The Blessed Lord said: Fearlessness, purity of mind, steadfastness in the yoga of knowledge, charity, self-control, sacrifice, study of scripture, austerity, and uprightness —
Bhagavad Gita
श्रीमद्भगवद्गीता
मूल श्लोकः
श्रीभगवानुवाच। अभयं सत्त्वसंशुद्धिर्ज्ञानयोगव्यवस्थितिः। दानं दमश्च यज्ञश्च स्वाध्यायस्तप आर्जवम्॥
śrī-bhagavān uvāca abhayaṁ sattva-saṁśuddhir jñāna-yoga-vyavasthitiḥ dānaṁ damaś ca yajñaś ca svādhyāyas tapa ārjavam
BG 16.1
Audio
Translations & commentaries(3)
Sūtra — Translation
(श्री-शङ्कराचार्य-भगवत्-पाद-कृत-भाष्यम्) दैवी आसुरी राक्षसी चेति प्राणिणां प्रकृतयो नवमे ऽध्याये सूचिताः । तासां विस्तरेण प्रदर्शनाय अभयं सत्त्व-संशुद्धिर् इत्य् आदिर् अध्यायः आरभ्यते । तत्र संसार-मोक्षाय दैवी प्रकृतिः, निबन्धायासुरी राक्षसी चेति दैव्या आदानाय प्रदर्शनं क्रियते । इतरयोः परिवर्जनाय च श्री-भगवान् उवाच - अभयम् अभीरुता । सत्त्व-संशुद्धिः सत्त्वस्यान्तः-करणस्य संशुद्धिः । संव्यवहारेषु पर-वञ्चना-मायानृतादि-परिवर्जनं शुद्ध-सत्त्व-भावेन व्यवहार इत्य् अर्थः । ज्ञान-योग-व्यवस्थितिर् ज्ञानं शास्त्रत आचार्यतश् च आत्मादि-पदार्थानाम् अवगमः । अवगतानाम् इन्द्रियाद्य्-उपसंहारेणैकाग्रतया स्वात्म-संवेद्यतापादनं योगः । तयोर् ज्ञान-योगयोर् व्यावस्थितिः व्यवस्थानं तन्-निष्ठता । एषा प्रधाना दैवी सात्त्विकी सोच्यते । दानं यथा-शक्ति संविभागो ऽन्नादीनाम् । दमश् च बाह्य-करणानाम् उपशमः । अन्तः-करणस्योपशमं शान्तिं वक्ष्यति । यज्ञश् च श्रौतो ऽग्निहोत्रादिः । स्मार्तश् च देव-यज्ञादिः । स्वाध्याय ऋग्-वेदाद्यध्ययनम् अदृष्टार्थम् । तपो वक्ष्यमाणं शारीरादि । आर्जवम् ऋजुत्वं सर्वदा
(śrī-śaṅkarācārya-bhagavat-pāda-kṛta-bhāṣyam) daivī āsurī rākṣasī ceti prāṇiṇāṃ prakṛtayo navame 'dhyāye sūcitāḥ | tāsāṃ vistareṇa pradarśanāya abhayaṃ sattva-saṃśuddhir ity ādir adhyāyaḥ ārabhyate | tatra saṃsāra-mokṣāya daivī prakṛtiḥ, nibandhāyāsurī rākṣasī ceti daivyā ādānāya pradarśanaṃ kriyate | itarayoḥ parivarjanāya ca śrī-bhagavān uvāca - abhayam abhīrutā | sattva-saṃśuddhiḥ sattvasyāntaḥ-karaṇasya saṃśuddhiḥ | saṃvyavahāreṣu para-vañcanā-māyānṛtādi-parivarjanaṃ śuddha-sattva-bhāvena vyavahāra ity arthaḥ | jñāna-yoga-vyavasthitir jñānaṃ śāstrata ācāryataś ca ātmādi-padārthānām avagamaḥ | avagatānām indriyādy-upasaṃhāreṇaikāgratayā svātma-saṃvedyatāpādanaṃ yogaḥ | tayor jñāna-yogayor vyāvasthitiḥ vyavasthānaṃ tan-niṣṭhatā | eṣā pradhānā daivī sāttvikī socyate | dānaṃ yathā-śakti saṃvibhāgo 'nnādīnām | damaś ca bāhya-karaṇānām upaśamaḥ | antaḥ-karaṇasyopaśamaṃ śāntiṃ vakṣyati | yajñaś ca śrauto 'gnihotrādiḥ | smārtaś ca deva-yajñādiḥ | svādhyāya ṛg-vedādyadhyayanam adṛṣṭārtham | tapo vakṣyamāṇaṃ śārīrādi | ārjavam ṛjutvaṃ sarvadā