Mokshadharma 124 (BORI 291, vulgate 297)

अध्यायः २९१

Shanti Parva Mokshadharma chapter 124 of 186.

Moksha 124.1Open verse →
किं तदक्षरमित्युक्तं यस्मान्नावर्तते पुनः | किं च तत्क्षरमित्युक्तं यस्मादावर्तते पुनः
Meaning
{"speaker":"Yudhishthira","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.2Open verse →
अक्षरक्षरयोर्व्यक्तिमिच्छाम्यरिनिषूदन | उपलब्धुं महाबाहो तत्त्वेन कुरुनन्दन
Meaning
{"speaker":"Yudhishthira","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.3Open verse →
त्वं हि ज्ञाननिधिर्विप्रैरुच्यसे वेदपारगैः | ऋषिभिश्च महाभागैर्यतिभिश्च महात्मभिः
Meaning
{"speaker":"Yudhishthira","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.4Open verse →
शेषमल्पं दिनानां ते दक्षिणायनभास्करे | आवृत्ते भगवत्यर्के गन्तासि परमां गतिम्
Meaning
{"speaker":"Yudhishthira","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.5Open verse →
त्वयि प्रतिगते श्रेयः कुतः श्रोष्यामहे वयम् | कुरुवंशप्रदीपस्त्वं ज्ञानद्रव्येण दीप्यसे
Meaning
{"speaker":"Yudhishthira","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.6Open verse →
तदेतच्छ्रोतुमिच्छामि त्वत्तः कुरुकुलोद्वह | न तृप्यामीह राजेन्द्र शृण्वन्नमृतमीदृशम्
Meaning
{"speaker":"Yudhishthira","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.7Open verse →
अत्र ते वर्तयिष्येऽहमितिहासं पुरातनम् | वसिष्ठस्य च संवादं करालजनकस्य च
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.8Open verse →
वसिष्ठं श्रेष्ठमासीनमृषीणां भास्करद्युतिम् | पप्रच्छ जनको राजा ज्ञानं नैःश्रेयसं परम्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.9Open verse →
परमध्यात्मकुशलमध्यात्मगतिनिश्चयम् | मैत्रावरुणिमासीनमभिवाद्य कृताञ्जलिः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.10Open verse →
स्वक्षरं प्रश्रितं वाक्यं मधुरं चाप्यनुल्बणम् | पप्रच्छर्षिवरं राजा करालजनकः पुरा
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.11Open verse →
भगवञ्श्रोतुमिच्छामि परं ब्रह्म सनातनम् | यस्मान्न पुनरावृत्तिमाप्नुवन्ति मनीषिणः
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.12Open verse →
यच्च तत्क्षरमित्युक्तं यत्रेदं क्षरते जगत् | यच्चाक्षरमिति प्रोक्तं शिवं क्षेम्यमनामयम्
Meaning
{"speaker":"Bhishma","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.13Open verse →
श्रूयतां पृथिवीपाल क्षरतीदं यथा जगत् | यन्न क्षरति पूर्वेण यावत्कालेन चाप्यथ
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.14Open verse →
रात्रिश्चैतावती राजन्यस्यान्ते प्रतिबुध्यते
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.15Open verse →
अणिमा लघिमा प्राप्तिरीशानं ज्योतिरव्ययम्
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.16Open verse →
सर्वतःपाणिपादान्तं सर्वतोक्षिशिरोमुखम् | सर्वतःश्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.17Open verse →
हिरण्यगर्भो भगवानेष बुद्धिरिति स्मृतः | महानिति च योगेषु विरिञ्च इति चाप्युत
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.18Open verse →
साङ्ख्ये च पठ्यते शास्त्रे नामभिर्बहुधात्मकः | विचित्ररूपो विश्वात्मा एकाक्षर इति स्मृतः
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.19Open verse →
वृतं नैकात्मकं येन कृत्स्नं त्रैलोक्यमात्मना | तथैव बहुरूपत्वाद्विश्वरूप इति स्मृतः
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.20Open verse →
एष वै विक्रियापन्नः सृजत्यात्मानमात्मना | अहङ्कारं महातेजाः प्रजापतिमहङ्कृतम्
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.21Open verse →
अव्यक्ताद्व्यक्तमुत्पन्नं विद्यासर्गं वदन्ति तम् | महान्तं चाप्यहङ्कारमविद्यासर्गमेव च
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.22Open verse →
अविधिश्च विधिश्चैव समुत्पन्नौ तथैकतः | विद्याविद्येति विख्याते श्रुतिशास्त्रार्थचिन्तकैः
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.23Open verse →
भूतसर्गमहङ्कारात्तृतीयं विद्धि पार्थिव | अहङ्कारेषु भूतेषु चतुर्थं विद्धि वैकृतम्
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.24Open verse →
वायुर्ज्योतिरथाकाशमापोऽथ पृथिवी तथा | शब्दः स्पर्शश्च रूपं च रसो गन्धस्तथैव च
