऽप्रतिरथः प्रद्युम्नोऽमितविक्रमः
arciṣmānarcitaḥ kumbho viśuddhātmā viśodhanaḥ | aniruddho'pratirathaḥ pradyumno'mitavikramaḥ
कालनेमिनिहा वीरः शौरिः शूरजनेश्वरः । त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः केशवः केशिहा हरिः
kālaneminihā vīraḥ śauriḥ śūrajaneśvaraḥ | trilokātmā trilokeśaḥ keśavaḥ keśihā hariḥ
कामदेवः कामपालः कामी कान्तः कृतागमः । अनिर्देश्यवपुर्विष्णुर्वीरोऽनन्तो धनञ्जयः
kāmadevaḥ kāmapālaḥ kāmī kāntaḥ kṛtāgamaḥ | anirdeśyavapurviṣṇurvīro'nanto dhanañjayaḥ
ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद् ब्रह्मा ब्रह्म ब्रह्मविवर्धनः । ब्रह्मविद् ब्राह्मणो ब्रह्मी ब्रह्मज्ञो ब्राह्मणप्रियः
brahmaṇyo brahmakṛd brahmā brahma brahmavivardhanaḥ | brahmavid brāhmaṇo brahmī brahmajño brāhmaṇapriyaḥ
महाक्रमो महाकर्मा महातेजा महोरगः । महाक्रतुर्महायज्वा महायज्ञो महाहविः
mahākramo mahākarmā mahātejā mahoragaḥ | mahākraturmahāyajvā mahāyajño mahāhaviḥ
स्तव्यः स्तवप्रियः स्तोत्रं स्तुतिः स्तोता रणप्रियः । पूर्णः पूरयिता पुण्यः पुण्यकीर्तिरनामयः
stavyaḥ stavapriyaḥ stotraṃ stutiḥ stotā raṇapriyaḥ | pūrṇaḥ pūrayitā puṇyaḥ puṇyakīrtiranāmayaḥ
मनोजवस्तीर्थकरो वसुरेता वसुप्रदः । वसुप्रदो वासुदेवो वसुर्वसुमना हविः
manojavastīrthakaro vasuretā vasupradaḥ | vasuprado vāsudevo vasurvasumanā haviḥ
सद्गतिः सत्कृतिः सत्ता सद्भूतिः सत्परायणः । शूरसेनो यदुश्रेष्ठः सन्निवासः सुयामुनः
sadgatiḥ satkṛtiḥ sattā sadbhūtiḥ satparāyaṇaḥ | śūraseno yaduśreṣṭhaḥ sannivāsaḥ suyāmunaḥ
भूतावासो वासुदेवः सर्वासुनिलयोऽनलः । दर्पहा दर्पदो दृप्तो दुर्धरोऽथापराजितः
bhūtāvāso vāsudevaḥ sarvāsunilayo'nalaḥ | darpahā darpado dṛpto durdharo'thāparājitaḥ
विश्वमूर्तिर्महामूर्तिर्दीप्तमूर्तिरमूर्तिमान् । अनेकमूर्तिरव्यक्तः शतमूर्तिः शताननः
viśvamūrtirmahāmūrtirdīptamūrtiramūrtimān | anekamūrtiravyaktaḥ śatamūrtiḥ śatānanaḥ
एको नैकः सवः कः किं यत् तत्पदमनुत्तमम् । लोकबन्धुर्लोकनाथो माधवो भक्तवत्सलः
eko naikaḥ savaḥ kaḥ kiṃ yat tatpadamanuttamam | lokabandhurlokanātho mādhavo bhaktavatsalaḥ
सुवर्णवर्णो हेमाङ्गो वराङ्गश्चन्दनाङ्गदी । वीरहा विषमः शून्यो घृताशीरचलश्चलः
suvarṇavarṇo hemāṅgo varāṅgaścandanāṅgadī | vīrahā viṣamaḥ śūnyo ghṛtāśīracalaścalaḥ
अमानी मानदो मान्यो लोकस्वामी त्रिलोकधृक् । सुमेधा मेधजो धन्यः सत्यमेधा धराधरः
amānī mānado mānyo lokasvāmī trilokadhṛk | sumedhā medhajo dhanyaḥ satyamedhā dharādharaḥ
तेजोवृषो द्युतिधरः सर्वशस्त्रभृतां वरः । प्रग्रहो निग्रहो व्यग्रो नैकशृङ्गो गदाग्रजः
tejovṛṣo dyutidharaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ | pragraho nigraho vyagro naikaśṛṅgo gadāgrajaḥ
