15.13 Permeating the earth I support all beings by (My) energy; and having become the watery moon I nourish all herbs.
Bhagavad Gita
श्रीमद्भगवद्गीता
मूल श्लोकः
गामाविश्य च भूतानि धारयाम्यहमोजसा | पुष्णामि चौषधीः सर्वाः सोमो भूत्वा रसात्मकः ||१५-१३||
gāmāviśya ca bhūtāni dhārayāmyahamojasā . puṣṇāmi cauṣadhīḥ sarvāḥ somo bhūtvā rasātmakaḥ ||15-13||
BG 15.13
Audio
Translations & commentaries(4)
Sūtra — Translation
।।15.13।। मैं ही पृथ्वी में प्रवेश करके अपने ओज से भूतमात्र को धारण करता हूँ और रसस्वरूप चन्द्रमा बनकर समस्त औषधियों का अर्थात् वनस्पतियों का पोषण करता हूँ।।
गां पृथिवीम् आविश्य प्रविश्य धारयामि भूतानि जगद् अहम् ओजसा बलेन । यद् बलं काम-राग-विवर्जितम् ऐश्वरं रूपं जगद्-विधारणाय पृथिव्याम् प्रविष्टं येन पृथिवी गुर्वी नाधः पतति न विदीर्यते च । तथा च मन्त्र-वर्णः - येन द्यौर् उग्रा पृथिवी च दृढा [तैत्त्स् ४।१।८] इति, स दाधार पृथिवीम् [ऋक् ८।७।३।१] इत्य् आदिश् च । अतो गाम् आविश्य च भूतानि चराचराणि धारयामीति युक्तम् उक्तम् । किं च, पृथिव्यां जाता ओषधीः सर्वाः व्रीहि-यवाद्याः पुष्णामि पुष्टि-मतीः रस-स्वादुमती च करोमि सोमो भूत्वा रसात्मकः सोमः सन् रसात्मकः रस-स्वभावः । सर्व-रसानाम् आकरः सोमः । स हि सर्व-रसात्मकः सर्वाः ओषधीः स्वात्म-रसान् अनुप्रवेशयन् पुष्णाति
gāṃ pṛthivīm āviśya praviśya dhārayāmi bhūtāni jagad aham ojasā balena | yad balaṃ kāma-rāga-vivarjitam aiśvaraṃ rūpaṃ jagad-vidhāraṇāya pṛthivyām praviṣṭaṃ yena pṛthivī gurvī nādhaḥ patati na vidīryate ca | tathā ca mantra-varṇaḥ - yena dyaur ugrā pṛthivī ca dṛḍhā [taitts 4.1.8] iti, sa dādhāra pṛthivīm [ṛk 8.7.3.1] ity ādiś ca | ato gām āviśya ca bhūtāni carācarāṇi dhārayāmīti yuktam uktam | kiṃ ca, pṛthivyāṃ jātā oṣadhīḥ sarvāḥ vrīhi-yavādyāḥ puṣṇāmi puṣṭi-matīḥ rasa-svādumatī ca karomi somo bhūtvā rasātmakaḥ somaḥ san rasātmakaḥ rasa-svabhāvaḥ | sarva-rasānām ākaraḥ somaḥ | sa hi sarva-rasātmakaḥ sarvāḥ oṣadhīḥ svātma-rasān anupraveśayan puṣṇāti