Sant Seva ParishadSant Seva ParishadSSP · sant seva

Bhagavad Gita

श्रीमद्भगवद्गीता

मूल श्लोकः

सत्त्वं रजस्तम इति गुणाः प्रकृतिसम्भवाः। निबध्नन्ति महाबाहो देहे देहिनमव्ययम्॥

sattvaṁ rajas tama iti guṇāḥ prakṛti-sambhavāḥ nibadhnanti mahā-bāho dehe dehinam avyayam

BG 14.5

Audio
Translations & commentaries(3)
Show:

Sūtra Translation

Sūtra· EN

Sattva, rajas, and tamas — these gunas, born of nature, bind the imperishable embodied soul to the body, O mighty-armed.

SūtraShankaracharya· SA

के गुणाः ? कथं बध्नन्ति ? इत्य् उच्यते - सत्त्वं रजस् तम इत्य् एवं-नामानो गुणा इति पारिभाषिकः शब्दः । न रूपादिवद् द्रव्याश्रिता गुणाः । न च गुण-गुणिनोर् अन्यत्वम् अत्र विवक्षितम् । तस्माद् गुणा इव नित्य-पर-तन्त्राः क्षेत्रज्ञं प्रत्य् अविद्यात्मकत्वात् क्षेत्रज्ञं निबध्नन्तीव तम् आस्पदीकृत्यात्मानं प्रतिलभन्त इति निबध्नन्तीत्य् उच्यते । ते च प्रकृति-संभवा भगवन्-माया-संभवा निबध्नन्तीव । हे महाबाहो । महान्तौ समर्थतराव् आजानु-प्रलम्बौ बाहू यस्य सः महाबाहुः हे महाबाहो । देहे शरीरे देहिनं देहवन्तम् अव्ययम्, अव्ययत्वं चोक्तम् अनादित्वाद् [गीता १३।३२] इत्य् आदि श्लोकेन । ननु देही न लिप्यते [गीता १३।३२] इत्य् उक्तम् । तत् कथम् इह निबध्नन्तीत्य् अन्यथोच्यते ? परिहृतम् अस्माभिर् इव-शब्देन निबध्नन्तीवेति

SūtraShankaracharya· SA-ROMAN

ke guṇāḥ ? kathaṃ badhnanti ? ity ucyate - sattvaṃ rajas tama ity evaṃ-nāmāno guṇā iti pāribhāṣikaḥ śabdaḥ | na rūpādivad dravyāśritā guṇāḥ | na ca guṇa-guṇinor anyatvam atra vivakṣitam | tasmād guṇā iva nitya-para-tantrāḥ kṣetrajñaṃ praty avidyātmakatvāt kṣetrajñaṃ nibadhnantīva tam āspadīkṛtyātmānaṃ pratilabhanta iti nibadhnantīty ucyate | te ca prakṛti-saṃbhavā bhagavan-māyā-saṃbhavā nibadhnantīva | he mahābāho | mahāntau samarthatarāv ājānu-pralambau bāhū yasya saḥ mahābāhuḥ he mahābāho | dehe śarīre dehinaṃ dehavantam avyayam, avyayatvaṃ coktam anāditvād [gītā 13.32] ity ādi ślokena | nanu dehī na lipyate [gītā 13.32] ity uktam | tat katham iha nibadhnantīty anyathocyate ? parihṛtam asmābhir iva-śabdena nibadhnantīveti