चतुर्मूर्तिश्चतुर्बाहुश्चतुर्व्यूहश्चतुर्गतिः । चतुरात्मा चतुर्भावश्चतुर्वेदविदेकपात्
caturmūrtiścaturbāhuścaturvyūhaścaturgatiḥ | caturātmā caturbhāvaścaturvedavidekapāt
समावर्तोऽनिवृत्तात्मा दुर्जयो दुरतिक्रमः । दुर्लभो दुर्गमो दुर्गो दुरावासो दुरारिहा
samāvarto'nivṛttātmā durjayo duratikramaḥ | durlabho durgamo durgo durāvāso durārihā
शुभाङ्गो लोकसारङ्गः सुतन्तुस्तन्तुवर्धनः । इन्द्रकर्मा महाकर्मा कृतकर्मा कृतागमः
śubhāṅgo lokasāraṅgaḥ sutantustantuvardhanaḥ | indrakarmā mahākarmā kṛtakarmā kṛtāgamaḥ
उद्भवः सुन्दरः सुन्दो रत्ननाभः सुलोचनः । अर्को वाजसनः शृङ्गी जयन्तः सर्वविज्जयी
udbhavaḥ sundaraḥ sundo ratnanābhaḥ sulocanaḥ | arko vājasanaḥ śṛṅgī jayantaḥ sarvavijjayī
सुवर्णबिन्दुरक्षोभ्यः सर्ववागीश्वरेश्वरः । महाह्रदो महागर्तो महाभूतो महानिधिः
suvarṇabindurakṣobhyaḥ sarvavāgīśvareśvaraḥ | mahāhrado mahāgarto mahābhūto mahānidhiḥ
कुमुदः कुन्दरः कुन्दः पर्जन्यः पावनोऽनिलः । अमृताशोऽमृतवपुः सर्वज्ञः सर्वतोमुखः
kumudaḥ kundaraḥ kundaḥ parjanyaḥ pāvano'nilaḥ | amṛtāśo'mṛtavapuḥ sarvajñaḥ sarvatomukhaḥ
सुलभः सुव्रतः सिद्धः शत्रुजिच्छत्रुतापनः । न्यग्रोधोऽदुम्बरोऽश्वत्थश्चाणूरान्ध्रनिषूदनः
sulabhaḥ suvrataḥ siddhaḥ śatrujicchatrutāpanaḥ | nyagrodho'dumbaro'śvatthaścāṇūrāndhraniṣūdanaḥ
सहस्रार्चिः सप्तजिह्वः सप्तैधाः सप्तवाहनः । अमूर्तिरनघोऽचिन्त्यो भयकृद्भयनाशनः
sahasrārciḥ saptajihvaḥ saptaidhāḥ saptavāhanaḥ | amūrtiranagho'cintyo bhayakṛdbhayanāśanaḥ
अणुर्बृहत्कृशः स्थूलो गुणभृन्निर्गुणो महान् । अधृतः स्वधृतः स्वास्यः प्राग्वंशो वंशवर्धनः
aṇurbṛhatkṛśaḥ sthūlo guṇabhṛnnirguṇo mahān | adhṛtaḥ svadhṛtaḥ svāsyaḥ prāgvaṃśo vaṃśavardhanaḥ
भारभृत् कथितो योगी योगीशः सर्वकामदः । आश्रमः श्रमणः क्षामः सुपर्णो वायुवाहनः
bhārabhṛt kathito yogī yogīśaḥ sarvakāmadaḥ | āśramaḥ śramaṇaḥ kṣāmaḥ suparṇo vāyuvāhanaḥ
धनुर्धरो धनुर्वेदो दण्डो दमयिता दमः । अपराजितः सर्वसहो नियन्ताऽनियमोऽयमः
dhanurdharo dhanurvedo daṇḍo damayitā damaḥ | aparājitaḥ sarvasaho niyantā'niyamo'yamaḥ
सत्त्ववान् सात्त्विकः सत्यः सत्यधर्मपरायणः । अभिप्रायः प्रियार्होऽर्हः प्रियकृत् प्रीतिवर्धनः
sattvavān sāttvikaḥ satyaḥ satyadharmaparāyaṇaḥ | abhiprāyaḥ priyārho'rhaḥ priyakṛt prītivardhanaḥ
विहायसगतिर्ज्योतिः सुरुचिर्हुतभुग्विभुः । रविर्विरोचनः सूर्यः सविता रविलोचनः
vihāyasagatirjyotiḥ surucirhutabhugvibhuḥ | ravirvirocanaḥ sūryaḥ savitā ravilocanaḥ
अनन्तो हुतभुग्भोक्ता सुखदो नैकजोऽग्रजः । अनिर्विण्णः सदामर्षी लोकाधिष्ठानमद्भुतः
