Mokshadharma 110 (BORI 277, vulgate 283)

अध्यायः २७७

Shanti Parva Mokshadharma chapter 110 of 186.

Moksha 110.1Open verse →
कथं नु मुक्तः पृथिवीं चरेदस्मद्विधो नृपः | नित्यं कैश्च गुणैर्युक्तः सङ्गपाशाद्विमुच्यते
Meaning
{"speaker":"Yudhishthira","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.2Open verse →
अत्र ते वर्तयिष्यामि इतिहासं पुरातनम् | अरिष्टनेमिना प्रोक्तं सगरायानुपृच्छते
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.3Open verse →
किं श्रेयः परमं ब्रह्मन्कृत्वेह सुखमश्नुते | कथं न शोचेन्न क्षुभ्येदेतदिच्छामि वेदितुम्
Meaning
{"speaker":"सगर","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.4Open verse →
एवमुक्तस्तदा तार्क्ष्यः सर्वशास्त्रविशारदः | विबुध्य सम्पदं चाग्र्यां सद्वाक्यमिदमब्रवीत्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.5Open verse →
सुखं मोक्षसुखं लोके न च लोकोऽवगच्छति | प्रसक्तः पुत्रपशुषु धनधान्यसमाकुलः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.6Open verse →
सक्तबुद्धिरशान्तात्मा न स शक्यश्चिकित्सितुम् | स्नेहपाशसितो मूढो न स मोक्षाय कल्पते
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.7Open verse →
स्नेहजानिह ते पाशान्वक्ष्यामि शृणु तान्मम | सकर्णकेन शिरसा शक्याश्छेत्तुं विजानता
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.8Open verse →
सम्भाव्य पुत्रान्कालेन यौवनस्थान्निवेश्य च | समर्थाञ्जीवने ज्ञात्वा मुक्तश्चर यथासुखम्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.9Open verse →
भार्यां पुत्रवतीं वृद्धां लालितां पुत्रवत्सलाम् | ज्ञात्वा प्रजहि काले त्वं परार्थमनुदृश्य च
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.10Open verse →
सापत्यो निरपत्यो वा मुक्तश्चर यथासुखम् | इन्द्रियैरिन्द्रियार्थांस्त्वमनुभूय यथाविधि
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.11Open verse →
कृतकौतूहलस्तेषु मुक्तश्चर यथासुखम् | उपपत्त्योपलब्धेषु लाभेषु च समो भव
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.12Open verse →
एष तावत्समासेन तव सङ्कीर्तितो मया | मोक्षार्थो विस्तरेणापि भूयो वक्ष्यामि तच्छृणु
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.13Open verse →
मुक्ता वीतभया लोके चरन्ति सुखिनो नराः | सक्तभावा विनश्यन्ति नरास्तत्र न संशयः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.14Open verse →
आहारसञ्चयाश्चैव तथा कीटपिपीलिकाः | असक्ताः सुखिनो लोके सक्ताश्चैव विनाशिनः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.15Open verse →
स्वजने न च ते चिन्ता कर्तव्या मोक्षबुद्धिना | इमे मया विनाभूता भविष्यन्ति कथं त्विति
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.16Open verse →
स्वयमुत्पद्यते जन्तुः स्वयमेव विवर्धते | सुखदुःखे तथा मृत्युं स्वयमेवाधिगच्छति
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.17Open verse →
भोजनाच्छादने चैव मात्रा पित्रा च सङ्ग्रहम् | स्वकृतेनाधिगच्छन्ति लोके नास्त्यकृतं पुरा
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.18Open verse →
धात्रा विहितभक्ष्याणि सर्वभूतानि मेदिनीम् | लोके विपरिधावन्ति रक्षितानि स्वकर्मभिः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.19Open verse →
स्वयं मृत्पिण्डभूतस्य परतन्त्रस्य सर्वदा | को हेतुः स्वजनं पोष्टुं रक्षितुं वादृढात्मनः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.20Open verse →
स्वजनं हि यदा मृत्युर्हन्त्येव तव पश्यतः | कृतेऽपि यत्ने महति तत्र बोद्धव्यमात्मना
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.21Open verse →
जीवन्तमपि चैवैनं भरणे रक्षणे तथा | असमाप्ते परित्यज्य पश्चादपि मरिष्यसि
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.22Open verse →
यदा मृतश्च स्वजनं न ज्ञास्यसि कथञ्चन | सुखितं दुःखितं वापि ननु बोद्धव्यमात्मना
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.23Open verse →
मृते वा त्वयि जीवे वा यदि भोक्ष्यति वै जनः | स्वकृतं ननु बुद्ध्वैवं कर्तव्यं हितमात्मनः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.24Open verse →