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.25Open verse →
एवं युगपदुत्पन्नं दशवर्गमसंशयम् | पञ्चमं विद्धि राजेन्द्र भौतिकं सर्गमर्थवत्
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.26Open verse →
श्रोत्रं त्वक्चक्षुषी जिह्वा घ्राणमेव च पञ्चमम् | वाक्च हस्तौ च पादौ च पायुर्मेढ्रं तथैव च
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.27Open verse →
बुद्धीन्द्रियाणि चैतानि तथा कर्मेन्द्रियाणि च | सम्भूतानीह युगपन्मनसा सह पार्थिव
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.28Open verse →
एषा तत्त्वचतुर्विंशा सर्वाकृतिषु वर्तते | यां ज्ञात्वा नाभिशोचन्ति ब्राह्मणास्तत्त्वदर्शिनः
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.29Open verse →
एतद्देहं समाख्यातं त्रैलोक्ये सर्वदेहिषु | वेदितव्यं नरश्रेष्ठ सदेवनरदानवे
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.30Open verse →
सयक्षभूतगन्धर्वे सकिंनरमहोरगे | सचारणपिशाचे वै सदेवर्षिनिशाचरे
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.31Open verse →
सदंशकीटमशके सपूतिकृमिमूषके | शुनि श्वपाके वैणेये सचण्डाले सपुल्कसे
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.32Open verse →
हस्त्यश्वखरशार्दूले सवृक्षे गवि चैव ह | यच्च मूर्तिमयं किञ्चित्सर्वत्रैतन्निदर्शनम्
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.33Open verse →
जले भुवि तथाकाशे नान्यत्रेति विनिश्चयः | स्थानं देहवतामस्ति इत्येवमनुशुश्रुम
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.34Open verse →
कृत्स्नमेतावतस्तात क्षरते व्यक्तसञ्ज्ञकम् | अहन्यहनि भूतात्मा ततः क्षर इति स्मृतः
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.35Open verse →
एतदक्षरमित्युक्तं क्षरतीदं यथा जगत् | जगन्मोहात्मकं प्राहुरव्यक्तं व्यक्तसञ्ज्ञकम्
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.36Open verse →
महांश्चैवाग्रजो नित्यमेतत्क्षरनिदर्शनम् | कथितं ते महाराज यस्मान्नावर्तते पुनः
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.37Open verse →
पञ्चविंशतिमो विष्णुर्निस्तत्त्वस्तत्त्वसञ्ज्ञकः | तत्त्वसंश्रयणादेतत्तत्त्वमाहुर्मनीषिणः
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.38Open verse →
यदमूर्त्यसृजद्व्यक्तं तत्तन्मूर्त्यधितिष्ठति | चतुर्विंशतिमो व्यक्तो ह्यमूर्तः पञ्चविंशकः
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.39Open verse →
स एव हृदि सर्वासु मूर्तिष्वातिष्ठतेऽऽत्मवान् | चेतयंश्चेतनो नित्यः सर्वमूर्तिरमूर्तिमान्
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.40Open verse →
सर्गप्रलयधर्मिण्या असर्गप्रलयात्मकः | गोचरे वर्तते नित्यं निर्गुणो गुणसञ्ज्ञकः
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.41Open verse →
एवमेष महानात्मा सर्गप्रलयकोविदः | विकुर्वाणः प्रकृतिमानभिमन्यत्यबुद्धिमान्
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.42Open verse →
तमःसत्त्वरजोयुक्तस्तासु तास्विह योनिषु | लीयतेऽप्रतिबुद्धत्वादबुद्धजनसेवनात्
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.43Open verse →
सहवासो निवासात्मा नान्योऽहमिति मन्यते | योऽहं सोऽहमिति ह्युक्त्वा गुणाननु निवर्तते
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.44Open verse →
तमसा तामसान्भावान्विविधान्प्रतिपद्यते | रजसा राजसांश्चैव सात्त्विकान्सत्त्वसंश्रयात्
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.45Open verse →
शुक्ललोहितकृष्णानि रूपाण्येतानि त्रीणि तु | सर्वाण्येतानि रूपाणि जानीहि प्राकृतानि वै
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.46Open verse →
तामसा निरयं यान्ति राजसा मानुषांस्तथा | सात्त्विका देवलोकाय गच्छन्ति सुखभागिनः
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.47Open verse →
निष्कैवल्येन पापेन तिर्यग्योनिमवाप्नुयात् | पुण्यपापेन मानुष्यं पुण्येनैकेन देवताः
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}
Moksha 124.48Open verse →
एवमव्यक्तविषयं क्षरमाहुर्मनीषिणः | पञ्चविंशतिमो योऽयं ज्ञानादेव प्रवर्तते
Meaning
{"speaker":"Vasishtha","innerSection":"वसिष्ठकरालजनकसंवादः","subParva":"mokshadharma","boriChapter":291,"vulgateChapter":297}