Mokshadharma 31 (BORI 198, vulgate 204)

अध्यायः १९८

Shanti Parva Mokshadharma chapter 31 of 186.

Moksha 31.1Open verse →
मनुरुवाच|| ज्ञानं ज्ञेयाभिनिर्वृत्तं विद्धि ज्ञानगुणं मनः | प्रज्ञाकरणसंयुक्तं ततो बुद्धिः प्रवर्तते
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":198,"vulgateChapter":204}
Moksha 31.2Open verse →
यदा कर्मगुणोपेता बुद्धिर्मनसि वर्तते | तदा प्रज्ञायते ब्रह्म ध्यानयोगसमाधिना
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":198,"vulgateChapter":204}
Moksha 31.3Open verse →
सेयं गुणवती बुद्धिर्गुणेष्वेवाभिवर्तते | अवताराभिनिःस्रोतं गिरेः शृङ्गादिवोदकम्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":198,"vulgateChapter":204}
Moksha 31.4Open verse →
यदा निर्गुणमाप्नोति ध्यानं मनसि पूर्वजम् | तदा प्रज्ञायते ब्रह्म निकष्यं निकषे यथा
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":198,"vulgateChapter":204}
Moksha 31.5Open verse →
मनस्त्वपहृतं बुद्धिमिन्द्रियार्थनिदर्शनम् | न समक्षं गुणावेक्षि निर्गुणस्य निदर्शनम्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":198,"vulgateChapter":204}
Moksha 31.6Open verse →
सर्वाण्येतानि संवार्य द्वाराणि मनसि स्थितः | मनस्येकाग्रतां कृत्वा तत्परं प्रतिपद्यते
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":198,"vulgateChapter":204}
Moksha 31.7Open verse →
यथा महान्ति भूतानि निवर्तन्ते गुणक्षये | तथेन्द्रियाण्युपादाय बुद्धिर्मनसि वर्तते
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":198,"vulgateChapter":204}
Moksha 31.8Open verse →
यदा मनसि सा बुद्धिर्वर्ततेऽन्तरचारिणी | व्यवसायगुणोपेता तदा सम्पद्यते मनः
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":198,"vulgateChapter":204}
Moksha 31.9Open verse →
गुणवद्भिर्गुणोपेतं यदा ध्यानगुणं मनः | तदा सर्वगुणान्हित्वा निर्गुणं प्रतिपद्यते
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":198,"vulgateChapter":204}
Moksha 31.10Open verse →
अव्यक्तस्येह विज्ञाने नास्ति तुल्यं निदर्शनम् | यत्र नास्ति पदन्यासः कस्तं विषयमाप्नुयात्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":198,"vulgateChapter":204}
Moksha 31.11Open verse →
तपसा चानुमानेन गुणैर्जात्या श्रुतेन च | निनीषेत्तत्परं ब्रह्म विशुद्धेनान्तरात्मना
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":198,"vulgateChapter":204}
Moksha 31.12Open verse →
गुणहीनो हि तं मार्गं बहिः समनुवर्तते | गुणाभावात्प्रकृत्या च निस्तर्क्यं ज्ञेयसंमितम्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":198,"vulgateChapter":204}
Moksha 31.13Open verse →
नैर्गुण्याद्ब्रह्म चाप्नोति सगुणत्वान्निवर्तते | गुणप्रसारिणी बुद्धिर्हुताशन इवेन्धने
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":198,"vulgateChapter":204}
Moksha 31.14Open verse →
यथा पञ्च विमुक्तानि इन्द्रियाणि स्वकर्मभिः | तथा तत्परमं ब्रह्म विमुक्तं प्रकृतेः परम्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":198,"vulgateChapter":204}
Moksha 31.15Open verse →
एवं प्रकृतितः सर्वे प्रभवन्ति शरीरिणः | निवर्तन्ते निवृत्तौ च सर्गं नैवोपयान्ति च
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":198,"vulgateChapter":204}
Moksha 31.16Open verse →
पुरुषः प्रकृतिर्बुद्धिर्विशेषाश्चेन्द्रियाणि च | अहङ्कारोऽभिमानश्च सम्भूतो भूतसञ्ज्ञकः
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":198,"vulgateChapter":204}
Moksha 31.17Open verse →
एकस्याद्या प्रवृत्तिस्तु प्रधानात्सम्प्रवर्तते | द्वितीया मिथुनव्यक्तिमविशेषान्नियच्छति
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":198,"vulgateChapter":204}
Moksha 31.18Open verse →
धर्मादुत्कृष्यते श्रेयस्तथाश्रेयोऽप्यधर्मतः | रागवान्प्रकृतिं ह्येति विरक्तो ज्ञानवान्भवेत्
Meaning
{"speaker":"","innerSection":"मनुबृहस्पतिसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":198,"vulgateChapter":204}