Brihadaranyaka Upanishad

मूल श्लोकः

यदेव ते कश्चिदब्रवीत् तच्छृणवामेत्यब्रवीन्मे सत्यकामो जाबालो मनो वै ब्रह्मेति यथा मातृमान्पितृमानाचार्यवान्ब्रूयात् तथा तज्जाबालो अब्रवीन् मनो वै ब्रह्मेत्यमनसो हि किं स्यादित्यब्रवीत्तु ते तस्याऽऽयतनं प्रतिष्ठाम् । न मेऽब्रवीदित्येकपाद्वा एतत् सम्राड् इति । स वै नो ब्रूहि याज्ञवल्क्य । मन एवाऽऽयतनमाकाशः प्रतिष्ठाऽऽनन्द इत्येनदुपासीत । काऽऽनन्दता याज्ञवल्क्य । मन एव सम्राड् इति होवाच मनसा वै सम्राट् स्त्रियमभिहार्यते तस्यां प्रतिरूपः पुत्रो जायते स आनन्दो । मनो वै सम्राट् परमं ब्रह्म नैनं मनो जहाति सर्वाण्येनं भूतान्यभिक्षरन्ति । देवो भूत्वा देवानप्येति य एवं विद्वानेतदुपास्ते । हस्त्यृषभं सहस्रं ददामीति होवाच जनको वैदेहः । स होवाच याज्ञवल्क्यः पिता मेऽमन्यत नाननुशिष्य हरेतेति

yadeva te kaścidabravīt tacchṛṇavāmetyabravīnme satyakāmo jābālo mano vai brahmeti yathā mātṛmānpitṛmānācāryavānbrūyāt tathā tajjābālo abravīn mano vai brahmetyamanaso hi kiṃ syādityabravīttu te tasyā''yatanaṃ pratiṣṭhām | na me'bravīdityekapādvā etat samrāḍ iti | sa vai no brūhi yājñavalkya | mana evā''yatanamākāśaḥ pratiṣṭhā''nanda ityenadupāsīta | kā''nandatā yājñavalkya | mana eva samrāḍ iti hovāca manasā vai samrāṭ striyamabhihāryate tasyāṃ pratirūpaḥ putro jāyate sa ānando | mano vai samrāṭ paramaṃ brahma nainaṃ mano jahāti sarvāṇyenaṃ bhūtānyabhikṣaranti | devo bhūtvā devānapyeti ya evaṃ vidvānetadupāste | hastyṛṣabhaṃ sahasraṃ dadāmīti hovāca janako vaidehaḥ | sa hovāca yājñavalkyaḥ pitā me'manyata nānanuśiṣya hareteti

BrU 4.1.6