Brihadaranyaka Upanishad

मूल श्लोकः

यदेव ते कश्चिदब्रवीत्तच्छृणवामेत्यब्रवीन्म ऊदङ्कः शौल्बायनः प्राणो वै ब्रह्मेति । यथा मातृमान्पितृमानाचार्यवान्ब्रूयात् तथा तच्छौल्वायनोऽब्रवीत् प्राणो वै ब्रह्मेत्यप्राणतो हि किं स्यादित्यब्रवीत्तु ते तस्याऽऽयतनं प्रतिष्ठाम् । न मेऽब्रवीदित्येकपाद्वा एतत् सम्राड् इति । स वै नो ब्रूहि याज्ञवल्क्य । प्राण एवाऽऽयतनमाकाशः प्रतिष्ठा प्रियमित्येनदुपासीत । का प्रियता याज्ञवल्क्य । प्राण एव सम्राड् इति होवाच प्राणस्य वै सम्राट् कामायायाज्यं याजयत्यप्रतिगृह्यस्य प्रतिगृह्णात्यपि तत्र वधाशङ्कं भवति यां दिशमेति प्राणस्यैव सम्राट् कामाय प्राणो वै सम्राट् परमं ब्रह्म । नैनं प्राणो जहाति सर्वाण्येनं भूतान्यभिक्षरन्ति । देवो भूत्वा देवानप्येति य एवं विद्वानेतदुपास्ते । हस्त्यृषभं सहस्रं ददामीति होवाच जनको वैदेहः । स होवाच याज्ञवल्क्यः पिता मेऽमन्यत नाननुशिष्य हरेतेति

yadeva te kaścidabravīttacchṛṇavāmetyabravīnma ūdaṅkaḥ śaulbāyanaḥ prāṇo vai brahmeti | yathā mātṛmānpitṛmānācāryavānbrūyāt tathā tacchaulvāyano'bravīt prāṇo vai brahmetyaprāṇato hi kiṃ syādityabravīttu te tasyā''yatanaṃ pratiṣṭhām | na me'bravīdityekapādvā etat samrāḍ iti | sa vai no brūhi yājñavalkya | prāṇa evā''yatanamākāśaḥ pratiṣṭhā priyamityenadupāsīta | kā priyatā yājñavalkya | prāṇa eva samrāḍ iti hovāca prāṇasya vai samrāṭ kāmāyāyājyaṃ yājayatyapratigṛhyasya pratigṛhṇātyapi tatra vadhāśaṅkaṃ bhavati yāṃ diśameti prāṇasyaiva samrāṭ kāmāya prāṇo vai samrāṭ paramaṃ brahma | nainaṃ prāṇo jahāti sarvāṇyenaṃ bhūtānyabhikṣaranti | devo bhūtvā devānapyeti ya evaṃ vidvānetadupāste | hastyṛṣabhaṃ sahasraṃ dadāmīti hovāca janako vaidehaḥ | sa hovāca yājñavalkyaḥ pitā me'manyata nānanuśiṣya hareteti

BrU 4.1.3