Sant Seva ParishadSant Seva ParishadSSP · sant seva

Bhagavad Gita

श्रीमद्भगवद्गीता

मूल श्लोकः

त्यक्त्वा कर्मफलासङ्गं नित्यतृप्तो निराश्रयः | कर्मण्यभिप्रवृत्तोऽपि नैव किञ्चित्करोति सः ||४-२०||

tyaktvā karmaphalāsaṅgaṃ nityatṛpto nirāśrayaḥ . karmaṇyabhipravṛtto.api naiva kiñcitkaroti saḥ ||4-20||

BG 4.20

Audio
Translations & commentaries(4)
Show:

Sūtra Translation

SūtraSwami Sivananda· EN

4.20 Having abandoned attachment to the fruits of the action, ever content, depending on nothing, he does not do anything though engaged in activity.

SūtraSwami Tejomayananda· HI

।।4.20।। जो पुरुष,  कर्मफलासक्ति को त्यागकर,  नित्यतृप्त और सब आश्रयों से रहित है वह कर्म में प्रवृत्त होते हुए भी (वास्तव में) कुछ भी नहीं करता है।।

SūtraShankaracharya· SA

यस् तु कर्मादाव् अकर्मादि-दर्शी सो ऽकर्मादि-दर्शनाद् एव निष्कर्मा सन्न्यासी जीवन-मात्रार्थ-चेष्टः सन् कर्मणि न प्रवर्तते, यद्यपि प्राग्-विवेकतः प्रवृत्तः । यस् तु प्रारब्ध-कर्मा सन्न् उत्तर-कालम् उत्पन्नात्म-सम्यग्-दर्शनः स्यात्, स सर्व-कर्मणि प्रयोजनम् अपश्यन् स-साधनं कर्म परियजत्य् एव । स कुतश्चिन् निमित्तात् कर्म-परित्यागासम्भवे सति कर्मणि तत्-फले च सङ्ग-रहिततया स्व-प्रयोजनाभावाल् लोक-सङ्ग्रहार्थं पूर्ववत् कर्मणि प्रवृत्तो ऽपि नैव किंचित् करोति ज्ञानाग्नि-दग्ध-कर्मत्वात् तदीयं कर्माकर्मैव सम्पद्यत इत्य् एतम् अर्थं दर्शयिष्यन्न् आह - त्यक्त्वा कर्मस्व् अभिमानं फलासङ्गं च यथोक्तेन ज्ञानेन नित्य-तृप्तो निराकाङ्क्षो विषयेष्व् इत्य् अर्थः । निराश्रय आश्रय-रहितः । आश्रयो नाम यद् आश्रित्य पुरुषार्थं सिसाधयिषति । दृष्टादृष्ट-फल-साधनाश्रय-रहित इत्य् अर्थः । विदुषा क्रियमाणं कर्म परमार्थतो ऽकर्मैव । तस्य निष्क्रियात्म-दर्शन-सम्पन्नत्वात् । तेनैवम्भूतेन स्व-प्रयोजनाभावात् स-साधनं कर्म परित्यक्तव्यम् एवेति प्राप्ते, ततो निर्गमासम्भवाल् लोक-सङ्ग्रह-चिकीर्षया शिष्ट-विगर्हणापरिजिहीर्षया वा पूर्ववत् कर्मण्य्-अभिप्रवृत्तो ऽपि निष्क्र्यात्म-दर्शन-सम्पन्नत्वान् नैव किंचित् करोति सः

SūtraShankaracharya· SA-ROMAN

yas tu karmādāv akarmādi-darśī so 'karmādi-darśanād eva niṣkarmā sannyāsī jīvana-mātrārtha-ceṣṭaḥ san karmaṇi na pravartate, yadyapi prāg-vivekataḥ pravṛttaḥ | yas tu prārabdha-karmā sann uttara-kālam utpannātma-samyag-darśanaḥ syāt, sa sarva-karmaṇi prayojanam apaśyan sa-sādhanaṃ karma pariyajaty eva | sa kutaścin nimittāt karma-parityāgāsambhave sati karmaṇi tat-phale ca saṅga-rahitatayā sva-prayojanābhāvāl loka-saṅgrahārthaṃ pūrvavat karmaṇi pravṛtto 'pi naiva kiṃcit karoti jñānāgni-dagdha-karmatvāt tadīyaṃ karmākarmaiva sampadyata ity etam arthaṃ darśayiṣyann āha - tyaktvā karmasv abhimānaṃ phalāsaṅgaṃ ca yathoktena jñānena nitya-tṛpto nirākāṅkṣo viṣayeṣv ity arthaḥ | nirāśraya āśraya-rahitaḥ | āśrayo nāma yad āśritya puruṣārthaṃ sisādhayiṣati | dṛṣṭādṛṣṭa-phala-sādhanāśraya-rahita ity arthaḥ | viduṣā kriyamāṇaṃ karma paramārthato 'karmaiva | tasya niṣkriyātma-darśana-sampannatvāt | tenaivambhūtena sva-prayojanābhāvāt sa-sādhanaṃ karma parityaktavyam eveti prāpte, tato nirgamāsambhavāl loka-saṅgraha-cikīrṣayā śiṣṭa-vigarhaṇāparijihīrṣayā vā pūrvavat karmaṇy-abhipravṛtto 'pi niṣkryātma-darśana-sampannatvān naiva kiṃcit karoti saḥ