एवं विजानँल्लोकेऽस्मिन्कः कस्येत्यभिनिश्चितः | मोक्षे निवेशय मनो भूयश्चाप्युपधारय
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.25Open verse →
क्षुत्पिपासादयो भावा जिता यस्येह देहिनः | क्रोधो लोभस्तथा मोहः सत्त्ववान्मुक्त एव सः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.26Open verse →
द्यूते पाने तथा स्त्रीषु मृगयायां च यो नरः | न प्रमाद्यति संमोहात्सततं मुक्त एव सः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.27Open verse →
दिवसे दिवसे नाम रात्रौ रात्रौ सदा सदा | भोक्तव्यमिति यः खिन्नो दोषबुद्धिः स उच्यते
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.28Open verse →
आत्मभावं तथा स्त्रीषु मुक्तमेव पुनः पुनः | यः पश्यति सदा युक्तो यथावन्मुक्त एव सः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.29Open verse →
सम्भवं च विनाशं च भूतानां चेष्टितं तथा | यस्तत्त्वतो विजानाति लोकेऽस्मिन्मुक्त एव सः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.30Open verse →
प्रस्थं वाहसहस्रेषु यात्रार्थं चैव कोटिषु | प्रासादे मञ्चकस्थानं यः पश्यति स मुच्यते
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.31Open verse →
मृत्युनाभ्याहतं लोकं व्याधिभिश्चोपपीडितम् | अवृत्तिकर्शितं चैव यः पश्यति स मुच्यते
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.32Open verse →
यः पश्यति सुखी तुष्टो नपश्यंश्च विहन्यते | यश्चाप्यल्पेन सन्तुष्टो लोकेऽस्मिन्मुक्त एव सः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.33Open verse →
अग्नीषोमाविदं सर्वमिति यश्चानुपश्यति | न च संस्पृश्यते भावैरद्भुतैर्मुक्त एव सः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.34Open verse →
पर्यङ्कशय्या भूमिश्च समाने यस्य देहिनः | शालयश्च कदन्नं च यस्य स्यान्मुक्त एव सः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.35Open verse →
क्षौमं च कुशचीरं च कौशेयं वल्कलानि च | आविकं चर्म च समं यस्य स्यान्मुक्त एव सः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.36Open verse →
पञ्चभूतसमुद्भूतं लोकं यश्चानुपश्यति | तथा च वर्तते दृष्ट्वा लोकेऽस्मिन्मुक्त एव सः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.37Open verse →
सुखदुःखे समे यस्य लाभालाभौ जयाजयौ | इच्छाद्वेषौ भयोद्वेगौ सर्वथा मुक्त एव सः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.38Open verse →
रक्तमूत्रपुरीषाणां दोषाणां सञ्चयं तथा | शरीरं दोषबहुलं दृष्ट्वा चेदं विमुच्यते
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.39Open verse →
वलीपलितसंयोगं कार्श्यं वैवर्ण्यमेव च | कुब्जभावं च जरया यः पश्यति स मुच्यते
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.40Open verse →
पुंस्त्वोपघातं कालेन दर्शनोपरमं तथा | बाधिर्यं प्राणमन्दत्वं यः पश्यति स मुच्यते
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.41Open verse →
गतानृषींस्तथा देवानसुरांश्च तथा गतान् | लोकादस्मात्परं लोकं यः पश्यति स मुच्यते
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.42Open verse →
प्रभावैरन्वितास्तैस्तैः पार्थिवेन्द्राः सहस्रशः | ये गताः पृथिवीं त्यक्त्वा इति ज्ञात्वा विमुच्यते
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.43Open verse →
अर्थांश्च दुर्लभाँल्लोके क्लेशांश्च सुलभांस्तथा | दुःखं चैव कुटुम्बार्थे यः पश्यति स मुच्यते
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.44Open verse →
अपत्यानां च वैगुण्यं जनं विगुणमेव च | पश्यन्भूयिष्ठशो लोके को मोक्षं नाभिपूजयेत्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.45Open verse →
शास्त्राल्लोकाच्च यो बुद्धः सर्वं पश्यति मानवः | असारमिव मानुष्यं सर्वथा मुक्त एव सः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.46Open verse →
एतच्छ्रुत्वा मम वचो भवांश्चरतु मुक्तवत् | गार्हस्थ्ये यदि ते मोक्षे कृता बुद्धिरविक्लवा
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}
Moksha 110.47Open verse →
तत्तस्य वचनं श्रुत्वा सम्यक्स पृथिवीपतिः | मोक्षजैश्च गुणैर्युक्तः पालयामास च प्रजाः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"अरिष्टनेमिसगरसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":277,"vulgateChapter":283}