Bhagavad Gita

14.6 Of these, Sattva, which from its stainlessness is luminous and healthy, binds by attachment to happiness and by attachment to knowledge, O sinless one.

।।14.6।। हे निष्पाप अर्जुन ! इन (तीनों) में, सत्त्वगुण निर्मल होने से प्रकाशक और अनामय (निरुपद्रव, निर्विकार या निरोग) है; (वह जीव को) सुख की आसक्ति से और ज्ञान की आसक्ति से बांध देता है।।

तत्र सत्त्वादीनां सत्त्वस्यैव तावल् लक्षणम् उच्यते - निर्मलत्वात् स्फटिक-मणिर् इव प्रकाशकम् अनामयं निरुपद्रवं सत्त्वं तन् निबध्नाति । कथम् ? सुख-सङ्गेन सुख्य् अहम् इति विषय-भूतस्य सुखस्य विषयिण्य् आत्मनि संश्लेषापादनं मृषैव सुखे सञ्जनम् इति । सैषाविद्या । न हि विषय-धर्मो विषयिणो भवति । इच्छादि च धृत्य्-अन्तं क्षेत्रस्यैव विषयस्य धर्मः इत्य् उक्तं भगवता । अतो ऽविद्ययैव स्वकीय-धर्म-भूतया विषय-विषय्य्-अविवेक-लक्षणयास्वात्म-भूते सुखे संजयतीव, आसक्तम् इव करोति, असङ्गं सक्तम् इव करोति, असुखिनं सुखिनम् इव । तथा ज्ञान-सङ्गेन च, ज्ञानम् इति सुख-साहचर्यात् क्षेत्रस्यैव विषयस्यान्तः-करणस्य धर्मः, नात्मनः । आत्म-धर्मत्वे सङ्गानुपपत्तेः, बन्धानुपपत्तेश् च । सुख इव ज्ञानादौ सङ्गो मन्तव्यः । हे अनघ अव्यसन

tatra sattvādīnāṃ sattvasyaiva tāval lakṣaṇam ucyate - nirmalatvāt sphaṭika-maṇir iva prakāśakam anāmayaṃ nirupadravaṃ sattvaṃ tan nibadhnāti | katham ? sukha-saṅgena sukhy aham iti viṣaya-bhūtasya sukhasya viṣayiṇy ātmani saṃśleṣāpādanaṃ mṛṣaiva sukhe sañjanam iti | saiṣāvidyā | na hi viṣaya-dharmo viṣayiṇo bhavati | icchādi ca dhṛty-antaṃ kṣetrasyaiva viṣayasya dharmaḥ ity uktaṃ bhagavatā | ato 'vidyayaiva svakīya-dharma-bhūtayā viṣaya-viṣayy-aviveka-lakṣaṇayāsvātma-bhūte sukhe saṃjayatīva, āsaktam iva karoti, asaṅgaṃ saktam iva karoti, asukhinaṃ sukhinam iva | tathā jñāna-saṅgena ca, jñānam iti sukha-sāhacaryāt kṣetrasyaiva viṣayasyāntaḥ-karaṇasya dharmaḥ, nātmanaḥ | ātma-dharmatve saṅgānupapatteḥ, bandhānupapatteś ca | sukha iva jñānādau saṅgo mantavyaḥ | he anagha avyasana