8.20 But verily there exists, higher than this Unmanifested, another unmanifested Eternal, which is not destroyed when all beings are destroyed.
Bhagavad Gita
श्रीमद्भगवद्गीता
मूल श्लोकः
परस्तस्मात्तु भावोऽन्योऽव्यक्तोऽव्यक्तात्सनातनः | यः स सर्वेषु भूतेषु नश्यत्सु न विनश्यति ||८-२०||
parastasmāttu bhāvo.anyo.avyakto.avyaktātsanātanaḥ . yaḥ sa sarveṣu bhūteṣu naśyatsu na vinaśyati ||8-20||
BG 8.20
Audio
Translations & commentaries(4)
Sūtra — Translation
।।8.20।। परन्तु उस अव्यक्त से परे अन्य जो सनातन अव्यक्त भाव है, वह समस्त भूतों के नष्ट होने पर भी नष्ट नहीं होता।।
============================== यद् उपन्यस्तम् अक्षरम्, तस्य प्राप्त्य्-उपायो निर्दिष्ट ओम् इत्य् एकाक्षरं ब्रह्म [गीता ८।१३] इत्य् आदिना । अथेदानीम् अक्षरस्यैव स्वरूप-निर्दिदिक्षयेदम् उच्यते, अनेन योग-मार्गेणेदं गन्तव्यम् इति - परो व्यतिरिक्तो भिन्नः । कुतः ? तस्मात् पूर्वोक्तात् । तु-शब्दो ऽक्षरस्य विवक्षितस्याव्यक्ताद् वैलक्षण्य-विशेषणार्थः । भावो ऽक्षराख्यं परं ब्रह्म । व्यतिरिक्तत्वे सत्य् अपि सालक्षण्य-प्रसङ्गो ऽस्तीति तद्-विनिवृत्त्य्-अर्थम् आह - अन्य इति । अन्यो विलक्षणः । स चाव्यक्तो ऽनिन्द्रिय-गोचरः । परस् तस्माद् इत्य् उक्तम् । कस्मात् पुनः परः ? पूर्वोक्ताद् भूत-ग्राम-बीज-भूताद् अविद्या-लक्षणाद् अव्यक्तात् । अन्यो विलक्षणो भाव इत्य् अभिप्रायः । सनातनश् चिरन्तनो यः स भावः सर्वेषु भूतेषु ब्रह्मादिषु नश्यत्सु न विनश्यति
============================== yad upanyastam akṣaram, tasya prāpty-upāyo nirdiṣṭa om ity ekākṣaraṃ brahma [gītā 8.13] ity ādinā | athedānīm akṣarasyaiva svarūpa-nirdidikṣayedam ucyate, anena yoga-mārgeṇedaṃ gantavyam iti - paro vyatirikto bhinnaḥ | kutaḥ ? tasmāt pūrvoktāt | tu-śabdo 'kṣarasya vivakṣitasyāvyaktād vailakṣaṇya-viśeṣaṇārthaḥ | bhāvo 'kṣarākhyaṃ paraṃ brahma | vyatiriktatve saty api sālakṣaṇya-prasaṅgo 'stīti tad-vinivṛtty-artham āha - anya iti | anyo vilakṣaṇaḥ | sa cāvyakto 'nindriya-gocaraḥ | paras tasmād ity uktam | kasmāt punaḥ paraḥ ? pūrvoktād bhūta-grāma-bīja-bhūtād avidyā-lakṣaṇād avyaktāt | anyo vilakṣaṇo bhāva ity abhiprāyaḥ | sanātanaś cirantano yaḥ sa bhāvaḥ sarveṣu bhūteṣu brahmādiṣu naśyatsu na vinaśyati