2.46 To the Brahmana who has known the Self, all the Vedas are of as much use as is a reservoir of water in a place where there is a flood.
Bhagavad Gita
श्रीमद्भगवद्गीता
मूल श्लोकः
यावानर्थ उदपाने सर्वतः सम्प्लुतोदके | तावान्सर्वेषु वेदेषु ब्राह्मणस्य विजानतः ||२-४६||
yāvānartha udapāne sarvataḥ samplutodake . tāvānsarveṣu vedeṣu brāhmaṇasya vijānataḥ ||2-46||
BG 2.46
Audio
Translations & commentaries(4)
Sūtra — Translation
।।2.46।। सब ओर से परिपूर्ण जलराशि के होने पर मनुष्य का छोटे जलाशय में जितना प्रयोजन रहता है? आत्मज्ञानी ब्राह्मण का सभी वेदों में उतना ही प्रयोजन रहता है।।
सर्वेषु वेदोक्तेषु कर्मसु यान्य् उक्तान्य् अनन्तानि फलानि तानि नापेक्ष्यन्ते चेत्, किम् अर्थं तानि ईश्वरायेत्य् अनुष्ठीयन्ते इत्य् उच्यते । सृणु - यथा लोके कूप-तडागाद्य्-अनेकस्मिन् उदपाने परिच्छिन्नोदके यावान् यावत्-परिमाणः स्नान-पानादिर् अर्थः फलं प्रयोजनं स सर्वो ऽर्थः सर्वतः संप्लुतोदके ऽपि यो ऽर्थः तावान् एव संपद्यते, तत्र अन्तर्भवतीत्य् अर्थः । एवं तावान् तावत्-परिमाण एव संपद्यते सर्वेषु वेदेषु वेदोक्तेषु कर्मसु यो ऽर्थः यत् कर्म-फलं सो ऽर्थः ब्राह्मणस्य संन्यासिनः परमार्थ-तत्त्वं विजानतः यो ऽर्थः यत् विज्ञान-फलं सर्वतः संप्लुतोदक-स्थानीयं तस्मिन् तावान् एव संपद्यते तत्रैवान्तर्भवतीत्य् अर्थः । यथा कृताय विजितायाधरेयाः संयन्त्य् एवम् एनं सर्वं तद् अभिसमेति यत् किंचित् प्रजाः साधु कुर्वन्ति यस् तद् वेद यत् स वेद [छाउ ४।१।२] इति श्रुतेः । सर्वं कर्माखिलम् इति च वक्ष्यति । तस्मात् प्राक् ज्ञान-निष्ठाधिकार-प्राप्तेः कर्मण्य् अधिकृतेन कूप-तडागाद्य्-अर्थ-स्थानीयम् अपि कर्म कर्तव्यम्
sarveṣu vedokteṣu karmasu yāny uktāny anantāni phalāni tāni nāpekṣyante cet, kim arthaṃ tāni īśvarāyety anuṣṭhīyante ity ucyate | sṛṇu - yathā loke kūpa-taḍāgādy-anekasmin udapāne paricchinnodake yāvān yāvat-parimāṇaḥ snāna-pānādir arthaḥ phalaṃ prayojanaṃ sa sarvo 'rthaḥ sarvataḥ saṃplutodake 'pi yo 'rthaḥ tāvān eva saṃpadyate, tatra antarbhavatīty arthaḥ | evaṃ tāvān tāvat-parimāṇa eva saṃpadyate sarveṣu vedeṣu vedokteṣu karmasu yo 'rthaḥ yat karma-phalaṃ so 'rthaḥ brāhmaṇasya saṃnyāsinaḥ paramārtha-tattvaṃ vijānataḥ yo 'rthaḥ yat vijñāna-phalaṃ sarvataḥ saṃplutodaka-sthānīyaṃ tasmin tāvān eva saṃpadyate tatraivāntarbhavatīty arthaḥ | yathā kṛtāya vijitāyādhareyāḥ saṃyanty evam enaṃ sarvaṃ tad abhisameti yat kiṃcit prajāḥ sādhu kurvanti yas tad veda yat sa veda [chāu 4.1.2] iti śruteḥ | sarvaṃ karmākhilam iti ca vakṣyati | tasmāt prāk jñāna-niṣṭhādhikāra-prāpteḥ karmaṇy adhikṛtena kūpa-taḍāgādy-artha-sthānīyam api karma kartavyam