2.49 Far lower than the Yoga of wisdon is action, O Arjuna. Seek thou refuge in wisdom; wretched are they whose motive is the fruit.
Bhagavad Gita
श्रीमद्भगवद्गीता
मूल श्लोकः
दूरेण ह्यवरं कर्म बुद्धियोगाद्धनञ्जय | बुद्धौ शरणमन्विच्छ कृपणाः फलहेतवः ||२-४९||
dūreṇa hyavaraṃ karma buddhiyogāddhanañjaya . buddhau śaraṇamanviccha kṛpaṇāḥ phalahetavaḥ ||2-49||
BG 2.49
Audio
Translations & commentaries(4)
Sūtra — Translation
।।2.49।। इस बुद्धियोग की तुलना में(सकाम) कर्म अत्यन्त निकृष्ट हैं? इसलिये हे धनंजय तुम बद्धि की शरण लो फल की इच्छा करनेवाले कृपण (दीन) हैं।।
यत् पुनः समत्व-बुद्धि-युक्तम् ईश्वराराधनार्थं कर्मोक्तम्, एतस्मात् कर्मणः -- दूरेण अतिविप्रकर्षेण अत्यन्तम् एव ह्य् अवरम् अधमं निकृष्टं कर्म फलार्थिना क्रियमाणं बुद्धि-योगात् समत्व-बुद्धि-युक्तात् कर्मणः, जन्म-मरणादि-हेतुत्वात् । हे धनंजय, यत एवं ततः योग-विषयायां बुद्धौ तत्-परिपाक-जायां वा सांख्य-बुद्धौ शरणम् आश्रयम् अभय-प्राप्ति-कारणम् अन्विच्छ प्रार्थयस्व, परमार्थ-ज्ञान-शरणो भवेत्य् अर्थः । यतो ऽवरं कर्म कुर्वाणाः कृपणाः दीनाः फल-हेतवः फल-तृष्णा-प्रयुक्ताः सन्तः, यो वा एतद् अक्षरं गार्ग्य् अविदित्वास्माल् लोकात् प्रैति स कृपणः [बौ ३।८।१०] इति श्रुतेः
yat punaḥ samatva-buddhi-yuktam īśvarārādhanārthaṃ karmoktam, etasmāt karmaṇaḥ -- dūreṇa ativiprakarṣeṇa atyantam eva hy avaram adhamaṃ nikṛṣṭaṃ karma phalārthinā kriyamāṇaṃ buddhi-yogāt samatva-buddhi-yuktāt karmaṇaḥ, janma-maraṇādi-hetutvāt | he dhanaṃjaya, yata evaṃ tataḥ yoga-viṣayāyāṃ buddhau tat-paripāka-jāyāṃ vā sāṃkhya-buddhau śaraṇam āśrayam abhaya-prāpti-kāraṇam anviccha prārthayasva, paramārtha-jñāna-śaraṇo bhavety arthaḥ | yato 'varaṃ karma kurvāṇāḥ kṛpaṇāḥ dīnāḥ phala-hetavaḥ phala-tṛṣṇā-prayuktāḥ santaḥ, yo vā etad akṣaraṃ gārgy aviditvāsmāl lokāt praiti sa kṛpaṇaḥ [bau 3.8.10] iti śruteḥ