Tukaram Abhangs (Gatha)

मूल श्लोकः

दामाजीपंताची रसद गुदरली । लज्जा सांभािळली देवरायें ॥1॥ तयाचें चरित्र परिसा हो सादरें । करितों नमस्कार संतजना ॥ध्रु.॥ मंगळवेढा असे विस्त कुटुंबेंसी । व्यापारी सर्वांसी मान्य सदा ॥2॥ कर्म काय करी ठाणाचा हवाला । तों कांहीं पडला कठिण काळ ॥3॥ धान्याचीं भांडारें होतीं तीं फोडिलीं । पंढरी रिक्षली दुष्काळांत ॥4॥ दुबळें अनाथ तें हि वांचविलें । राष्टधांत ते जाली कीिर्त्त मोठी ॥5॥ मुजुम करीत होता कानडा ब्राह्मण । फिर्याद लिहून पाठविली ॥6॥ अविंदाचें राज्य बेदरीं असतां । कागद पाहतां तलब केली ॥7 ॥ दामाजीपंतासी धरोनि चालविलें । इकडे या विठ्ठलें माव केली ॥8॥ विकते धारणे सवाइऩचें मोल । धान्याचें सकळ द्रव्य केलें ॥9॥ दामाजीपंताच्या नांवें अर्जदास्त । लिहून खलेती मुद्रा केली ॥10॥ विठो पाडेवार भHां साहए जाला । वेदरासी गेला रायापासीं ॥11॥ जोहार मायबाप पुसती कोठील । तंव तो ह्मणे स्थळ मंगळवेढें ॥12॥ दामाजीपंतांनीं रसद पाठविली । खलेती ओतिली अर्जदास्त ॥13॥ देखोनियां राजा संतोष पावला । ह्मणे व्यर्थ त्याला तलब केली॥14॥ काय तुझें नांव पुसती यंत्रधारी । तो ह्मणे बेगारी विठा कां जी॥15॥ पावल्याचा जाब द्यावा मायबाप । करोनि घेतों माप ह्मणती ते॥16॥ पावल्याचा जाब दिधला लिहून । तसरीफ देऊन पाठविला ॥17॥ छत्री घोडा शिबिका आभरणांसहित । दिला सवें दूत पाठवूनि॥18॥ वाटे चुकामुक जाली याची त्यांची । ते आले तैसे चि मंगळवेढा॥19॥ दामाजीपंतासी बेदरासी नेलें । राजा ह्मणे जालें कवतुक ॥20॥ काल गेला विठा बेगारी देऊन । तसरीफ देऊन जाब दिला ॥21॥ काय तुमचें काज बोला जी सत्वर । बोलाजी निर्धार वचनाचा॥22॥ कैंचा विठा कोण पाठविला कधीं । काढोनियां आधीं जाब दिला॥23॥ पहातां चि जाब हृदय फुटलें । नयन निडारले राजा देखे ॥24॥ सावळें सकुमार रूप मनोहर । माथां तेणें भार वाहियेला ॥25॥ दामाजीपंतासी रायें सन्मानिलें । तो ह्मणे आपुलें कर्म नव्हे ॥26॥ आतां तुमची सेवा पुरे जी स्वामिया । शिणविलें सखया विठोबासी॥27॥ निरोप घेऊनि आला स्वस्थळासी । उदास सर्वासीं होता जाला ॥28॥ दामाजीपंतांनीं सेविली पंढरी । ऐसा त्याचा हरि निकटवृित्त ॥29॥ तुका ह्मणे विठो अनाथ कैवारी । नुपेक्षी हा हरि दासालागीं ॥30॥

Tuka 4333