ananto hutabhugbhoktā sukhado naikajo'grajaḥ | anirviṇṇaḥ sadāmarṣī lokādhiṣṭhānamadbhutaḥ
सनात्सनातनतमः कपिलः कपिरव्ययः । स्वस्तिदः स्वस्तिकृत्स्वस्ति स्वस्तिभुक्स्वस्तिदक्षिणः
sanātsanātanatamaḥ kapilaḥ kapiravyayaḥ | svastidaḥ svastikṛtsvasti svastibhuksvastidakṣiṇaḥ
अरौद्रः कुण्डली चक्री विक्रम्यूर्जितशासनः । शब्दातिगः शब्दसहः शिशिरः शर्वरीकरः
araudraḥ kuṇḍalī cakrī vikramyūrjitaśāsanaḥ | śabdātigaḥ śabdasahaḥ śiśiraḥ śarvarīkaraḥ
अक्रूरः पेशलो दक्षो दक्षिणः क्षमिणांवरः । विद्वत्तमो वीतभयः पुण्यश्रवणकीर्तनः
akrūraḥ peśalo dakṣo dakṣiṇaḥ kṣamiṇāṃvaraḥ | vidvattamo vītabhayaḥ puṇyaśravaṇakīrtanaḥ
उत्तारणो दुष्कृतिहा पुण्यो दुःस्वप्ननाशनः । वीरहा रक्षणः सन्तो जीवनः पर्यवस्थितः
uttāraṇo duṣkṛtihā puṇyo duḥsvapnanāśanaḥ | vīrahā rakṣaṇaḥ santo jīvanaḥ paryavasthitaḥ
अनन्तरूपोऽनन्तश्रीर्जितमन्युर्भयापहः । चतुरश्रो गभीरात्मा विदिशो व्यादिशो दिशः
anantarūpo'nantaśrīrjitamanyurbhayāpahaḥ | caturaśro gabhīrātmā vidiśo vyādiśo diśaḥ
अनादिर्भूर्भुवो लक्ष्मीः सुवीरो रुचिराङ्गदः । जननो जनजन्मादिर्भीमो भीमपराक्रमः
anādirbhūrbhuvo lakṣmīḥ suvīro rucirāṅgadaḥ | janano janajanmādirbhīmo bhīmaparākramaḥ
आधारनिलयोऽधाता पुष्पहासः प्रजागरः । ऊर्ध्वगः सत्पथाचारः प्राणदः प्रणवः पणः
ādhāranilayo'dhātā puṣpahāsaḥ prajāgaraḥ | ūrdhvagaḥ satpathācāraḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ paṇaḥ
प्रमाणं प्राणनिलयः प्राणभृत्प्राणजीवनः । तत्त्वं तत्त्वविदेकात्मा जन्ममृत्युजरातिगः
pramāṇaṃ prāṇanilayaḥ prāṇabhṛtprāṇajīvanaḥ | tattvaṃ tattvavidekātmā janmamṛtyujarātigaḥ
भूर्भुवःस्वस्तरुस्तारः सविता प्रपितामहः । यज्ञो यज्ञपतिर्यज्वा यज्ञाङ्गो यज्ञवाहनः
bhūrbhuvaḥsvastarustāraḥ savitā prapitāmahaḥ | yajño yajñapatiryajvā yajñāṅgo yajñavāhanaḥ
यज्ञभृद् यज्ञकृद् यज्ञी यज्ञभुग् यज्ञसाधनः । यज्ञान्तकृद् यज्ञगुह्यमन्नमन्नाद एव च
yajñabhṛd yajñakṛd yajñī yajñabhug yajñasādhanaḥ | yajñāntakṛd yajñaguhyamannamannāda eva ca
आत्मयोनिः स्वयञ्जातो वैखानः सामगायनः । देवकीनन्दनः स्रष्टा क्षितीशः पापनाशनः
ātmayoniḥ svayañjāto vaikhānaḥ sāmagāyanaḥ | devakīnandanaḥ sraṣṭā kṣitīśaḥ pāpanāśanaḥ
शङ्खभृन्नन्दकी चक्री शार्ङ्गधन्वा गदाधरः । रथाङ्गपाणिरक्षोभ्यः सर्वप्रहरणायुधः
śaṅkhabhṛnnandakī cakrī śārṅgadhanvā gadādharaḥ | rathāṅgapāṇirakṣobhyaḥ sarvapraharaṇāyudhaḥ
सर्वप्रहरणायुध ॐ नम इति । वनमाली गदी शार्ङ्गी शङ्खी चक्री च नन्दकी । श्रीमान् नारायणो विष्णुर्वासुदेवोऽभिरक्षतु
sarvapraharaṇāyudha oṃ nama iti | vanamālī gadī śārṅgī śaṅkhī cakrī ca nandakī | śrīmān nārāyaṇo viṣṇurvāsudevo'bhirakṣatu